ทีแรกที่ฟังอาจารย์บรรยายก็เข้าใจว่าให้แพทย์เป็นผู้ประเมิน NIHSS เท่านั้น ปรากฏว่ามีคำถามจากผู้ฟังถามว่าอย่างไรได้ยินไม่ชัด แต่อาจารย์ตอบชัดเจนว่า อยากให้พยาบาลประเมินได้ด้วย...วาว! และก็ทำเป็น Thai Version ให้แล้ว

สวัสดีค่ะ  วันนี้รีบมาบันทึกต่อ เพราะกลัวจะลืมสิ่งที่ได้เรียนรู้มาจากการไปประชุม  เมื่อ 9 มีนาคม 2555

เริ่มเลยแล้วกัน.....

เมื่อพบผู้ป่วย Stroke  นอกจากจะต้องประเมินประวัติผู้ป่วยเพื่อให้ทราบเวลาที่แน่นอนของการเกิดอาการ ซึ่งอาจถามจากผู้เห็นเหตุการณ์  ผู้ป่วยและญาติ  เจ้าหน้าที่ที่ไปรับผู้ป่วย แล้วแพทย์จะทำการประเมินสภาวะทางระบบประสาทโดยใช้ NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale) ซึ่งจะใช้เวลา 5-20 นาที แล้วแต่ความชำนาญของแต่ละท่าน (ซึ่งอาจารย์รศ.ดร.สมศักดิ์ เทียมเก่า ท่านแนะนำให้ประเมินตามคำแนะนำ และให้บันทึกคะแนนทันที ห้ามย้อนกลับไปกลับมา) ทีแรกที่ฟังอาจารย์บรรยายก็เข้าใจว่าให้แพทย์เป็นผู้ประเมิน  NIHSS เท่านั้น ปรากฏว่ามีคำถามจากผู้ฟังถามว่าอย่างไรได้ยินไม่ชัด แต่อาจารย์ตอบชัดเจนว่า อยากให้พยาบาลประเมินได้ด้วย..วาว! และก็ทำเป็น Thai Version ให้แล้ว

สำหรับ ผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูง หากเป็นผู้ที่สามารถให้ยาละลายลิ่มเลือดได้ควรจะควบคุมความดันให้ Systolic pressure <185 mmHg, Diastolic pressure <110 mmHg เพื่อไม่ให้เสียเวลา อาจต้องเริ่มลดความดันตั้งแต่ก่อนมาโรงพยาบาลโดยเจ้าหน้าที่ที่ไม่ใช่แพทย์ ก็พยาบาลอีกนั่นแหละ! T_T
( BP ที่สูงกว่า 185/110 mmHg เป็น 1 ใน ข้อห้ามในการให้ยา rtPA ส่วนข้ออื่นๆ ก็มีอยู่ในแบบบันทึกการส่งต่อ ผู้ป่วย Stroke ที่เราใช้กันทุกวันนี้ จำกันได้รึเปล่า?)

และ การส่งตรวจ CT brain ควรส่งได้ภายในเวลา 20 นาทีหลังจากผู้ป่วยมาถึงห้องฉุกเฉินดังนั้นจึงควรมีบริการ CT brain และ MRI brain ตลอดเวลาพร้อมทั้งจะต้องมีแพทย์ที่สามารถแปลผลได้อีกด้วย หลังการเกิดอาการ 1 ชั่วโมงแรกการทำ noncontrast CT brain อาจยังไม่พบว่ามีลักษณะที่บ่งบอกว่ามีสมองขาดเลือดแต่จุดประสงค์ของการส่ง CT brain ก็เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีเลือดออกในสมองและพิจารณาให้ยาละลายลิ่มเลือด ของเราโชคดีที่ร.พ.รวมแพทย์ชัยนาทเข้าร่วมเป็นเครือข่าย Stroke Fast track กับเราด้วย

แต่ถ้าพบว่ามีเลือดออกในสมอง ไม่ต้องคิดมาก เพราะเราได้เขียนใบ Refer ให้พี่ใหญ่ ชัยนาทนเรนทร ล่วงหน้าไปพร้อมกับผู้ป่วยแล้ว *L*

และนี่คือ การประเมิน NIHSS ( ดูแล้วก็ไม่ยากเกินความสามารถพยาบาลเนอะ)

่ืThe National Institute of Health Stroke Scale (NIHSS)

1a. Level of consciousness
Alert 0
Drowsy 1
 Stuporous 2
Coma 3

 1b. Two questions  (การที่ผู้ป่วยมี Afasia เราให้ คะแนน 2)   
Both correct 0
One correct  1
Two questions
None correct 2 
          
1c. Two commands (ให้ทำข้างที่ไม่ Weak)
Obeys both 0
Obeys none 2 

2. Best gaze (ให้มองด้านข้าง)          
 Normal  0
Partial gaze palsy 1
Forced deviation 2 

3. Best visual field (ถ้า ผู้ป่วย Coma ตรวจดู Cornea กระพริบไหม?)
No visual loss 0
Partial hemianopia 1
Complete hemianopia 2
Bilateral hemianopia  3
          
4. Facial palsy
Normal  0
Minor 1
Partial 2
Complete  3 

5. Best motor (ทดสอบกำลังแขน ทีละข้าง ยก 90 องศา ค้างไว้ ข้างละ 10 วินาที และทดสอบกำลังขา ทีละข้าง ยก 45 องศา ค้างข้างละ 10 วินาที) * พิการแขน-ขาด้วนไม่ต้องประเมิน *        
 No drift   0
Drift  1
Fall in 10 secs 2
No effort against gravity 3
No movement  4 

6. Limb Ataxia          
Absent 0
Upper or lower limb 1
Upper & lower limbs 2

7. Sensory
Normal  0
 Partial loss 1
Dense loss 2

8. Neglect
No neglect  0
Sensory or visual 1
Sensory & visual  2

9. Dysarthria
Normal articulation  0
Mild to moderate 1
Severe 2

10. Best language Aphasia
No aphasia 0
Mild to moderate 1
Severe 2
Mute 3

11. Extinction and Innattention (Formerly neglect) 
No Abnormality  0
Mild  1
severe  2          

แล้วพบกันใหม่ตอนต่อไป (วันนี้ขี้เกียจแล้วจ้า) /By Jan