สุขภาพกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต ประสิทธิภาพงานพัฒนาชุมชน

พัฒนากลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต เพื่อพัฒนาชุมชน

กรมการพัฒนาชุมชน เป็นหน่วยงานหลักในการส่งเสริมการบริหารจัดการชุมชนให้เข้มแข็งอย่างยั่งยืน และมียุทธศาสตร์ในพัฒนาทุนชุมชนและพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชนให้เข้มแข็ง โดยมุ่งเน้นให้ชุมชนเข้มแข็งพึ่งตนเองได้ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้  และการมีส่วนร่วมของประชาชนด้วยการพัฒนาระบบและกลไกในการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้  การออม  และการบริหารจัดการเงินทุนของชุมชน  โดยส่งเสริมให้มีการก่อตั้ง กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตขึ้นในชุมชนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน

          ปี ๒๕๕๕ กรมการพัฒนาชุมชนกำหนดให้มีการดำเนินการส่งเสริมสุขภาพทางการเงินกลุ่ม ออมทรัพย์เพื่อการผลิต โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อส่งเสริมให้กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตมีการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาล โปร่งใส ตรวจสอบได้และมีประสิทธิภาพ ซึ่งจังหวัดจันทบุรีมีกลุ่มเป้าหมายในการดำเนินการเป็นกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตที่มีผลการประเมินจัดระดับการพัฒนาระดับ ๓ จำนวน ๓๕ กลุ่ม  

                    ข้าพเจ้าในฐานะผู้รับผิดชอบโครงการได้มีการดำเนินการตามกระบวนการ ดังนี้

  1. ขั้นเตรียมการ เป็นขั้นตอนการจัดเตรียมความพร้อมในการการดำเนินการทั้งในด้านกลุ่มเป้าหมายและทีม ตรวจสุขภาพกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต รายละเอียดดังนี้

1.1.       กลุ่มเป้าหมาย กรมการพัฒนาชุมชนกำหนดจำนวนกลุ่มเป้าหมายของจังหวัดจันทบุรีจำนวน ๓๕ กลุ่มเป้าหมาย ซึ่งในเบื้องต้นข้าพเจ้าได้ทำการตรวจสอบฐานข้อมูลกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับ ๓ ทั้งหมดของจังหวัด และคัดแยกว่าในแต่ละอำเภอมีกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับ ๓ จำนวนกี่กลุ่ม กลุ่มอะไรบ้าง และลงลึกในรายละเอียดว่ากลุ่มเหล่านี้อยู่ในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบกี่กลุ่ม เพื่อนำมาพิจารณาในการกำหนดเป้าตรวจสุขภาพ หลังจากนั้นก็คิดคำนวณค่าเฉลี่ยว่าในแต่ละอำเภอจะมีกลุ่มเป้าหมายในการตรวจกี่กลุ่ม โดยใช้ฐานกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับ ๓ ทั้งจังหวัดหารด้วยจำนวนกลุ่มเป้าหมาย (๓๕ กลุ่ม) ก็จะได้อัตราส่วนว่ากลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับ ๓ กี่กลุ่ม จึงจะถูกสุ่มตรวจ ๑ กลุ่ม ตัวอย่าง

                           จังหวัดจันทบุรี มีกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับ ๓ จำนวน ๑๕๗ กลุ่ม เป้าหมายในการตรวจ ๓๕ กลุ่ม ดังนั้น  ๑๕๗ /๓๕  = ๔.๕  ความหมายคือ กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับ ๓ จำนวน ๔.๕ กลุ่ม เป็นเป้าตรวจ ๑ กลุ่ม

                           ซึ่งการกำหนดเป้าและกระจายเป้าโดยวิธีนี้ทำให้ข้าพเจ้าสามารถอธิบายกับอำเภอได้ว่าที่มาที่ไปของจำนวนกลุ่มเป้าหมาย และชื่อกลุ่มเป้าหมายมาจากไหน ทำไมถึงเลือกกลุ่มนั้นและทำไมอำเภอถึงได้กลุ่มเป้าหมายไม่เท่ากัน

 

     

1.2.       การคัดเลือกทีมตรวจสุขภาพ เนื่องจากระยะเวลาในการลงพื้นที่ตรวจสุขภาพค่อนข้างน้อย ข้าพเจ้าจึงใช้วิธีในการแต่งตั้งทีมตรวจในระดับอำเภอทุกอำเภอ ๆ ละ ๑ ทีม โดยกำหนดโครงสร้างของทีมตรวจไว้จำนวน ๔ คน ประกอบด้วย นักวิชาการพัฒนาชุมชนจังหวัด ๑ คน พัฒนากรที่รับผิดชอบงานกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต ๑ คน และกรรมการเครือข่ายกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับอำเภอ ๒ คน

1.3.       ประชุมชี้แจงทำความเข้าใจเกี่ยวกับขั้นตอนกระบวนการในการตรวจสุขภาพกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต รวมทั้งทำความเข้าใจเกณฑ์การประเมิน จำนวน ๔ ด้าน ๑๙ ตัวชี้วัด เพื่อให้ทีมตรวจฯ ทุกคนเข้าใจตรงกันและสามารถตรวจประเมินได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ ซึ่งในขั้นตอนนี้ข้าพเจ้าจะต้องศึกษาเกณฑ์การประเมินและคำอธิบายทุกข้อให้เข้าใจอย่างละเอียดเพื่อให้สามารถถ่ายทอดและอธิบาย แก่ทีมตรวจได้

1.4.       ให้ทีมตรวจสุขภาพฯ ทุกทีมจัดทำแผนปฏิบัติการในการลงพื้นที่ตรวจสุขภาพส่ง ให้ข้าพเจ้าซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบโครงการ เพื่อให้ทราบว่าแต่ละทีมจะลงพื้นที่ตรวจเมื่อไหร่ สถานที่ใด และใช้เป็น เครื่องมือในการติดตามการลงพื้นที่ตรวจฯ ของทีมตรวจอย่างมีประสิทธิภาพ

  1. ขั้นดำเนินการ ในขั้นตอนนี้เป็นการลงพื้นที่ตรวจสุขภาพของทีมตรวจฯ แต่ละทีม  กระจายไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งในการลงพื้นที่ตรวจฯ ข้าพเจ้าได้ทำความเข้าใจกับทีมตรวจฯ ให้ลงไปตรวจใน สถานที่ทำการของกลุ่ม ไม่ให้นัดหมายกลุ่มรวมที่อำเภอ ซึ่งการลงพื้นที่ไปยังสถานที่ทำการของกลุ่ม        ก็เพื่อให้เจ้าหน้าที่ได้ลงไปเห็นสภาพความเป็นจริง และเป็นการลงไปเยี่ยมเยียนกลุ่ม เกิดกระบวนการ เรียนรู้ร่วมกันอย่างเต็มที่ระหว่างเจ้าหน้าที่และกรรมการกลุ่ม รวมทั้งรับทราบปัญหาที่แท้จริงของกลุ่ม อีกประเด็นคือลดภาระของกรรมการกลุ่มที่ต้องเดินทางและนำเอกสารต่าง ๆ ของกลุ่มมาให้ทีมตรวจฯ ได้ตรวจประเมิน
  2. ขั้นสรุปผลและใช้ประโยชน์ ในขั้นตอนนี้ ข้าพเจ้าได้ให้ทีมตรวจฯ ทุกทีมสรุปผลการตรวจฯ ของกลุ่มเป้าหมายที่รับผิดชอบและรวบรวมส่งผลการประเมินให้ข้าพเจ้า พร้อมสมุดตรวจสุขภาพ เพื่อข้าพเจ้าจะได้ตรวจสอบความถูกต้อง และรวบรวมผลการประเมินจากทุกทีม สรุปเป็นภาพรวมของจังหวัด แล้วแจ้งผลการตรวจให้อำเภอทราบ เพื่อนำไปใช้ในการส่งเสริม สนับสนุนการพัฒนากลุ่มตามขั้นตอนและแนวทางการพัฒนาต่อไป และหลังจากตรวจสุขภาครั้งที่ ๒ เสร็จเรียบร้อย ข้าพเจ้าได้สรุปผลและทำการวิเคราะห์ผลการตรวจเปรียบเทียบระหว่างครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒ เพื่อตรวจสอบระดับความก้าวหน้าของกลุ่มตามแผนการพัฒนาของกลุ่มในครั้งที่ ๑ และประเด็นที่กลุ่มออมทรัพย์ตกเกณฑ์และผ่านเกณฑ์มากน้อย ทำให้ทราบว่ามีประเด็นใดที่กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตในพื้นที่ตกเกณฑ์มากที่สุด เพื่อนำข้อมูลเหล่านี้มาวางแผนการพัฒนากลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตในพื้นที่ และให้อำเภอได้ทราบข้อมูลในการพัฒนากลุ่มในพื้นที่ที่รับผิดชอบ

ผลในการดำเนินการประสบความสำเร็จในระดับที่น่าพึงพอใจ หากพิจารณาในเชิงปริมาณ พบว่า ผลการตรวจฯ ครั้งที่ ๑ ไม่มีกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตผ่านเกณฑ์การประเมินครบทุกข้อ แต่ผลการตรวจฯ ครั้งที่ ๒ พบว่า มีกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตผ่านเกณฑ์การประเมินครบทั้ง ๑๙ ข้อ จำนวน ๖ กลุ่ม และถ้าหากพิจารณาในเชิงคุณภาพก็จะพบว่ากลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตเป้าหมายทั้ง ๓๕ กลุ่ม มีการบริหารจัดการที่อยู่ในระดับดี ไม่มีปัญหาทางการเงิน ปัญหาหนี้ค้างชำระและปัญหาหนี้เสีย คณะกรรมการกลุ่มมีประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ ยึดหลักคุณธรรม ๕ ประการในการบริหารกลุ่ม ซึ่งทำให้กลุ่มมีความเข้มแข็งเป็นกองทุนชุมชนที่สามารถเป็นที่พึ่งให้แก่คนในชุมชนได้

 

บันทึกขุมความรู้ (Knowledge Assets)

  1. ตรวจสอบฐานข้อมูลกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับ ๓ ทั้งหมดของจังหวัด และคัดแยกว่าในแต่ละอำเภอมีกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับ ๓ จำนวนกี่กลุ่ม กลุ่มอะไรบ้าง
  2. กระจายกลุ่มเป้าหมายให้อำเภอตามสัดส่วนของกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับในแต่ละอำเภอ
  3. แต่งตั้งทีมตรวจสุขภาพระดับอำเภอทุกอำเภอ ๆ ละ ๑ ทีม ประกอบด้วย เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนระดับจังหวัด/อำเภอ และเครือข่ายกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับอำเภอ
  4. เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบศึกษารายละเอียดขั้นตอนการตรวจสุขภาฯ และเกณฑ์ชี้วัดการตรวจฯ อย่างละเอียด
  5. ชี้แจงทำความเข้าใจกับทีมตรวจและกลุ่มเป้าหมาย
  6. จัดทำแผนปฏิบัติการลงพื้นที่ตรวจสุขภาพกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตเป็นรายกลุ่ม
  7. สรุปผลการตรวจฯ /วิเคราะห์ผลการตรวจเปรียบเทียบรั้งที่ ๑ และ ครั้งที่ ๒
  8. แจ้งผลการตรวจฯ และผลการวิเคราะห์ให้อำเภอทราบเพื่อนำผลไปใช้ประโยชน์ในการส่งเสริม สนับสนุนพัฒนากลุ่ม

แก่นความรู้ (Core Competency)

  1. ฐานข้อมูลถูกต้องครบถ้วน
  2. ศึกษาข้อมูลการดำเนินงานอย่างละเอียด
  3. ทำงานเป็นทีม
  4. มีการจัดทำแผนปฏิบัติการในการทำงาน
  5. สรุปและวิเคราะห์ข้อมูล
  6. นำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนา

ปัจจัยความสำเร็จ

๑.      ฐานข้อมูล

๒.      ทีมงาน

๓.      มีแผนการทำงานอย่างชัดเจน

๔.      วิเคราะห์ข้อมูลและนำไปใช้ประโยชน์

กลยุทธ์ในการทำงาน

เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KM Chanthaburi



ความเห็น (2)

เขียนเมื่อ 

แก่นความรู้....Core Competency...นี้ดีจริงๆๆ นะคะ


ขอบคุณนะคะ

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณครับคุณ Dr.Ple