วัฒนธรรมการเชือดสัตว์พลีทานของชาวมุสลิมในเทศกาลฮัจญ์จากอดีตสู่ปัจจุบัน
วันนี้ข้าพเจ้าขอแชร์ประสบการณ์ที่คิดว่าบางคนอาจจะไม่ค่อยได้รู้หรือว่าเคยได้ยินมาก่อน หรือไม่ก็อาจจะรู้มาบ้างแล้ว ซึ่งเรื่องนี้จะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการประกอบพิธีกรรมทางศาสนาอิสลาม นั่นคือ "กุรบาน"หรือที่เรียกกันว่า การเชือดสัตว์ ภาษาอาหรับ (Qurban) แต่สำหรับภาษามลายูปาตานีจะเพี้ยนเป็น กือรแบ "Gerbae"
กุรบาน หมายถึง การนำทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อเป็นสื่อในความใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์ (ซบ.) ซึ่งสิ่งนั้นอาจจะเป็นการเชือดสัตว์หรือสิ่งอื่นๆ ก็ได้ ปราชญ์อิสลามได้ให้ทัศนะว่า การกระทำทุกๆ ความดีงามมุ่งสู่ความเพื่อใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์ (ซบ.) ก็เรียกว่า "การกุรบาน" เช่นกัน สำหรับความเข้าใจของผู้คนภาคใต้ทั่วไปจะเรียกการกุรบาน ว่าคือ การนำสัตว์ที่ศาสนบัญญัติกำหนดมาเชือดพลีทาน เพื่อความใกล้ชิดต่อพระผู้เป็นเจ้าในวันอีดิลอัฎฮาและหลังจากนั้นอีกสามวัน และคำนี้มีกล่าวไว้หลายครั้งในคัมภีร์อัลกุรอาน ซึ่งส่วนมากแล้วจะหมายถึงการเชือดสัตว์พลีทาน แต่อาหรับส่วนใหญ่จะใช้คำว่าอุฎฮียะฮ์ (Udhiah )
ช่วงเวลาของชาวมุสลิมในการเชือดกุรบ่านได้นั้นตั้งแต่ดวงอาทิตย์ขึ้นของเช้าวันอีดิลอัฎฮา จนถึงเวลาละหมาดอัสรีของวันที่ 4 ของวันอีดรวม 4 วัน (วันอีด 1 วันตัสริก 3 วันซึ่งตรงกับ วันที่ 27-30 พฤศจิกายน ) แต่ระยะเวลาที่ดีเยี่ยมควรเชือดกุรบ่าน คือหลังจากเสร็จการละหมาดอีดิลอัฎฮาแล้ว
สำหรับสัตว์ที่ใช้ทำกุรบ่านก็จะเป็น อูฐ กีบัช (ไม่มีในเมืองไทย) วัว ควาย แพะ แกะ กีบัช โดยอูฐ ต้องมีอายุ 5 ปีบริบูรณ์ ใช้ทำกุรบ่านได้ 7 ส่วน ดังนั้น จึงรวมกันทำ 7 คน/อูฐตัวเดียวก็ได้ หรือจะทำคนเดียวก็ยิ่งดี วัว ควาย ต้องมีอายุ 2 ปีบริบูรณ์ ทำกุรบ่านได้ 7 ส่วน แพะ ต้องมีอายุ 2 ปีบริบูรณ์ ทำกุรบ่านได้ 1 ส่วน แกะและกิบัช ต้องมีอายุ 1 ปีบริบูรณ์ หรือเปลี่ยนฟันแล้ว ทำกุรบ่านได้ 1 ส่วน สัตว์จะทำกุรบ่าน ต้องอ้วนสมบูรณ์ปราศจากสิ่งตำหนิหรือโรค ควรมีลักษณะสวยงามสง่า
สำหรับวัฒนธรรมคนจังหวัดชายแดนภาคใต้จะนิยมนำเนื้อไปแจกทั้งคนยากจนหรือเพื่อนบ้านและอีกส่วนหนึ่งจะนำไปปรุงเป็นอาหารหลังจากนั้นจะเชิญผู้นำศาสนาและชาวบ้านไปกินที่บ้านของตนเอง
นี่คือหนึ่งในศาสนบัญญัติที่มุสลิมทั้งประเทศไทยหรือต่างประเทศปฏิบัติกันและถือเป็นสีสันชายแดนใต้เพราะทั้งคนให้และคนรับเป็นปลื้มกันทุกรายอันจะทำให้สามารถกลบกระแสความรุนแรงได้ถึงแม้จะชั่วขณะหนึ่งก็ตาม
