โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์
อภิชา ถีระพันธ์ : การพัฒนารูปแบบการบริหารที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา
มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ปีการศึกษา 2555
ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ : รองศาสตราจารย์ ดร.บุญช่วย ศิริเกษ และดร.บัญชร จันทร์ดา 367 หน้า
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)ศึกษาสภาพปัจจุบัน และปัญหาของการบริหารโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ 2)พัฒนารูปแบบการบริหารที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ และ 3)ประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหารที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ โดยใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา มีขั้นตอนการวิจัย 4 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบัน และปัญหาของการบริหารโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ ระยะที่ 2 สร้างรูปแบบการบริหาร ระยะที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบ การบริหาร และระยะที่ 4 ประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหาร กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหาร และครูโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ 234 คน สัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารโรงเรียน 15 คน ตรวจสอบรูปแบบ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ 13 คน นำรูปแบบไปทดลองใช้ในโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ 1โรง ประเมินผลการใช้รูปแบบการบริหาร โดย ผู้บริหาร ครู คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และผู้ปกครองนักเรียน 103 คน ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้เกี่ยวข้องที่ร่วมประชุมสัมมนาวิพากษ์รูปแบบ 58คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย โดยใช้แบบสอบถาม แบบบันทึก แบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต และแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา สถิติ ที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยปรากฏดังนี้
1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน และปัญหาของการบริหารโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์
1.1 ปัจจัยการบริหาร มีการปฏิบัติโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เรียงจากมาก ไปหาน้อย คือ ด้านองค์กรแห่งการเรียนรู้ ด้านภาวะผู้นำของผู้บริหาร ด้านประกันคุณภาพภายใน ด้านลักษณะองค์การ และด้านเครือข่ายการมีส่วนร่วม และมีปัญหาอยู่ในระดับปานกลาง เรียงจากมากไปหาน้อย คือ ด้านภาวะผู้นำของผู้บริหาร ด้านเครือข่ายการมีส่วนร่วม ด้านลักษณะองค์การ ด้านประกันคุณภาพภายใน และด้านองค์กรแห่งการเรียนรู้
1.2 หลักการบริหาร มีการปฏิบัติโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เรียงจากมากไปหาน้อย คือ หลักกระจายอำนาจ หลักการมีส่วนร่วม หลักความรับผิดชอบ และหลักความโปร่งใส และมีปัญหา เรียงจากมากไปหาน้อย คือ หลักความโปร่งใส หลักความรับผิดชอบ หลักการมีส่วนร่วม และหลักกระจายอำนาจ
1.3 การบริหารตามภารกิจโรงเรียน มีการปฏิบัติโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เรียงจากมากไปหาน้อย คือ การบริหารวิชาการ การบริหารทั่วไป การบริหารงบประมาณ และการบริหารงานบุคคล และมีปัญหาเรียงจากมากไปหาน้อย คือ การบริหารงานบุคคล การบริหารทั่วไป การบริหารวิชาการ และการบริหารงบประมาณ
1.4 กระบวนการบริหาร มีการปฏิบัติโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เรียงจากมากไปหาน้อย คือ การวางแผน การปฏิบัติ การปรับปรุงพัฒนา และการตรวจสอบประเมินผล และมีปัญหาเรียงจากมากไปหาน้อย คือ การตรวจสอบประเมินผล การปรับปรุงพัฒนา การปฏิบัติ และการวางแผน
1.5 ประสิทธิผลการบริหาร มีการปฏิบัติโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เรียงจากมากไปหาน้อย คือ ผู้เรียนมีความสุข เป็นคนดี มีอาชีพ และเป็นคนเก่ง และมีปัญหาเรียงจากมากไปหาน้อย คือ ผู้เรียนเป็นคนเก่ง มีอาชีพ เป็นคนดี และมีความสุข
2. ผลการพัฒนารูปแบบการบริหารที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ มีองค์ประกอบสำคัญ 5องค์ประกอบ ดังนี้
2.1 หลักการบริหาร ประกอบด้วย หลักกระจายอำนาจ หลักการมีส่วนร่วม หลักความโปร่งใส และหลักความรับผิดชอบ
2.2 ปัจจัยการบริหาร ประกอบด้วย ด้านภาวะผู้นำของผู้บริหาร ด้านลักษณะองค์การ ด้านการประกันคุณภาพภายใน และด้านเครือข่ายการมีส่วนร่วม
2.3 การบริหารตามภารกิจโรงเรียน ประกอบด้วย การบริหารวิชาการ การบริหารงบประมาณ การบริหารงานบุคคล การบริหารทั่วไป และการบริหารกิจกรรมทักษะการดำรงชีวิต
2.4 กระบวนการบริหาร ประกอบด้วย การวางแผน การปฏิบัติ การตรวจสอบ ประเมินผล และการปรับปรุงพัฒนา
2.5 ประสิทธิผลการบริหาร ประกอบด้วย ด้านคุณภาพผู้เรียน เป็นคนดี มีอาชีพ เป็นคนเก่ง และมีความสุข ด้านคุณภาพครูและบุคลากร ปฏิบัติงานด้วยความทุ่มเท และด้านคุณภาพโรงเรียนน่าดู น่าอยู่ น่าเรียน และน่าเชื่อถือ
3.ผลการประเมินการใช้รูปแบบการบริหารที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์
3.1 ผู้บริหาร ครู และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน มีความพึงพอใจหลังใช้รูปแบบการบริหาร โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก และผู้ปกครองนักเรียนชั้นมัธยมศึกษามีความพึงพอใจหลังการใช้รูปแบบการบริหารโดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก
3.2 ผลการประชุมวิพากษ์รูปแบบ ได้ข้อสรุปตัวชี้วัดความสำเร็จของรูปแบบ การบริหารที่พัฒนาขึ้นหลังการใช้รูปแบบได้ 97 ตัวชี้วัดซึ่งเพิ่มจากเดิม 54 ตัวชี้วัด
3.3 ผลการประเมินคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ขอนแก่น หลังการใช้รูปแบบการบริหารโดยภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก
APICHA THEERAPAN : DEVELOPMENT OF AN EFFECTIVENESS
ADMINISTRATIVE MODEL FOR WELFARE SCHOOLS
UNDER THE OFFICE OF THE BASIC EDUCATION COMMISSION
DOCTORAL OF PHILOSOPHY ON EDUCATIONAL ADMINISTRATION,
LOEI RAJABHAT UNIVERSITY, 2012.
THESIS ADVISORS : ASSOC.PROF.DR. BOONCHOY SIRIGASE AND
DR. BANCHORN CHANDA
367 P.
ABSTRACT
The purposes of this research were 1) study the status and problem of administrative of welfare schools. 2) Development of an effectiveness administrative model for welfare schools. 3) Evaluated by using of an effectiveness administrative model for welfare schools. Research and development approach was applied for this research and was divided 4 phases ; (1) Study the status and problem of administrative of welfare schools, (2)Constructing the effectiveness administrative model, (3) Using the effectiveness administrative model and (4) Evaluated by using of an effectiveness administrative model .The samples in this study were 243 administrators and the teachers for welfare schools. The target group of in-depth interview were 15 administrators. The model was investigated by 13 experts and 1 welfare school was tried out with this model. The target groups for evaluating the model were : administrators, teachers, the committees of school basic education, students’ parents (103), the experts participated in the operational seminar (58). The research instruments consisted of the forms of questionnaires, note-taking, interview and observation, and evaluation form. The qualitative data were analyzed by content analysis, frequency, percentage, means, and standard deviation.
The research findings were as follows :
1. For the states, and problems of administrative of welfare schools were revealed that :
1.1 Management factors which could be arranged in ascending order : administrator leadership, participation network, organization characteristic,Internal quality assurance, and learning organization.
1.2 The principles of administrative which could be arranged in ascending order : accountability, responsibility, participation and decentralization.
1.3 The schools were administered following these missions which were Arranged in ascending order : personnel administration, budget administration, general administration and academic administrative.
1.4 To be arranged in ascending order, check, act, do and plan were processes used by welfare schools, respectively.
1.5 The effectiveness of administrative was the students were : goodness, talent, happiness and vocation.
2. The effectiveness administrative model for welfare schools consisted of 5 significant and related factors as follows :
2.1 The effectiveness administrative of 4 main principles : decentralization, participation ,accountability and responsibility.
2.2 The factors of effectiveness administrative composed of the administrator leadership, organization characteristic, internal quality assurance and participation network
2.3 The process of effectiveness administration composed of plan, do,check, and act.
2.4 The administration by mission of school composed of academic administration, budget administration, personnel administration general administration and life skills activity administration.
2.5 The effectiveness administrative composed of students quality were life skill : goodness, talent, happiness and vocation.The quality of teachers and also quality of school.
3. Evaluated by using of an effectiveness administrative model were as follows :
3.1 Administrators, teachers, Basic education school boards, and parents had ‘high’ level of satisfaction on the use of the effectiveness administrative model .
3.2 The experts as well as all participant of the seminar in criticism of the model increased from 54 indicators to 97 indicators.
3.3 evaluated school performance after the use of the developed administrative model using the 15 basic education standard criteria and the overall result was at ‘very good’ level.
