วันนั้น....เป็นครั้งแรกในรอบ 30 ปี ที่ผมได้เห็นเขาเล่น "เลงมะมวด" อีกครั้ง ซึ่งทำให้ผมรู้สึกตื่นเต้นและดีใจเป็นอย่างมาก ที่เห็นพิธีกรรมนี้ยังคงดำรงอยู่ได้มาจนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้

 

 

 

บันทึกการเดินทาง :

เลงมะมวด

 

 

บรรดาร่วงทรงกำลังพากันเต้นรำ

 

 

 

          ช่วงที่ผ่านเดินทางไปเยี่ยมบ้านเกิดที่จังหวัดศรีสะเกษ เมื่อปลายเดือนมีนาคม 2555 ที่ผ่านมา ผมรู้สึกโชคดีที่ได้ไปเห็นพิธีกรรม "เลงมะมวด" พอดี ซึ่งจัดพิธีขึ้นที่บ้านของน้าสาวซึ่งเป็นญาติของผมคนหนึ่ง

          เรื่องของเรื่องมีอยู่ว่า....เมื่อหลายเดือนก่อน น้าเขยซึ่งเป็น ตชด. เกิดอาการป่วยขึ้นมาอย่างกระทันหัน แล้วก็ลุกไม่ขึ้นอยู่เป็นเดือนๆ ญาติพี่น้องก็เลยไปให้หมอดูชาวบ้านทำนายทายทักดู โดยเขาบอกว่าผีปู่ย่าตายายอยากจะดู "เลงมะมวด" ก็เลยทำให้น้าเขยเป็นอย่างที่เห็น หากหายเมื่อไหร่ ก็ให้ทำพิธี "เลงมะมวด" เพื่อเป็นการแก้บนผีฟ้าหรือบรรพบุรุษ


          คำว่า "เลง" แปลว่า ....เล่น
          คำว่า "มะมวด" แปลว่า....แม่มด ผีฟ้า หรือผีบรรพบุรุษ

          พิธีกรรม "เลงมะมวด" คือ การเต้นรำเพื่อแก้บนหรือขอบคุณผีฟ้า/ผีบรรพบุรุษ ที่ช่วยให้ผู้ป่วยซึ่งเป็นลูกหลานหายจากอาการเจ็บป่วย
          พิธีกรรม "เลงมะมวด"นี้ ถือว่าเป็นความเชื่อหรือวัฒนธรรมพื้นถิ่นของพี่น้องชาวไทยเชื้อสายเขมรที่อยู่ในอีสานใต้ ซึ่งปัจจุบันนี้เริ่มจะหาดูได้ยากและเริ่มจะหาคนสืบทอดได้ยากเต็มที

          ในอดีต....สมัยที่ผมยังเป็นเด็ก ผมมีโอกาสได้ดูเขา "เลงมะมวด" ปีละหลายๆ ครั้ง แต่หลังจากที่ผมเดินทางออกจากบ้านเกิดเพื่อไปใช้ชีวิตอยู่ที่อื่น เกือบ 30 ปี ผมก็ไม่เคยได้เห็นพิธีกรรมนี้อีกเลย

           วันนั้น....เป็นครั้งแรกในรอบ 30 ปี ที่ผมได้เห็นเขาเล่น "เลงมะมวด" อีกครั้ง ซึ่งทำให้ผมรู้สึกตื่นเต้นและดีใจเป็นอย่างมาก ที่เห็นพิธีกรรมนี้ยังคงดำรงอยู่ได้มาจนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้





ญาติพี่น้องช่วยกันขุดหลุมฝังเสาปรำพิธี

ใช้ทางมะพร้าวมุงหลังคาปรำพิธี

ผู้เฒ่าผู้แก่กำลังช่วยกันเตรียมสิ่งของสำหรับใช้ในพิธี

ญาติๆ ช่วยกันทำอาหารเลี้ยงแขกที่มาร่วมงาน

แผนกขับ สี ตี เป่า มากันครบชุด

เริ่มเล่นตอน 1 ทุ่มตรง

ช่วงนี้คือตอนเวลา ตี 2

ดึกๆ เข้า ผู้ชมก็เปลี่ยนจากนั่งดูเป็นการหลับดูแทน  คิคิคิ

มีการพักยกเป็นช่วงๆ

เครื่องเซ่นไหว้ในพิธี

ร่างทรงกำลังทำสมาธิเชิญวิญญาณมาเข้าสิงร่าง

นี่ก็เช่นกัน

ร่างทรงผูกแขนใก้กับน้าที่เพิ่งหายป่วย

เล่นตั้งแต่ 1 ทุ่มตรง....ตอนนี้ 7 โมงเช้าแล้ว ก็ยังไม่เลิก

ต้องเล่นไปเรื่อยๆ จนกว่าผีฟ้าจะพออกพอใจถึงจะเลิกเล่นได้

พิธีกรรมเสร็จสิ้นตอน 9 โมงเช้า

รวมแล้วครั้งนี้ใช้เวลาเล่นทั้งหมด 14 ชั่วโมงพอดี





เพลง   "ศรัทธาฤาเหตุผล"

ขับร้องโดย  "สุภัทรา   โกษาราษฎร์"

(เพลงประกอบภาพยนตร์  เรื่อง  "15 ค่ำ เดือน 11")