ผีปันกิน เป็นสำนวนทางล้านนาไทย
ในลักษณะเดียวกันกับสำนวนที่ว่า สันปันน้ำ และเทือกเขาผีปันน้ำ
ผี ล้านนาหมายถึง เทพยดาฟ้าดิน หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายในสากลพิภพโลกของเรานี้ นัยยะหมายถึงผู้ปกปักษ์รักษาให้คุ้มครองโพยภัยนานัปการ
ซึ่งต่างจากภาษาไทยภาคกลางที่คำว่า ผี หมายถึง ภูติหรือจิตวิญญาณของสรรพสิ่งที่ตายไปจากกายหยาบแล้วทั้งสิ้น กล่าวคือ อาจจะรวมเอาเทพยดาชั้นล่างสุดด้วยก็ได้ หรืออาจจะหมายถึง เทพที่อยู่ในบ้านเรือนต่าง ๆ
ทำไมวันนี้ถึงกล่าวถึงเรื่องนี้
เมื่อตามคติความเชื่อของชาวล้านนาในเขตภาคเหนือให้ความเคารพผีมาตั้งแต่รุ่นบรรพชนแล้วนั้น
ผียังมีอำนาจดลบันดาลให้คนอย่างเรา ๆ ท่าน ๆเกิดความทุกข์หรือความสุขขึ้นได้ หากสามารถทำให้ผีท่านพอใจหรือพิโรธโกรธาขึ้นมา
เมื่อผีมีอำนาจสูงส่งเช่นนั้นแล้ว ชาวล้านนาจึงยกให้ท่านเป็นผู้ที่สามารถจะกำหนดชะตาชีวิตของคนเราให้เป็นตามดั่งใจท่านจะปรารถนา
ไม่ว่าเราจะเดินทางไปในเส้นทางที่เรารักเราชอบ แต่ผีท่านไม่ได้รู้สึกชอบเหมือนกับความคิดเห็นของเรา ท่านก็อาจจะขัดขวางไม่ให้เราดำเนินไปในเส้นทางนั้นได้อย่างราบรื่น มีเส้นทางทำกินของเราท่านเป็นอาทินั่นเอง
คนโบราณชาวล้านนา ท่านจึงมักจะพูดติปากว่า ผีปันกิน
เช่นบุคคลที่ไม่สามารถจะเอาดีทางการประกอบอาชีพทั่วไป แต่มีความถนัดทางด้านศิลปินต่าง ๆ คนแก่ท่านก็ว่า ผีปันกิน ให้เก่งกาจในการร้องรำทำเพลง หรือมีความสามารถในการสู้รบชิงชัยได้เป็นอันยอด ก็นับว่า ผีท่านปันกินให้เช่นเดียวกันครับ
คำว่า ผีปันให้กิน จึงมักจะสื่อไปในทางที่สามารถแสดงการกระทำที่น่ายกย่องเชิดชูหรือบุคคลอื่นไม่อาจจะเลียนแบบได้
หรือบางทีก็อาจจะใช้กับการกระทำที่เป็นทุจริตชนก็ได้เช่น การโกงในบ่อนการพนัน แล้วเจ้ามือไม่สามารถจับไต๋ได้แม้แต่น้อย
สรุปความก็คือ สามารถใช้ได้ในทางที่ดีหรือเลว ก็ไม่ได้ผิดอันใด ก็เพราะเป็นสำนวนที่บ่งบอกว่า คนคนนั้นเก่งกล้าหาตัวจับได้ยากไม่ว่าเขาจะเป็นมิจฉาชีพหรือสุจริตชนก็ตาม
เมื่อวานข้าพเจ้าได้ดูรายการหนึ่งเป็นเรื่องของคณะมวยงู หรือเมียงู ประมาณนั้น นี่ก็คือตัวอย่างหนึ่งของอาชีพที่ผีท่านปันมาให้หาเลี้ยงชีพตามอัตภาพแห่งตนได้ทางหนึ่ง
ข้าพเจ้าคิดว่า บ้างครั้งแม้นเราอยากจะเลือกเดินในเส้นทางที่เราฝัน แต่เราก็ไม่อาจจะไปถึงความฝันนั้นได้ ส่วนหนึ่งอาจมาจากความสามารถที่แท้จริงของเราไม่สามารถทำให้ตัวของเราได้บรรลุตามฝัน อาจจะท้อแท้ไปก่อนที่จะเห็นเป็นรูปร่าง จนคิดอยากจะเลิกฝัน และสุดท้ายความฝันที่ต้องการก็อันตรธานหายไปจริง ๆ
ดังนั้น เมื่อเราฝันอยากจะทำอะไรหรือเป็นเช่นไร เราก็ควรจะตั้งใจและมุ่งมั่นให้ถึงความฝันที่เราต้องการจะเป็นมิใช่หรอกหรือ จริงไหมทุกท่าน
ข้าพเจ้าขอเป็นกำลังใจให้ทุกความฝันแม้ว่าจะไม่ได้ยิ่งใหญ่ถึงขั้นที่ว่าต้องการจะเป็นบุคคลที่ยิ่งใหญ่แห่งยุคก็ตาม ฝันของท่านก็อาจจะเป็นจริงด้วยความตั้งใจที่จะฟันฝ่าอุปสรรคด้วยหนึ่งสมองสองมือของท่าน
