ครูเพื่อศิษย์ส่งเสริมให้ศิษย์สนุกกับการเรียน : 40. เรียนสังเคราะห์และคิดสร้างสรรค์ (5) โปสเตอร์นิทรรศการ

นศ. ฝึกประยุกต์ความรู้สำคัญในรายวิชา โดยจัดทำเป็นโปสเตอร์นิทรรศการ สำหรับจัดแสดงใน “วันนิทรรศการ” ที่แบ่ง นศ. ออกเป็นครึ่ง ผลัดกันทำหน้าที่ “ผู้ชม” และ “ผู้อธิบาย และตอบคำถาม”

 

ครูเพื่อศิษย์ส่งเสริมให้ศิษย์สนุกกับการเรียน  : 40. เรียนสังเคราะห์และคิดสร้างสรรค์  (5) โปสเตอร์นิทรรศการ

บันทึกชุดนี้ ได้จากการถอดความ ตีความ และสะท้อนความคิด    จากการอ่านหนังสือ Student Engagement Techniques : A Handbook for College Faculty เขียนโดย ศาสตราจารย์ Elizabeth F. Barkley    ในตอนที่ ๔๐ นี้ ได้จาก Chapter 14  ชื่อ Synthesis and Creative Thinking    และเป็นเรื่องของ SET 20 : Poster Sessions   

บทที่ ๑๔ ว่าด้วยเรื่องการสังเคราะห์และคิดสร้างสรรค์   ประกอบด้วย ๗ เทคนิค  คือ SET 16 – 22   จะนำมาบันทึก ลปรร. ตอนละ ๑ เทคนิค    เทคนิคเหล่านี้ ช่วยให้ นศ. ฝึกความสร้างสรรค์ ซึ่งหมายถึงทักษะในการเชื่อมโยงสิ่งที่ตนรู้อยู่แล้ว กับสิ่งที่เรียนรู้ใหม่หรือที่พบโดยไม่คาดฝัน   เกิดสิ่งใหม่ที่กระตุ้นความสนใจ หรือเกิดการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน     และ นศ. ได้ฝึกทักษะสังเคราะห์ ซึ่งหมายถึงการนำเอาสิ่งที่รู้อยู่แล้ว กับสิ่งที่เรียนรู้ใหม่ มาผสมกันเป็นสิ่งใหม่ที่เป็นภาพรวมใหม่

 

SET 20  : โปสเตอร์นิทรรศการ  

จุดเน้น  :  ตัวบุคคล

กิจกรรมหลัก :  หลากหลาย

ระยะเวลา  :  หลายคาบ

โอกาสเรียน online  :  สูง

 

นศ. ฝึกประยุกต์ความรู้สำคัญในรายวิชา    โดยจัดทำเป็นโปสเตอร์นิทรรศการ   สำหรับจัดแสดงใน “วันนิทรรศการ”   ที่แบ่ง นศ. ออกเป็นครึ่ง ผลัดกันทำหน้าที่ “ผู้ชม” และ “ผู้อธิบาย และตอบคำถาม” 

กระบวนการเรียนรู้ที่เกิดแก่ นศ. มีความหลากหลาย  และมีหลายระดับ   ได้แก่  (๑)​ ผลิตสิ่งของ (เช่นโมเดล โปสเตอร์) ที่ดีพอที่จะนำมาจัดแสดง  (๒) ความสร้างสรรค์ ในการคิดแนวทาง หลากหลายแนวทาง  เพื่อนำเสนอความคิด หรือผลิตภัณฑ์ของตน  (๓) ประเมินแนวทางเหล่านั้น และเลือกแบบจัดนิทรรศการที่ดีที่สุด  (๔) คิดวางแผนดำเนินการ  (๕) ดำเนินการตามแผน และสร้างนิทรรศการ  (๖) ทบทวน (reflect) ว่าตนได้เรียนรู้อะไรบ้าง   เพื่อสังเคราะห์และสรุปบทเรียน นำไป ลปรร. กับเพื่อนในชั้น   เท่ากับ นศ. และครู ได้พ้นความจำเจของรายงานโดยการเขียน    และที่สำคัญที่สุด เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ทำให้เรียนได้ลึก   เมื่อนำมา ลปรร. กับเพื่อนๆ      

 

 ขั้นตอนดำเนินการ

  1. ครูกำหนดประเด็นเรื่อง เนื้อหา และแนวทางของการจัดนิทรรศการ
  2. กำหนดวันนิทรรศการ (วันเดียว หรือหลายวัน)   หากนิทรรศการมีความซับซ้อนหลากหลายมาก    ครูต้องวางแผนย้อนหลัง    เพื่อเตรียมการณ์ให้พร้อม    ไม่มีจุดที่ละเลย และทำให้ยุ่งยากตอนวันงาน   และเพื่อใช้โครงของแผนงานเป็นแนวทางให้ นศ. คิดแผนของตนส่งครู
  3. ทำใบงาน ที่บอกแนวทางทำงาน และแนวทางประเมินผล
  4. ให้ นศ. ระดมความคิด ตั้งชื่อนิทรรศการ และแนวทางกว้างๆ ๒ - ๓ แนวทางส่งครู   เพื่อให้ครูได้ตรวจสอบ ว่าแนวทางใดจะช่วยให้ นศ. เกิดการเรียนรู้ที่ลึกและเชื่อมโยงที่สุด ตามวัตถุประสงค์ของรายวิชา
  5. ตรวจสอบข้อเสนอ และคัดเลือก ๑ แนวทาง ร่วมกับ นศ.
  6. ปรึกษาหารือ แนวทางออกแบบ  และการเตรียมการณ์สู่วันจัดนิทรรศการ กับ นศ.           
  7. ให้เวลา นศ. ทำงานอย่างมีระบบ มีแผนการดำเนินงานที่ชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร   ระบุกำหนดเวลาและขั้นตอนต่างๆ รวมทั้งสิ่งของที่จำเป็นต้องใช้  
  8. กำหนดกิจกรรมในวันแสดงนิทรรศการ    โดยในช่วงแรกให้ นศ. ครึ่งหนึ่งเป็นผู้จัดแสดง    อีกครึ่งหนึ่งเป็นผู้ชม   แล้วสลับบทบาทในครึ่งหลัง   

 

ตัวอย่าง

วิชาเครื่องเคลือบดินเผาขั้นสูง

วิชานี้มีเป้าหมายให้ นศ. เข้าใจและมีความสามารถในการสื่อสารศิลปะ ความคิดสร้างสรรค์ และเทคนิค ด้านการปั้น การปั่นแป้นหมุน การเคลือบ และการบูรณาการรูปทรง   ครูจึงกำหนดให้ นศ. จัดนิทรรศการเป็นระยะๆ ในภาคการศึกษา    เพื่อให้ นศ. เลือก ๒ - ๓ ตัวอย่าง ที่แสดงความสำเร็จ หรือความล้มเหลว ในการผลิตเครื่องเคลือบโดยใช้เทคนิคดังกล่าว    นำมา ลปรร. กับเพื่อนๆ

 

วิชาฟิสิกส์เบื้องต้น

ศาสตราจารย์ผู้สอน ต้องการให้ นศ. เรียนรู้เข้าใจหลักของโรงโน้มถ่วงอย่างลึกซึ้ง    จึงจัด นศ. เป็นทีม ๕ คน ให้ออกแบบบัลลูนที่ลอยด้วยอากาศร้อน (hot-air balloon)  จากกระดาษธรรมดา    กำหนดให้นิทรรศการมีส่วนต่างๆ ดังนี้

   การออกแบบ   แสดงสมการ ที่ใช้คำนวณ : ขนาด  ปริมาตร  พื้นผิว   เชื่อมโยงกับวัสดุที่ใช้ และความสามารถรับน้ำหนักบรรทุกของบัลลูน เป็นต้น

   การสร้าง   แสดงขั้นตอนการสร้างลูกกลม   รวมทั้งการสร้างแบบจำลองในขั้นแรก

   การทดสอบและวิเคราะห์   โดยมีข้อมูลความดันอากาศในวันปล่อยบัลลูน   ข้อทำนายการลอยจากสมการ buoyancy equation และ gas laws รวมทั้งอุณหภูมิสุดท้าย (ทั้งภายใน และภายนอกบัลลูน)   รายงานสิ่งที่เกิดจริงในการปล่อย   พร้อมคำอธิบายหากได้ผลตามที่ทำนายโดยสมการ  หรือหากไม่ได้ผล    รวมทั้งเตรียมสารสนเทศอื่นๆ ที่คิดว่ามีประโยชน์ต่อการ ลปรร. กับเพื่อนๆ ในวันนิทรรศการ

ในวันนิทรรศการ นศ. แต่ละทีมได้รับพื้นที่นิทรรศการ   และให้ นศ. แต่ละทีมผลัดกันเป็นผู้อธิบาย และผู้ชม (ของทีมอื่น)    เพื่อเรียนรู้ซักถาม ว่าบัลลูนตามแบบที่ออกมีข้อดีข้อเสียอย่างไร   หากทำใหม่ จะปรับปรุงอย่างไรบ้าง

 

การปรับใช้กับการเรียน online

เทคนิคนี้ปรับใช้ online ได้โดยจัดให้มี เว็บไซต์ เพื่อการเรียนแบบ online   โดยทีม นศ. จัดนิทรรศการ บนเว็บไซต์ แบบที่ลงรูป เสียง วิดีทัศน์  และลิ้งค์ไปเว็บอื่นได้   และให้เพื่อน นศ. ที่เข้าชม ลงข้อคิดเห็นได้     

 

การขยายวิธีการ หรือประโยชน์

·      สามารถขยายเป็นโครงการวิจัยเล็กๆ   โดยให้ทีม นศ. ร่วมกันตั้งโจทย์วิจัย   ดำเนินการวิจัย    แล้วนำมาจัดนิทรรศการ    

 

คำแนะนำ

นิทรรศการแตกต่างจากการนำเสนอแบบอื่น ที่ นศ. ฝึกทำในชั้นเรียน    คือ (๑) เป็นการนำเสนอในเวลาเดียวกัน หรือพร้อมหัน   ไม่ใช่ผลัดกันนำเสนอ   ช่วยให้ประหยัดเวลา   (๒) เป็นกิจกรรมที่ไม่เป็นทางการ ทำให้ นศ. ไม่เกร็ง    เกิดการ ลปรร. อย่างเป็นธรรมชาติ   สำหรับนำมา AAR ร่วมกันในชั้นเรียน 

นิทรรศการอาจจัดแบบง่ายๆ ไม่ต้องใช้พื้นที่พิเศษ   คือเขียนลงบนกระดาษ ๑ แผ่น แปะข้างฝา   หรือทำเป็นโมเดล ๓ มิติ วางบนโต๊ะเรียน  

 

เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม

เอกสารแนะนำของ Colorado State University ที่นี่

 

ข้อคิดเห็นของผม

ในบริบทไทย   ครูต้องหมั่นเตือนสติ นศ. ว่าต้องไม่หลงประเด็นของการเรียนรู้     นศ. ต้องเน้น เรียนรู้สาระและทักษะเกี่ยวกับวิชาที่เรียน   ไม่ใช่หลงไปเน้นเรียนวิชาจัดนิทรรศการ    หลงอวดกันว่าใครจัดนิทรรศการได้ฟู่ฟ่ากว่ากัน

ตัวอย่างวิชาฟิสิกส์เบื้องต้นเรื่องบัลลูนอากาศร้อน น่าสนใจมาก   โปรดอ่านตัวอย่างข้างบนอย่างละเอียด จะเห็นว่าในทางปฏิบัติที่จะทำให้บัลลูนลอยได้ไม่ยากเลย    นี่คือโคมลอยของบ้านเรา    แต่จุดที่สำคัญคือการเรียนคำนวณ เพื่อทำความเข้าใจแรงโน้มถ่วงในระดับที่วัดได้ คำนวณได้      เอามาสร้างบัลลูนที่บรรทุกน้ำหนักได้ แบบที่คำนวณน้ำหนักบรรทุกล่วงหน้าได้  

วิจารณ์ พานิช

๒๗ ต.ค. ๕๕

 

 

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (1)

เขียนเมื่อ 

ขอบพระคุณอาจารย์หมอมากค่ะ

หมายเลขบันทึก

506917

เขียน

27 Oct 2012 @ 08:26
()

แก้ไข

13 Dec 2012 @ 18:29
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
ดอกไม้: 5, ความเห็น: 1, อ่าน: คลิก
บันทึกที่เกี่ยวข้อง