ผมตั้งชื่อหน่วยการเรียนนี้ว่า “หมู่บ้านสงบสุข” การตั้งชื่อเรื่องหรือชื่อหน่วยก็มีความสำคัญต่อการเดินเรื่องมาก เพราะถ้าตั้งชื่อสั้น ๆ ตรง ๆ จะคิดเรื่องยาก เช่น น้ำ ความคิดเราจะหยุดนิ่งอยู่ที่น้ำ เรื่องที่สอนก็มี ที่มาของน้ำ ประโยชน์ของน้ำ โทษของน้ำ การพัฒนาน้ำ ก็เท่านั้นเอง แต่ถ้าตั้งชื่อว่า “มันมากับน้ำ” บทเรียนนี้จะเปิดโอกาสให้ผู้เรียนคิดหาถึงสิ่งที่มากับน้ำมากมายยิ่งนัก เมื่อเป็นดังนี้รายกลุ่มสาระก็จะสามารถดึงเข้ามาบูรณาการสอนได้ง่าย ดังนั้น การตั้งชื่อเรื่องจึงมีความสำคัญไม่น้อยกว่าการคิดกิจกรรมหรือคิดเครื่องมือวัดและประเมินผล
“หมู่บ้านสงบสุข” เป็นเรื่องราวที่มาจากชุมชนที่มีความวุ่นวายด้วยเสียงรบกวนจากโรงงาน อู่ซ่อมรถที่ทำงานกันตลอดวัน ตลอดคืนมีเสียงรบกวนชุมชนตลอดเวลา ปัญหาขยะที่แต่ละบ้านนำมาทิ้งไว้ตามบริเวณทางแยก (ซึ่งห่างไกลจากบ้านตนแต่ใกล้บ้านของคนบางคน) และทิ้งไม่เป็นเวลา บางครั้งรถเก็บขยะผ่านไปแล้ว เพิ่งนำขยะมาทิ้งทำให้ขยะค้างอยู่ทั้งวันทั้งคืน กลิ่นเน่าจึงรบกวนเจ้าของบ้านที่มีถังขยะใหญ่อยู่หน้าบ้าน เสียงรบกวนจากรถจักรยานยนต์ที่เด็กวัยรุ่นซึ่งเป็นสมาชิกของชุมชนแข่งรถกันกลางดึก รถที่วิ่งบนถนนไม่มีการเคารพกฎจราจร การเปิด-ปิดไฟฟ้าตามที่สาธารณะ การใช้น้ำใช้ไฟ ความสะอาดบนท้องถนน ความเจ็บไข้ได้ป่วยของผู้คนในชุมชน และการขัดเคืองจนถึงขั้นทะเลาะวิวาทหรือโต้เถียงกัน กลิ่นมูลสัตว์เลี้ยงของบางบ้านที่มีอยู่ในชุมชน ปัญหาเหล่านี้เกิดขึ้นในชุมชนรอบบริเวณโรงเรียน เป็นปัญหาของชุมชน เป็นสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตจริงที่ผู้เรียนพบเห็นอยู่ทุกวันและเป็นบทเรียนที่โรงเรียนมิควรเพิกเฉย เพราะเมื่อสอนแล้วจะสนองนโยบายของรัฐที่ระบุไว้ในหลักสูตร (ดั่งได้วิเคราะห์ให้เห็นตอนต้น)
ผมเห็นปัญหานี้จึงกำหนดบทเรียนว่า “หมู่บ้านสงบสุข” มันเป็นผลการเรียนรู้ที่คาดหวังในชีวิตครู ผมจึงค้นหาตัวบ่งชี้ย่อยของแต่ละมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นของแต่ละกลุ่มสาระมาบูรณาการเข้าด้วยกัน ด้วยความฝันว่า เมื่อผู้เรียนที่เป็นเด็ก ๆ ได้เรียนรู้บทเรียนนี้แล้วเขาจะนำใช้ได้ในชีวิตจริง เขาคงจะเกิดความตระหนกไปสู่ความตระหนักต่อไป และเด็ก ๆ ต้องนำไปเล่าสู่ให้พ่อแม่ผู้ปกครองได้ยินได้ฟังแล้วจะได้ร่วมกันหาทางเยียวยาชุมชน บทเรียนนี้เรียนที่โรงเรียนใช้เวลาไม่นาน แต่จะให้บทเรียนนี้ฝังใจเด็กไปนานแสนนาน โตขึ้นความวุ่นวายเหล่านี้จะหมดไปได้ นี่คือที่มาของชื่อเรื่องหรือชื่อหน่วยการเรียน
เมื่อเราได้ชื่อหน่วยการเรียนแล้วเราก็มาวิเคราะห์ มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ข้อนั้น
ชื่อหน่วยการเรียนที่..5... ชื่อหน่วย“หมู่บ้านสงบสุข”
ช่วงชั้นที่ 2 (ป.4-6) วันเวลาสอน................รวมชั่วโมง......30......ชม.
ที่นำเขียนนั้นเป็นการบอกชื่อหน่วยการเรียนและรายละเอียดก่อนเขียนคำอธิบายรายวิชาและกำหนดการจัดการเรียนรู้
การเขียนคำอธิบายรายวิชานั้นจะกระทำได้ต่อเมื่อเราวิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น (ตัวบ่งชี้) สู่สาระการเรียนรู้เสร็จแล้ว เรากำหนดว่า แต่สาระการเรียนรู้นั้นเมื่อบูรณาการกันได้แล้ว เราจะสามารถแยกเป็นหน่วยการเรียนย่อย ๆ ได้ไหม ( ในกรณีที่ต้องการแยกย่อย) ถ้าแยกได้ก็แยก เรากำหนดว่าแต่ละหน่วยย่อย ๆ นั้น จะใช้เวลาสอนนานเพียงใด และเมื่อรวมทุกหน่วยย่อย ๆ แล้วใช้เวลาสอนนานเพียงใด พอได้ทุกอย่างครบเราก็มาเขียนคำอธิบายรายวิชา สำหรับรายละเอียดที่นำมาเขียนนั้นให้ดูใน
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวังรายปีหรือรายภาค
สาระการเรียนรู้
เวลาและจำนวนหน่วยกิตที่กำหนด
เมื่อเขียนคำอธิบายรายวิชาเสร็จแล้วก็นำมาเรียงไว้เป็นชุด ซึ่งประกอบด้วย
- คำนำ
- สารบัญ
- คำอธิบายรายวิชา
- งบหน้ากำหนดการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
- วิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น (ตัวบ่งชี้) สู่ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
- วิเคราะห์ ผลการเรียนรู้สู่จุดประสงค์การเรียนรู้
- วิเคราะห์จุดประสงค์การเรียนรู้สู่สาระการเรียนรู้
- แผนการจัดการเรียนรู้ ทุกหน่วยย่อยของเรื่องนั้น ๆ
- เอกสารประกอบการสอน (ถ้ามี)
เมื่อนำสิ่งนี้ทั้งหมด 9 ข้อ มาเย็บรวมกันเป็นเล่ม ๆ หนึ่ง ๆ เรียกว่า 1 หน่วยการเรียน ถ้าเราทำไว้ 70 เล่ม มาตั้งรวมกันก็เรียกทั้งหมดนั้นว่า หลักสูตรสถานศึกษา เป็นหลักสูตรสถานศึกษาที่สมบูรณ์ เพราะสามารถหยิบไปจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้ คุณครูไม่ต้องนำหลักสูตรสถานศึกษาซึ่งมาคิดวางแผนการจัดการเรียนรู้อีก เพราะเราจัดทำไว้เสร็จเรียบร้อยแล้ว ดังตัวอย่างต่อไปนี้
อ่านเป็นเล่มได้ที่ https://docs.google.com/docume...
