สิ่งสำคัญของระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน คือ จะต้องให้บริการอย่างรวดเร็ว และถูกต้องตามหลักการปฐมพยาบาลเบื้องต้น หรือการช่วยชีวิตเพื่อป้องกันความพิการหรือความผิดปกติที่อาจจะเกิดขึ้นกับผู้ป่วย และนำส่งโรงพยาบาลให้ได้รับการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

EMSand referral management
(ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินและระบบการส่งต่อ)

แลกเปลี่ยนความรู้โดย รศ.นพ.สมเดช  พินิจสุนทร อาจารย์คณะแพทย์ศาสตร์  มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ส่งต่อความรู้โดย กาญจนา  นิ่มสุนทร   นศ.ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาพัฒนาสุขภาพชุมชน

  ถ้าพูดถึง EMS หลายคนในที่นี้ที่ไม่ใช่บุคคลากรทางสาธารณสุขมักจะหมายถึงการบริการไปรษณีย์ด่วนพิเศษ แต่ในที่นี้หมายถึง การให้บริการช่วยเหลือผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน
ตลอด 24 ชั่วโมงฟรีหรือ หมายเลขที่คุ้นเคยกันดี 1669 .......เจ็บเมื่อไหร่ก็โทรมา...........

  EMS (Emergency Medical Service System) คือ ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ณ จุดเกิดเหตุ หรือ EMS1669 เป็นบริการที่รัฐจัดให้แก่ประชาชนที่ได้รับบาดเจ็บและเจ็บป่วยฉุกเฉิน โดยไม่คิดมูลค่า มีระบบการแจ้งเหตุที่มีประสิทธิภาพและเข้าถึงได้ง่าย มีศูนย์รับแจ้งเหตุสามารถให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ โดยบุคลากรที่มีความรู้และยานพาหนะที่มีความพร้อมไปให้การรักษา ณ จุดเกิดเหตุ ภายในเวลาอันรวดเร็ว โดยมีมาตรฐานการปฏิบัติงานที่มีคุณภาพ ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.)เป็นสถาบันที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉินปี พ.ศ.2551 เพื่อเป็นองค์กรรับผิดชอบการบริหารจัดการ
การประสานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ และเอกชน รวมถึงการส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นให้เข้ามามีบทบาทในการบริหารจัดการบริการการแพทย์ฉุกเฉิน

  

สิ่งสำคัญที่ผู้แจ้งเหตุจะต้องให้ข้อมูลกับระบบบริการแพทย์ฉุกเฉิน

 ขั้นตอนการทำางานของระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน 

  1. สถานที่เกิดเหตุหรือจุดเกิดเหตุ จุดที่สังเกตุได้
  เส้นทางที่สามารถจะไปได้ถึง 
  2.เกิดเหตุอะไร มีผู้บาดเจ็บกี่คน
  3. เพศ ช่วงอายุ ของผู้บาดเจ็บ แต่ละคนมีอาการอย่างไรบ้าง
  4. ระดับความรู้สึกตัว 

 5. ชื่อผู้แจ้ง หรือผู้ให้การช่วยเหลือและเบอร์โทรศัพท์ที่สามารถติดต่อกลับได้
 

1. การเจ็บป่วยฉุกเฉินและการพบเหตุ (Detection) 
  2. การแจ้งเหตุขอความช่วยเหลือ(Reporting)
  3. การออกปฏิบัติการของหน่วยการแพทย์ฉุกเฉิน(Response)
  4.  การรักษาพยาบาลฉุกเฉิน ณ จุดเกิดเหตุ(On scene care)
 5.  การลำเลียงขนย้ายและการดูแลระหว่างนำส่ง(Care in transit)
  6.  การนำส่งสถานพยาบาล(Transfer to definitive care)

การจัดกิจกรรม EMS Rally เป็นเกมส์การแข่งขันเกี่ยวกับการให้บริการตามระบบการแพทย์ฉุกเฉิน ซึ่งจัดครั้งแรกในภาคอีสานเมื่อปี 2549  ผู้แข่งขันแต่ละทีม ประกอบด้วย แพทย์ พยาบาลทีมกู้ชีพ และพนักงานขับรถยนต์  ทำการแข่งขันที่รอบบึงแก่นนคร จ.ขอนแก่น ที่มีทั้งฐานวิชาการ  ฐานด้านบริหารจัดการทีมกู้ชีพ และ ฐานสันทนาการ ซึ่ง EMS RALLY ถือเป็นกิจกรรมที่เป็นนวัตกรรมที่สำคัญอย่างยิ่งในกระบวนการพัฒนาคุณภาพของบุคลากรเนื่องจากกิจกรรมนี้จะกระตุ้นให้เกิดความตื่นตัวที่จะเรียนรู้ พร้อมที่จะทำงานอย่าง มีคุณภาพ และปรารถนาดีจะซักซ้อมการปฏิบัติงานอยู่เสมอการช่วยเหลือผู้ป่วยวิกฤติ ณ จุดเกิดเหตุ มีปัจจัยเรื่องทีมงาน เป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด ดังนั้น การพัฒนาทีมงานทุกคนให้สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมืออาชีพจึงเป็นสิ่งสำคัญ

ระบบการส่งต่อrefer หมายถึงการส่งต่อผู้ป่วยเพื่อไปรับการตรวจหรือรักษาต่อยังสถาน พยาบาลอื่นทั้งภาครัฐและเอกชน

มีวัตถุประสงค์เพื่อ การสืบสวนค้นหาสาเหตุของความเจ็บป่วย การจัดการรักษาที่เหมาะสมทั้งด้านเครื่องมือและแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ การดูแลหลังการรักษา และการบริหารจัดการเหตุฉุกเฉิน อ.รศ.สมเดช พินิจสุนทร ได้ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับ Criteria Investigate : เพื่อวินิจฉัยโรค ยืนยันการวินิจฉัยโรค การจัดการที่เหมาะสม Method : ตามเกณฑ์การประเมิน เครื่องมือและอุปกรณ์ บุคลากร และระบบ Personnel : จำนวนบุคลากร ความเชี่ยวชาญ อื่นๆ ซึ่งเกณฑ์ดังกล่าวนำมาใช้ประกอบการพิจารณาการส่งต่อที่เหมาะสม

 สรุป :สิ่งสำคัญของระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน คือ  จะต้องให้บริการอย่างรวดเร็ว และถูกต้องตามหลักการปฐมพยาบาลเบื้องต้น หรือการช่วยชีวิตเพื่อป้องกันความพิการหรือความผิดปกติที่อาจจะเกิดขึ้นกับผู้ป่วย และนำส่งโรงพยาบาลให้ได้รับการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

ศึกษาเพิ่มเติม : www.emit.go.th