คณะทำงาน การจัดการองค์ความรู้ของจังหวัดกาญจนบุรี จัดเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้การผลิตหน่อไม้ฝรั่ง ของเกษตรกรผู้ที่ประสบความสำเร็จ จำนวน 70 กว่าท่านจากกลุ่มผู้ปลูกหน่อไม้ฝรั่งอำเภอ ด่านมะขามเตี้ย เมือง ท่าม่วง ท่ามะกา พนมทวน ห้วยกระเจา เลาขวัญ บ่อลอย หนองปรือ และอำเภอไทรโยค เมื่อวันที่ 17 18 สิงหาคม 2549 ณ เดอเลกาซี่ริเวอร์แควรีสอร์ท อำเภอด่านมะขามเตี้ย จังหวัดกาญจนบุรี 

>>>ทำให้ได้รับรู้เคล็ดลับสุดยอดการผลิตหน่อไม้ฝรั่ง ดังจะกล่าวตามประเด็นต่อไปนี้        

>>>ประเด็นการเตรียมดินและการปลูกสภาพดิน                 อำเภอท่ามะกา ไทรโยค  ด่านมะขามเตี้ย  เมืองกาญจนบุรี  บ่อพลอย และอำเภอไทรโยค  สภาพพื้นที่เป็นที่ราบสูง  อำเภอบ่อพลอย  มีปัญหาเรื่องดินค่อนข้างป็นด่างอำเภอเมืองฯ  ท่ามะกา  พื้นที่ไม่มีปัญหา

>>>ผู้ใหญ่พุด มั่นทัน บ้านเลขที่ 55 หมู่ที่1            ตำบลสนามแย้  อำเภอท่ามะกา  ได้เล่าว่าปลูกหน่อไม้ฝรั่งมาแล้ว  ๑๕  ปี ดูสภาพพื้นที่  ส่วนมากพื้นที่เป็นที่ราบสูง  น้ำทั่วถึง  ปลูกแบบร่อง การไถก่อนปลูกใส่ปุ๋ยหมัก

>>>นายวิเชียร แป้นกลม บ้านเลขที่ 141 หมู่ที่ 9 ตำบลด่านมะขามเตี้ย  อำเภอด่านมะขามเตี้ย  ปลูกมาแล้ว  ๑๐  ปี เล่าว่า       ก่อนปลูกต้องรู้ว่าพืชที่จะปลูกต้องการธาตุอาหารอะไรบ้าง      การใส่ปุ๋ยจะใส่ปุ๋ยอินทรีย์  ๑,๕๐๐  กิโลกรัม/ไร่  ใส่ก่อนปลูก  แล้วใส่ไปเรื่อย ๆ      สภาพพื้นที่เป็นที่น้ำไม่ท่วมขัง  มีการระบายน้ำดี      วิเคราะห์ดินทุกครั้ง  หากดินขาดอะไร  ก็จะใส่แร่ธาตุตามที่ขาด

>>>นายชูชีพ  ปลื้มจันทึก บ้านเลขที่ 26 หมู่ที่ 8 ตำบลบ้านใหม่  อำเภอท่าม่วง เล่าว่า       เตรียมดิน  อย่างน้อย   ปี      วิเคราะห์ดินก่อนปลูก      ปลูกปุ๋ยพืชสด  (ปอเทือง)  จำนวน   ครั้ง  แล้วไถกลบ      หว่านเมล็ด  (ปอเทือง)  จำนวน   ๑๐  กิโลกรัม/ไร่

>>>นายรอด พรมน้อย บ้านเลขที่ 241/2 หมู่ที่11 ตำบลบ้านเก่า  อำเภอเมือง เล่าว่าสภาพพื้นที่เป็นที่ราบ        หากพื้นที่ไม่สม่ำเสมอ  ต้องปรับตามความลาดเท      การปลูก  ปลูกตามตะวัน  เพื่อแก้ไขปัญหาเรื่องโรคเชื้อร      การชักร่อง  ใช้รถไถเดินตาม  ลึก  ๒๐ เซนติเมตร      สารชีวภัณฑ์  ใช้เชื้อไตรโครโดม่าฉีดพ่น

>>> แต่นายทนงค์ กาหลง   บอกว่า การปลูก  ปลูกขวางตะวันจะดีกว่า  เพราะจะได้แสงแดดที่ดีกว่า

>>>นายสำรวย กลิ่นคง บ้านเลขที่155 หมูที่ 6 ตำบลบ่อพลอย อำเภอบ่อพลอย  (เคยปลูกไร่อ้อยมาก่อน)       ดิน  ๓-๔  ปี  มีปัญหาปลูกหน่อไม้ฝรั่งไม่ได้ดี      การเตรียมดิน   ปี  ใส่ปุ๋ยคอก   ตัน/ไร่      ขนาดร่อง .๕๐  เมตร      ใส่แกลบให้สม่ำเสมอ  เพื่อช่วยดูดความชื้น  และคลุมหน้าดิน

>>>นายอาวุธ จิวพ่วง  บ้านเลขที่ 301 หมู่ที่11 ตำบลด่านมะขามเตี้ย  อำเภอด่านมะขามเตี้ยปลูกถั่วลิสง  แล้วไถกลบ  เวลาปลูกใส่ขี้เถ้าแกลบ  และใช้  พด . ๓เพื่อกันเชื้อราด้วย  จะทำให้หน่อดก  กันหน่อลาย  ดินอุ้มน้ำ

>>>นายบุญชอบ  จิวพ่วง บ้านเลขที่ 44/1 หมู่ที่4  ตำบลหนองหญ้า  อำเภอเมืองฯ เล่าว่า       มีสมาชิก  จำนวน ๘๐  คน  ได้รับใบ  Q  เกือบทั้งหมด      ใช้สารชีวภัณฑ์      ผลิตไตรโคโดม่า  และทำปุ๋ยหมักขายให้แก่สมาชิกในราคาถูก      ก่อนปลูก  ใส่ปุ๋ยหมัก   ตัน/ไร่  จะทำให้ดินร่วนซุย      หากใส่แกลบสด  จะทำให้หน่อไม้ฝรั่งใบเหลือง  ควรใช้แกลบหมักประมาณ   เดือน  ใส่  ๑๐๐  -  ๒๓๐๐  กิโกกรัม/ไร่  เดือนละ  ๒-๓  ครั้ง    

>>>   ประเด็นการดูแลรักษาหน่อไม้ฝรั่ง             

>>>สมาชิกของกลุ่มผู้ปลูกหน่อไม้ฝรั่งได้สรุปการดูแลหน่อไม้ฝรั่งไว้ว่า       สับดินให้ร่วนซุย      พักต้น  ใส่ปุ๋ย ๘-๒๔-๒๔  หากอายุไม่เกิน   ปี  เก็บเกี่ยว ๒๘  วันพักต้น  หากอายุเกิน   ปี  เก็บเกี่ยว  ๓๐  วัน  แล้วพักต้น  ระหว่างพักต้น  ใส่ปุ๋ย  ๓๕-๘-๘  จะช่วยให้อาหารทางใบ  ลำต้น                        หน้าแล้ง  ใส่ขี้ไก่แกลบ  และใช้เชื้อไตรโคเดอร์ม่า                        การตัดยอด  ไม่ควรตัดยอด  เพราะจะทำให้ใบน้อย  และเกิดโรคแทรกได้ง่าย                การให้น้ำ  ควรให้น้ำเช้า  หากมีฝนตกกลางคืน  ใช้สปริงเกอร์ให้น้ำ  เพื่อชะล้างน้ำฝน  หากฝนไม่ตก  ระยะให้น้ำ  ประมาณ  ช่วง  ๑๑.๐๐   ถึง  ๑๒.๐๐   จะดี                        การหว่านถั่วเหลือง  ควรหว่านในร่อง  ระหว่างแถว  ร่อง ๑  กับ   เว้นแถว  แล้วสลับใส่  ร่อง  ๓-๔    เพื่อเป็นการบำรุงดินให้ผลที่ต่อเนื่องจากการใส่ปุ๋ยพืชสด

>>>นายอาทร  เชาว์กาญจนธรรม  บ้านเลขที่ 35 หมู่ที่ 7 ตำบลบ่อพลอย   อำเภอบ่อพลอยเล่าว่า การเกิดแมลง  เกิดผีเสื้อไข่บนต้น  จะไม่ใช้สารเคมี  จะใช้มือบี้การพักต้น  กำจัดเชื้อรา  โดยการใส่เชื้อไตรโคเดอร์ม่า  ห่าง   วัน

>>> นายสมชาย   อี่วงค์  บ้านเลขที่ 40 หมู่ที่5 ตำบลม่วงชุม อำเภอท่าม่วง  ปลูกมาแล้ว  ๑๐  ปี ใส่แกลบ  ใช้พันธุ์บล๊อกอิมพลูฟ  ก่อนพักต้นใส่ปุ๋ย ๑๕-๑๕-๑๕ ๕-๗  วัน  จำนวน  ๕๐  กิโลกรัม/ไร่  ก่อนเก็บเกี่ยว  ๑๕  วัน ใช้ปุ๋ยอินทรีย์   ตัน  แกลบ  ในอัตราเท่ากัน

>>>นางสาวส้มลิ้ม  ทะเลทอง   บ้านเลขที่ 68 หมู่ที่ 5  ตำบลดอนขมิ้น  อำเภอท่ามะกา       ใส่ปุ๋ยขี้ไก่  หมักผสมกับรำ  และใช้  พด ๑  ช่วยในการย่อย      การพักต้น  ก่อนพักต้น   วัน  สับดิน  ใส่ปุ๋ยหมัก  พรวนดินให้ปุ๋ยกับดินเข้ากัน  แล้วใส่ปุ๋ยสูตร ๑๕-๑๕-๑๕  กับปุ๋ยอินทรีย์๑๐  กิโลกรัม/ไร่  ใส่   ครั้ง  ๑๕  วัน  ให้ใส่ปุ๋ย  ๑๕-๑๕-๑๕จำนวน  ๒๕  กิโลกรัม/ไร่ 

>>>กลุ่มผู้ปลูกหน่อไม้ฝรั่งอำเภอบ่อพลอย                   ใส่ปุ๋ยหมัก  น้ำ  ปลาน้ำจึด   ต่อ   กับกากน้ำตาล   กิโลกรัมหมักประมาณ   เดือน  เวลาฉีด  ปุ๋ยหมัก   ลิตร   ผสมน้ำ๒๐๐    ลิตร  แล้วฉีดพ่นต้น  ก่อนพักต้น   วัน  ใส่ปุ๋ยสูตร  ๑๒-๙-๒๑  จำนวน  ๓๐  กิโลกรัม/ไร่      ทำความสะอาดร่อง   วัน  สับดินตากดินไว้   วัน  ใส่ขี้ไก่อัดเม็ด๕๐    กิโลกรัม/ไร่        ก่อนเก็บผลผลิต  ใส่ปุ๋ยสูตร ๒๕-๗-๗  จำนวน  ๕๐  กิโลกรัม/ไร่ใช้ปูนขาวปรับสภาพดิน  จำนวน  ๕๐  กิโลกรัม/ไร่  ฉีดพ่น    วัน/ครั้ง

>>>นายทะนงค์     กาหลง  บ้านเลขที่ 45/1 หมู่ที่ 10 ตำบลด่านมะขามเตี้ย อำเภอด่านมะขามเตี้ย   เล่าว่า การพักต้น  ทำดินให้เสร็จภายใน  ๒๐  วัน  หากจะให้ดีภายใน   วันพักต้นให้ทำดิน  สับดินให้เสร็จจะดีมาก  การให้น้ำ  เว้นน้ำ   วัน  แล้วใส่ปุ๋ยการให้น้ำเช้าจะเหมาะสม  เพราะจะไล่น้ำค้าง                        น้ำ  หากเป็นน้ำลำห้วย  ลำคลองจะดีมาก                        การใช้พันธุ์  ใช้พันธุ์บล๊อกอินพลูฟ 

>>> ประเด็นการจัดการหลังเก็บเกี่ยว  และการตลาด

นายทะนงค์     กาหลง  บ้านเลขที่ 45/1 หมู่ที่ 10 ตำบลด่านมะขามเตี้ย อำเภอด่านมะขามเตี้ย  ได้เล่าว่า     เริ่มเก็บเกี่ยว  ๐๖.๐๐   ถึง  ๑๑.๐๐ น  หน่อไม้ที่เก็บได้จะเขียวสวย  การพักต้น   เก็บ   เดือน  พัก   เดือน  การเก็บเกี่ยวให้เก็บต้นแม่      ออก  เหลือไว้หน่อที่สมบูรณ์ที่สุด  แล้วสับดิน  สับให้ลึก  ๒๐  เซนติเมตร   (เพื่อทำให้รากขาดสร้างรากใหม่)        ตากแดด  ทิ้งไว้   วัน  ใส่ปุ๋ยสูตร  ๑๕-๑๕-๑๕  จำนวน  ๕๐    กิโลกรัม/ไร่  ใส่ปุ๋ยหมัก  ปุ๋ยอินทรีย์  ปุ๋ยคอก  ประมาณ๑๐-๒๐  ตัน/ไร่    ใส่แกลบบนดิน  ใช้จอบแปะให้แน่นเพื่อกันการชะล้าง  แล้วขุดดินลึก  ๗-๑๕  เซนติเมตร  จากเหง้า๔ ทำค่า  ph  ของดินให้อยู่ในระดับ  ๖-๗  ศัตรูพืช  อากาศร้อนชื้นจะเกิดเพลี้ยไฟ  และหนอนหน่อไม้ที่ปลูกปีแรก  ให้ใส่ปุ๋ยสูตร  ๑๕-๑๕-๑๕    เพราะเหง้ายังสดอยู่ให้ใส่ตลอดทั้งปีเพื่อการบำรุงดิน  หน่อไม้ฝรั่งที่ปลูก  ๔-๕  ปี  เหง้าจะด้าน                       

การเก็บเกี่ยว    

ให้ใส่ปุ๋ยสูตร ๑๓-๑๓-๒๑   เก็บ ๒  เดือน  พัก   เดือน                        ส่งบริษัทธานียามา  บริษัทริเวอร์แควอินเตอร์เนชั่นเนล บริษัทสวิฟ บริษัทสุทัน และพ่อค้ารวบรวม  ..................................................... 
สรุปสุดยอดการผลิตหน่อไม้ฝรั่งของจังหวัดกาญจนบุรี

ประเด็น  การปฎิบัติ
การเตรียมดิน การวิเคราะห์ดินเพื่อหาธาตุอาหารในดินการใช้ปุ๋ยหมัก อัตรา ๑ ถึง ๓ ตัน/ไร่การใช้ปุ๋ยพืชสด(ปอเทือง) ไถกลบการใช้แกลบสด เพื่อปรับสภาพดินให้ร่วนการใช้แกลบหมักเพื่อลดปัญหาต้นเหลือง 
ขนาดแปลง การปลูกแบบตามตะวันหรือขวางตะวันการชักร่องลึก 30-50 ซม กว้าง 130-150 ซม 
พันธุ์ ส่วนใหญ่ใช้พันธุ์บล็อกอิมบลูฟ     เก็บเมล็ดเพาะเองโดยการคัดเลือกต้นที่สมบูรณ์
รูปแบบการปลูก แบบยกร่องให้น้ำตามร่องแบบยกร่องให้น้ำด้วยสปริงเกอร์แบบพื้นราบให้น้ำด้วยสปริงเกอร์
การดูแลรักษา การให้น้ำ ช่วงเช้าการใส่ปุ๋ย เน้น ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยอินทรีย์ การใช้สารเคมีตามคำแนะนำ
การดูแลหลังเก็บเกี่ยว เก็บเกี่ยว 2 เดือน พัก  1 เดือน บำรุงต้น และตกแต่งด้น
การตลาด การซื้อขายทั้งแบบมีสัญญาการซื้อและขายแบบอิสระ