สิ่งที่ได้เรียนรู้จากการเรียน M7: Community and Primary Care management
Primary care= first contact, continuous, comprehensive, coordination
ตามความหมายดังกล่าวบริการปฐมภูมิจึงไม่ใช่แค่ Extended OPD ไม่ใช่การปฐมพยาบาลด่านหน้า แต่มีหมายถึงการให้บริการองค์รวมทั้งมิติด้าน กาย จิต สังคม จิตวิญญาณ และมิติด้าน การรักษา ป้องกัน ส่งเสริม ฟื้นฟู อย่างต่อเนื่อง และให้บริการด้วยหัวใจแห่งความเป็นมนุษย์ ซึ่งไม่ใช่เฉพาะตัวผู้ป่วยแต่รวมไปถึงครอบครัวและสังคม เปลี่ยนจากการรักษาโรค (disease) มาเป็นการรักษาการเจ็บป่วยหรือความทุกข์ (illness) ซึ่งเป็นการเปลี่ยนจากการรักษาโรคมาเป็นรักษาคนนั่นเอง
เพื่อให้เกิดการบริการใกล้บ้านใกล้ใจที่แท้จริงผู้ให้บริการปฐมภูมิจึงจำเป็นต้องมีองค์ความรู้ที่ดี (Content), มีความเข้าใจในบริบทของครอบครัวและชุมชนที่ดูแล (Context), และมีค่านิยมหรือทัศนคติที่ดีในการให้บริการ (Value) และกิจกรรมสำคัญในการบริการที่จะขาดไม่ได้คือ การเยี่ยมบ้าน ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมามีความสอดคล้องกับหลักการของ family medicine ดังนั้นถ้าจะพัฒนาการบริการปฐมภูมิในประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องมีการให้ความรู้เรื่องของ family medicine
Family doctor หรือแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวถือเป็นกลไกสำคัญอันหนึ่งในการขับเคลื่อนการพัฒนาการให้บริการปฐมภูมิ ในฐานะผู้เชี่ยวชาญ ที่ปรึกษาและหัวหน้าทีม ดังตัวอย่างของ นพ สิริชัย นามทรรศนีย์ จากโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ ที่ดูแลหน่วยบริการปฐมภูมิ (แยกจาก OPD) ของโรงพยาบาล โดยการใช้กระบวนการของ family medicine มีการดูแลผู้ป่วยโดยทีมสหสาขาวิชาชีพเริ่มต้นที่ความทุกข์ของผู้ป่วย หากมีกรณีที่มีความซับซ้อน จะมีการเยี่ยมบ้านโดยทีมและประสานความร่วมมือกับส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น องค์กรปกครองส่วนท้อง จนประสบความสำเร็จเป็นสถานที่ดูงานทางด้านปฐมภูมิ แต่อย่างไรก็ตามมีข้อคิดจาก นพ สิริชัย สำหรับการทำงานของ Family doctor ที่จำเป็น คือการใช้เวลากับผู้ป่วยนานที่กว่าการตรวจทั่วไป ดังนั้นการตรวจโดย Family doctor จึงจำกัดจำนวนและไม่สามารถใช้กับการตรวจผู้ป่วยนอกปกติได้ นอกจากนี้ห้องทำงานที่เหมาะสมในการทำงานของ Family doctor ไม่ใช่ OPD แต่เป็นชุมชนเพราะต้องมีการเยี่ยมบ้าน จากเหตุผลดังกล่าวโรงพยาบาลชุมชนใดก็ตามที่มีหรือต้องการ Family doctor ซึ่งถือเป็นแพทย์เชี่ยวชาญสาขาหนึ่งจึงไม่อาจคาดหวังว่าจะได้แพทย์มาช่วยแบ่งเบาภาระงานการตรวจ OPD ลงได้
