วันนี้เริ่มถามนักศึกษา MBA ว่า...
"ใช้สมองกันอยู่ไหม"
"ใช้สมองกันเป็นหรือเปล่า"
เสียวหัวเราะคิกคัก..
....
เริ่มมีคนตอบ "เป็นค่ะ"..."ไม่ครับ"..."ใช้ไม่น่าจะเต็มที่"
...
ผมพาคุยต่อ.
ผมว่าเราคงเคยได้ยินคนพูดทำนองนี้
"คิดได้แค่เนี๊ย"
"มัน..คิดได้ยังไง"
"ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่รอด"
...
ครับ เราทุกคนล้วนแต่เคยเบิกบาน หรือรู้สึกไม่ดีจากเรื่องราว ที่เป็นผลจากการใช้สมองของเราหรือคนอื่น...
....
เราคงเคยได้ยินแต่..นี่เขาใช้แต่สมองซีกขวา..ซีกซ้าย...ตรงนี้คุ้นกันดี...
...
ตอนนี้มีทฤษฎีสมองสี่ซีก..ของดัดลี่ย์ ลินช์ที่ชาว OD ฝั่งมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญนิยมใช้ครับ..
...
ท่านแบ่งเป็นสี่ซีก
I-Control...เน้นวินัย ชอบกฏเกณฑ์..ชอบสร้างกติกาให้ตนเองและคนอื่น...ด้านดีคือทุกอย่างเป็นระบบ แต่ข้อเสียคือบางทีชอบคิดกติกา ไปควบคุมชาวบ้านจนชาวบ้านแสนจะอึดอัด
ตรงข้ามคือ
I-Preserve เป็นคนชอบรักษาความสัมพันธ์กับคนอื่น ดูแลคนอื่น..คนอยู่ไกล้จะสบายใจ..แต่จุดอ่อนคือด้านตรงข้ามคือ..ขาดการควบคุมตนเอง...
จริงแล้ว..จุดแข็งที่ซ่อนเร้นของ I-Control คือ I-Preserve ครับ...ในทางกลับกันจุดแข็งที่ซ่อนเร้นของ I-Preserve คือ I-Control ครับ...เพราะอะไรครับ..ที่เป็นปัญหามาตลอดของ I-Control คือ การพยายามควบคุมชาวบ้าน จนเกิดปัญหาความสัมพันธ์..เพราะฉะนั้น I-Control จะแสวงหาความรู้ด้านนี้มาตลอด...แปลกครับ..ลูกศิษย์ AI ผมคนหนึ่งเป็น I-Control จ๋า ทำงานประมาณควบคุมตารางการผลิต...เธอทำวิทยานิพันธ์ด้านที่ตรงข้างกับเธอเลยคือจิตวิทยาบวก Positive Psychology...
เพื่อนผมเฮฮามากแต่ติดหนี้เยอะ...ก็จะพยายามคุยถึงเรื่องการควบคุมตนเอง...
ต่อมาเป็น I-Explore เป็นนักสำรวจ คิดนอกกรอบครับ..แต่บางทีถ้ามากไปไม่ทำอะไรสักทีจะกลายเป็นจับจด..ด้านตรงข้าม และจุดแข็งที่ซ่อนเร้นของ I-Explore คือ I-Pursue...ซึ่งคือสมองนักปฏิบัติ...ที่ทำๆ อย่างเดียว..ถ้ามากไปก็อะไรครับ..ไม่ไปไหนครับ..ไม่ได้คิดค้นหาวิธีการทำอะไรให้มันต่างออกไป...
.....
คนเรามีหมดครับ มีสมองสี่ด้าน..แต่เหมือนแขนครับ..สังเกตไหมครับ..เรามักถนัดแขนใดแขนหนึ่ง..เช่นแขนขวา..แต่คงเป็นเรื่องโกลาหลน่าดู ถ้าใครสักคน จะใช้แขนขวาทำทุกอย่างแม้กนะทั่ง ใช้แทนเท้า...
....
ตรงนี้แหละครับ..ที่องค์กร และสังคมมักเอียงกระเท่เร่ เพราะเราใช้สมองซีกใดซีกหนึ่งมากเกินไปนั่นเอง...
....
ถ้ารู้เรื่องนี้เราจะคิดต่างออกไป...การมีแขนขวาดีแล้วครับ..หัดใช้แขนซ้าย และหัดใช้ขาได้..ไม่ผิดกติกาอะไร..ไม่เสียหา แขนขวาเป็นจุดแข็งอยู่แล้ว..ไม่ต้องตัดท้ิง ใช้ต่อไป...เพียวแต่หัดใช้ส่วนอื่นๆ เพิ่ม
...
ผมยกตัวอย่างผมเอง สมัยเป็นพระบวขที่วัดป่าธรรมอุทยาน (วัดหลวงพ่อกล้วย)...
...
วันหนึ่งหลวงพ่อใช้ผมไปเผาขยะหลังวัด..งงครับ ไม่เคยเผา..ตอนนั้นเย็นแล้ว..ก็คิดเอ๊ทำไง..ถ้าเผาไปแล้วไปสวดมนต์ ใครจะคุม เผาแล้วเกิดคุมไม่ได้ ไหม้ป่าขึ้นมาจะทำไง..เดี๋ยวคอยถามหลวงพี่ ถามเพื่อนดีกว่า..เอาไว้พรุ่งนี้ก็ได้..แล้วก็ลืมไปครับ..สักพักดึกหน่อย หลวงพี่ท่านหนึ่งโทรมา..ภิญโญ..หลวงพ่อท่านเผาให้แล้วนะ..
...
โอว..ตายละหวา..นี่ผมถึงขนาดใช้พระอริยะให้เผาแทนเลยเหรอ...ไม่ใช่ผมเท่านั้นครับ..พระใหม่เก้ารูปตกใจหมดครับ..จากนั้น หลวงพ่อสั่งอะไร ทุกคนจะรีบวางแผน ปรึกษา แล้วร่วมมือกันทำให้เสร็จครับ..
สะท้อนว่าหลวงพ่อท่านมีวิธีการใช้ I-Control ที่สุดๆ...น่าศึกษาครับ...ไม่ว่า ไม่ตำหนิ..ทั้งที่ป่วย อายุเยอะ..ทำเองเลย..
ยกตัวอย่างแล้ว ก็ให้แบ่งกลุ่ม ให้แต่ละคนในกลุ่มวิเคราะห์ตนเอง..จากนั้นให้แต่ละคนตั้งข้อสังเกตดีๆ แบบ AI ว่าเพื่อแต่ละคนที่ทำมาน่ะ..ชอบเขาตรงไหน..เพื่อเรียนรู้ความแตกต่างๆ และวิธีการใช้สมองที่กลมกล่อมของแต่ละคน..
...
จากนั้นก่อนพักเที่ยงก็ให้ถามคำถาม ผมก็แนะนำโดยใช้เรื่องเล่า ครับ..
บ่ายได้แบ่งเป็นกลุ่ม กลุ่มละสาม..ให้ทุกคนนึกถึงคนที่เขาเกี่ยวข้องเป็นเชิงผู้มีอิทธิพลทางใจ ที่อาจทำให้เราเบิกบาน หรือไบ้กิน ได้ สี่คน..ลอกบอกว่าเขาเป็น I-ไหน แล้วเราชอบอะไรในตัวเขา..
...
จากนั้นให้แต่ละกลุ่มคัดสมาชิก ที่น่าสนใจมาแชร์ในห้องให้เพื่อนฟัง
...
เมื่อจบก็มีการตอบคำถาม...ที่ยังสงสัย
...
จากนั้นก็ถึงเวลาสั่งการบ้าน..ให้ไปทุกคนไปทำกิจกรรมที่ง่ายๆ เช่นใครเป็น I-control ก็ไปทำอีกสาม I...เช่นคนหนึ่งจะไปกอดแม่ เพราะไม่เคยกอด (I-Preserve) บางคนจะไปอ่านหนังสือหนึ่งเล่ม ที่เป็นความรู้ นอกเหนือจากหนังสือบังเทิง ดารา ที่เคยอื่น (I-explore) บางคนคิดสร้างสรรค์ แต่ไม่ทำ จะริเริ่มทำอะไรบางอย่างเช่นออกกำลังกาย (I-pursue)
วันนี้เราได้รีบเกียรติจากดร.กิตติ ประธานกลุ่ม Talent Network จากกรมทางหลวงชนบท...มาเป็น Co-facilitator
ดร.กิตติได้ตั้งข้อสังเกต สรุปออกมาเป็นแนวคิดนี้ครับ
แล้วชั้นเรียนแห่งความสุข ความรู้ก็จบด้วยรอยยิ้มครับ
เรื่องราว..ควันหลงยังมีต่อไปครับ...จะเขียนเล่ามาเรื่อยๆ...เจอกันอีกครั้งวันที่ 12 ครับ..จะมี AI Workshop ที่ MBA มหาวิทยาลัยขอนแก่น...
แล้วเจอกันครับ
ชอบค่ะ อ่านไปยิ้มไป