476. องค์กรใช้สมอง "เป็น" (ตอนที่ 1)


วันนี้เริ่มถามนักศึกษา MBA ว่า...

"ใช้สมองกันอยู่ไหม"

"ใช้สมองกันเป็นหรือเปล่า"

เสียวหัวเราะคิกคัก..

....

เริ่มมีคนตอบ "เป็นค่ะ"..."ไม่ครับ"..."ใช้ไม่น่าจะเต็มที่"

...

ผมพาคุยต่อ.

ผมว่าเราคงเคยได้ยินคนพูดทำนองนี้

"คิดได้แค่เนี๊ย"

"มัน..คิดได้ยังไง"

"ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่รอด"

...

ครับ เราทุกคนล้วนแต่เคยเบิกบาน หรือรู้สึกไม่ดีจากเรื่องราว ที่เป็นผลจากการใช้สมองของเราหรือคนอื่น...

....

เราคงเคยได้ยินแต่..นี่เขาใช้แต่สมองซีกขวา..ซีกซ้าย...ตรงนี้คุ้นกันดี...


...

ตอนนี้มีทฤษฎีสมองสี่ซีก..ของดัดลี่ย์ ลินช์ที่ชาว OD ฝั่งมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญนิยมใช้ครับ..

...

ท่านแบ่งเป็นสี่ซีก


I-Control...เน้นวินัย ชอบกฏเกณฑ์..ชอบสร้างกติกาให้ตนเองและคนอื่น...ด้านดีคือทุกอย่างเป็นระบบ แต่ข้อเสียคือบางทีชอบคิดกติกา ไปควบคุมชาวบ้านจนชาวบ้านแสนจะอึดอัด

ตรงข้ามคือ 

I-Preserve เป็นคนชอบรักษาความสัมพันธ์กับคนอื่น ดูแลคนอื่น..คนอยู่ไกล้จะสบายใจ..แต่จุดอ่อนคือด้านตรงข้ามคือ..ขาดการควบคุมตนเอง...


จริงแล้ว..จุดแข็งที่ซ่อนเร้นของ I-Control คือ I-Preserve ครับ...ในทางกลับกันจุดแข็งที่ซ่อนเร้นของ I-Preserve คือ I-Control ครับ...เพราะอะไรครับ..ที่เป็นปัญหามาตลอดของ I-Control คือ การพยายามควบคุมชาวบ้าน จนเกิดปัญหาความสัมพันธ์..เพราะฉะนั้น I-Control จะแสวงหาความรู้ด้านนี้มาตลอด...แปลกครับ..ลูกศิษย์ AI ผมคนหนึ่งเป็น I-Control จ๋า ทำงานประมาณควบคุมตารางการผลิต...เธอทำวิทยานิพันธ์ด้านที่ตรงข้างกับเธอเลยคือจิตวิทยาบวก Positive Psychology...

เพื่อนผมเฮฮามากแต่ติดหนี้เยอะ...ก็จะพยายามคุยถึงเรื่องการควบคุมตนเอง...

ต่อมาเป็น I-Explore เป็นนักสำรวจ คิดนอกกรอบครับ..แต่บางทีถ้ามากไปไม่ทำอะไรสักทีจะกลายเป็นจับจด..ด้านตรงข้าม และจุดแข็งที่ซ่อนเร้นของ I-Explore คือ I-Pursue...ซึ่งคือสมองนักปฏิบัติ...ที่ทำๆ อย่างเดียว..ถ้ามากไปก็อะไรครับ..ไม่ไปไหนครับ..ไม่ได้คิดค้นหาวิธีการทำอะไรให้มันต่างออกไป...

.....

คนเรามีหมดครับ มีสมองสี่ด้าน..แต่เหมือนแขนครับ..สังเกตไหมครับ..เรามักถนัดแขนใดแขนหนึ่ง..เช่นแขนขวา..แต่คงเป็นเรื่องโกลาหลน่าดู ถ้าใครสักคน จะใช้แขนขวาทำทุกอย่างแม้กนะทั่ง ใช้แทนเท้า...

....

ตรงนี้แหละครับ..ที่องค์กร และสังคมมักเอียงกระเท่เร่ เพราะเราใช้สมองซีกใดซีกหนึ่งมากเกินไปนั่นเอง...

....

ถ้ารู้เรื่องนี้เราจะคิดต่างออกไป...การมีแขนขวาดีแล้วครับ..หัดใช้แขนซ้าย และหัดใช้ขาได้..ไม่ผิดกติกาอะไร..ไม่เสียหา แขนขวาเป็นจุดแข็งอยู่แล้ว..ไม่ต้องตัดท้ิง ใช้ต่อไป...เพียวแต่หัดใช้ส่วนอื่นๆ เพิ่ม

...

ผมยกตัวอย่างผมเอง สมัยเป็นพระบวขที่วัดป่าธรรมอุทยาน (วัดหลวงพ่อกล้วย)...

...

วันหนึ่งหลวงพ่อใช้ผมไปเผาขยะหลังวัด..งงครับ ไม่เคยเผา..ตอนนั้นเย็นแล้ว..ก็คิดเอ๊ทำไง..ถ้าเผาไปแล้วไปสวดมนต์ ใครจะคุม  เผาแล้วเกิดคุมไม่ได้ ไหม้ป่าขึ้นมาจะทำไง..เดี๋ยวคอยถามหลวงพี่ ถามเพื่อนดีกว่า..เอาไว้พรุ่งนี้ก็ได้..แล้วก็ลืมไปครับ..สักพักดึกหน่อย หลวงพี่ท่านหนึ่งโทรมา..ภิญโญ..หลวงพ่อท่านเผาให้แล้วนะ..

...

โอว..ตายละหวา..นี่ผมถึงขนาดใช้พระอริยะให้เผาแทนเลยเหรอ...ไม่ใช่ผมเท่านั้นครับ..พระใหม่เก้ารูปตกใจหมดครับ..จากนั้น หลวงพ่อสั่งอะไร ทุกคนจะรีบวางแผน ปรึกษา แล้วร่วมมือกันทำให้เสร็จครับ..

 

สะท้อนว่าหลวงพ่อท่านมีวิธีการใช้ I-Control ที่สุดๆ...น่าศึกษาครับ...ไม่ว่า ไม่ตำหนิ..ทั้งที่ป่วย อายุเยอะ..ทำเองเลย..


ยกตัวอย่างแล้ว ก็ให้แบ่งกลุ่ม ให้แต่ละคนในกลุ่มวิเคราะห์ตนเอง..จากนั้นให้แต่ละคนตั้งข้อสังเกตดีๆ แบบ AI ว่าเพื่อแต่ละคนที่ทำมาน่ะ..ชอบเขาตรงไหน..เพื่อเรียนรู้ความแตกต่างๆ และวิธีการใช้สมองที่กลมกล่อมของแต่ละคน..

...

จากนั้นก่อนพักเที่ยงก็ให้ถามคำถาม ผมก็แนะนำโดยใช้เรื่องเล่า ครับ..

บ่ายได้แบ่งเป็นกลุ่ม กลุ่มละสาม..ให้ทุกคนนึกถึงคนที่เขาเกี่ยวข้องเป็นเชิงผู้มีอิทธิพลทางใจ ที่อาจทำให้เราเบิกบาน หรือไบ้กิน ได้ สี่คน..ลอกบอกว่าเขาเป็น I-ไหน แล้วเราชอบอะไรในตัวเขา..

...

จากนั้นให้แต่ละกลุ่มคัดสมาชิก ที่น่าสนใจมาแชร์ในห้องให้เพื่อนฟัง

...

เมื่อจบก็มีการตอบคำถาม...ที่ยังสงสัย

...

จากนั้นก็ถึงเวลาสั่งการบ้าน..ให้ไปทุกคนไปทำกิจกรรมที่ง่ายๆ เช่นใครเป็น I-control ก็ไปทำอีกสาม I...เช่นคนหนึ่งจะไปกอดแม่ เพราะไม่เคยกอด (I-Preserve) บางคนจะไปอ่านหนังสือหนึ่งเล่ม ที่เป็นความรู้ นอกเหนือจากหนังสือบังเทิง ดารา ที่เคยอื่น (I-explore) บางคนคิดสร้างสรรค์ แต่ไม่ทำ จะริเริ่มทำอะไรบางอย่างเช่นออกกำลังกาย (I-pursue)


วันนี้เราได้รีบเกียรติจากดร.กิตติ ประธานกลุ่ม Talent Network  จากกรมทางหลวงชนบท...มาเป็น Co-facilitator



ดร.กิตติได้ตั้งข้อสังเกต สรุปออกมาเป็นแนวคิดนี้ครับ




แล้วชั้นเรียนแห่งความสุข ความรู้ก็จบด้วยรอยยิ้มครับ



เรื่องราว..ควันหลงยังมีต่อไปครับ...จะเขียนเล่ามาเรื่อยๆ...เจอกันอีกครั้งวันที่ 12 ครับ..จะมี AI Workshop ที่ MBA มหาวิทยาลัยขอนแก่น...


แล้วเจอกันครับ







หมายเลขบันทึก: 508030เขียนเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2012 06:54 น. ()แก้ไขเมื่อ 22 เมษายน 2013 19:47 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี