การเรียนการสอนแบบวอลดอร์ฟ ( Waldorf Method )
“การพัฒนาศักยภาพสูงสุดในตัวเด็ก
เกิดจากกลไกการเรียนรู้ ตามธรรมชาติที่บริสุทธิ์และอ่อนโยน”
รูดอร์ฟ สไตเนอร์ ( Rudolf Stiener ) ได้จัดตั้งโรงเรียนวอลดอร์ฟ (Waldorf School ) แห่งแรกขึ้นที่สตุทการ์ด ประเทศเยอรมัน เมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 1919 โดยรูดอร์ฟความเชื่อว่าการศึกษาคือการช่วยคนให้ดำเนินวิถีชีวิตแห่งตนที่ถูกต้องตามธรรมชาติ ด้วยการให้เด็กทำกิจกรรมตามที่ตนสนใจโดยมีครูและผู้ปกครองเป็นผู้ป้องกันเด็กจากการรบกวนของโลกสมัยใหม่และเทคโนโลยี สิ่งที่เด็กได้สัมผัสต้องเป็นธรรมชาติที่บริสุทธิ์ค่ะ
หัวใจของการเรียนการสอนแบบวอลดอร์ฟ คือ การสร้างความสมดุลของจิตมนุษย์ 3 ประการ ได้แก่ ความคิด ความรู้สึก และการกระทำ การที่เก่งอย่างเดียวทำเป็นอย่างเดียวไม่ใช่สิ่งถูกต้อง คนเราต้องเก่งทั้งปัญญา เก่งความสามารถ และเก่งคุณธรรม การเข้าถึงซึ่งสมอง ใจ และการกระทำที่สมดุลนั้นเด็กต้องอยู่ในสิ่งแวดล้อมของธรรมชาติที่เหมาะสม
กระบวนการเรียนการสอนจะเริ่มจากการให้ประเด็นหรือสัมผัสกับสิ่งที่เด็กต้องการเรียนรู้จากนั้นจึงให้โอกาสเด็กได้ทดลองทำ ปฎิบัติด้านการคิด ค้น ซึมซับ และสร้างสานความรู้ โดยกลไกการเรียนรู้ของเด็ก
หลักการสอน
เนื่องจากในช่วง 7 ปีแรกของชีวิต เป็นวัยของการพัฒนาพลังเจตจำนงเป็นหลัก โรงเรียนอนุบาลวอลดอร์ฟจึงจัดกิจกรรมการเรียนการสอน โดยมุ่งให้เด็กได้มีโอกาสพัฒนาพลังเจตจำนงของตนตามวัย โอกาสของการเรียนรู้เกิดจาก 1) การทำซ้ำ เพื่อให้เกิดซึมลึกเข้าไปในจิตใจจนเป็นนิสัย 2) กิจกรรมในโรงเรียนต้องเป็นไปตามจังหวะเวลาที่สม่ำเสมอ 3) สร้างให้เด็กเคารพและเห็นถึงคุณค่าของสิ่งต่างๆที่เด็กสัมผัส
การประเมินผล
การประเมินการเรียนรู้ คือการงอกงามภายในตัวของเด็ก การสสังเกตเด็ก คือเครื่องมือการประเมินที่สำคัญของครูวอลดอร์ฟ เช่น ให้เด็กได้สัมผัสกับธรรมชาติ โดยผ่านการเล่นในบ่อทราย แล้วครูสังเกตพฤติกรรมขณะเด็กเล่นบ่อทราย
การจัดสิ่งแวดล้อม
การเรียนรู้ของเด็กวอลดอร์ฟมาจากการซึมซับด้วยการสืบสานโดยธรรมชาติและตามธรรมชาติที่หล่อหลอมเข้าภายในตัวเด็กทั้งกายและจิตวิญญาณ สำหรับการตกแต่งห้องเรียน สิ่งประดับและเครื่องเรือนให้เป็นศิลปะธรรมชาติ ปราศจากการรบกวนของอุปกรณ์เทคโนโลยีสมัยใหม่
บทบาทครู
ครูเป็นตัวอย่างที่สำคัญของการเรียนรู้แบบธรรมชาติของวอลดอร์ฟ ครูไม่ต้องบอก ครูไม่ต้องสั่งสอน ครูเป็นแต่เพียงตัวอย่างการกระทำที่ถูกต้อง เด็กจะเลียนแบบและซึมซับการเรียนรู้อย่างเสรีด้วยแรงบันดาลใจและความใคร่รู้ในตน ที่เป็นไปตามธรรมชาติ และยังเป็นคนสร้างบรรยากาศของห้องเรียนให้คล้ายบ้าน ให้ความรัก ให้ความอบอุ่นแก่ เด็ก ๆ
แหล่งอ้างอิง
กุลยา ตันติผลาชีวะ,(2551) รูปแบบการเรียนการสอนปฐมวัยศึกษา. กรุงเทพ ฯ. เบรน-เบส บุ๊ค
พร พันธุ์โอสถ.(2543).การเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย.ตามแนวคิดวอลดอร์ฟ.กรุงเทพมหานคร:ห้างหุ้นส่วนจำกัดภาพพิมพ์
