วิวัฒนาการแห่งการฉลองคริสต์มาส
1. ค.ศ. 330-1100 เป็นช่วงแห่งการเผยแพร่ศาสนาคริสต์ ทีละเล็กละน้อย เริ่มมีการฉลองเตรียมรับเสด็จพระเยซูเป็นเวลา 4 สัปดาห์ก่อนวันคริสต์มาส โดยการจำศีล ภาวนาเป็นพิเศษ
2. ค.ศ. 1100-ศตวรรษที่ 16 มีการพัฒนาประเพณีต่างๆ ที่เกี่ยวกับการฉลองคริสต์มาส เช่น การแต่งเพลงคริสต์มาส การทำถ้ำพระกุมาร ทำต้นคริสต์มาส
3. ศตวรรษที่ 16-19 เกิดมีนิกายต่างๆ มากมายในคริสตศาสนา บางนิกายไม่สนับสนุนการฉลองคริสต์มาส แต่อย่างไรก็ตามชาวคริต์หลายๆ นิกายก็ยังให้ความสำคัญมาก และรักษาประเพณีที่อบอุ่นไว้จนถึงปัจจุบัน
4. ศตวรรษที่ 19- ปัจจุบัน เริ่มมีประเพณีอื่นทางโลกแทรกเข้ามา ซึ่งมีอิทธิพลต่อการฉลองนี้มาก เช่น เรื่องซานตาคลอส การให้ของขวัญ การส่งการ์ดอวยพร ร้านค้าต่างๆ ยินดีสนับสนุนเพราะเป็นโอกาสดีที่จะได้ขายสินค้า (แม้บางร้านจะไม่ทราบความหมายที่แท้จริง) ด้วยเหตุนี้ผู้คนจำนวนมากจึงลืมความสำคัญที่แท้จริง ให้ความสนใจกับการตกแต่งภายนอกมากกว่า

ที่มา หนังสือ ประวัติและประเพณีวันคริสต์มาส