การให้ความสำคัญกับการบริโภคอาหาร จัดเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ผู้ป่วยโรคมะเร็งไม่ควรละเลย

การให้ความสำคัญกับการบริโภคอาหาร จัดเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ผู้ป่วยโรคมะเร็งไม่ควรละเลย นายแพทย์จักรกฤษณ์ ภูมิสวัสดิ์ เลขามูลนิธิเพื่อพัฒนาแพทย์ทางเลือกเคยกล่าวไว้ว่า แนวคิดในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบแพทย์ทางเลือกนั้น เกิดจากพื้นฐานที่สำคัญ 3 ประการ ได้แก่ การกระตุ้นให้ร่างกายเกิดสภาวะที่จะรักษาตนเอง (Homeostasis), การดูแลสุขภาพในลักษณะองค์รวม (Holistic Care) และการสร้างสภาวะที่สมดุลให้กับร่างกาย (Balancing Status) รวมทั้งการเอาใจใส่กับการบริโภค ซึ่งสารอาหารที่เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็งนั้นแบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ สารอาหารต้องห้ามที่จะเร่งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง และสารอาหารที่จะทำให้เซลล์มะเร็งฝ่อตัวลง

ในปัจจุบันมีผู้เชี่ยวชาญหลายท่านได้แนะนำแนวทาง ในการจัดโภชนาการให้กับผู้ป่วยโรคมะเร็งหลายรูปแบบ ทั้งแมคโครไบโอติกส์ (macrobiotic), ชีวจิต, มังสวิรัติ หรืออาหารเจ ซึ่งโดยมากมักจะมีแนวคิดจากหลักการที่ใกล้เคียงกัน โดยคุณหมอจักรกฤษณ์ ได้สรุปให้เข้าใจง่ายๆ ดังต่อไปนี้

	•	อาหารปลอดสารพิษ ซึ่งบางประเภทนั้นจัดเป็นสารก่อมะเร็ง (carcinogen) รวมทั้งอาหารที่เกิดจากการปนเปื้อนสารพิษอื่นๆ
	•	อาหารที่ปลอดสารเคมีและสารปนเปื้อนอื่นๆ
	•	อาหารที่มีความสมดุลและเป็นกลาง
	•	การได้รับสารอาหารที่เพียงพอ

การเกิดโรคทั้งหลายในมนุษย์ปัจจุบันนั้น มีสาเหตุหลักมาจากการที่ร่างกายเกิดการเสียความสมดุล ระหว่างกลไกการทำลายกับกลไกการป้องกันของร่างกาย ทำให้ร่างกายเกิดความเสื่อมขึ้น ดังนั้น โรคความเสื่อม โรคความดัน หัวใจ หลอดเลือด ปวดข้อ และแม้กระทั่งมะเร็ง ล้วนแล้วแต่มาจากการเสียสมดุลของร่างกายทั้งสิ้น โดยมีปัจจัยเสริมจากลักษณะทางพันธุกรรมของแต่ละคนว่ามีความบกพร่องมากน้อยเพียงใด อย่างไรก็ตาม หลักการง่ายๆ ในการดูแลโภชนาการสำหรับผู้ป่วยนั้นจะประกอบด้วย

	•	เลือกรับประทานอาหารสดที่ปรุงสุกใหม่ๆ
	•	หลีกเลี่ยงอาหารที่เกิดจากกระบวนการการผลิตในระบบอุตสาหกรรม เช่น น้ำตาล กาเฟอีน
	•	เลือกบริโภคอาหารที่ได้จากวัตถุดิบธรรมชาติ
	•	เลือกรับประทานอาหารที่มีความสมดุลของรสชาติและส่วนประกอบ

นอกจากนั้นแล้ว ยังมีสารอาหารที่คุณหมอจักรกฤษณ์ แนะนำว่าควรหลีกเลี่ยงได้แก่ น้ำตาล, อาหารเป็นสารก่อมะเร็ง, ยาปฏิชีวนะ, ฮอร์โมน, น้ำมันทอด, อาหารจำพวกนมและผลิตภัณฑ์ของนม โดยอาหารที่เหมาะกับผู้ป่วยโรคมะเร็งนั้น ควรมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้

	•	มีปริมาณเอนไซม์ที่เพียงพอ
	•	วิตามิน เกลือแร่ กรดอะมิโน
	•	อาหารที่ประกอบด้วยสารที่มีส่วนในการทำลายเซลล์มะเร็ง เช่น  สมุนไพร สารสกัดต่างๆ ได้แก่ Arabinoxylan, Beta D  Glucan, Glutathion, Ganoderic acid

เมื่อกล่าวถึงคุณสมบัติของอาหารที่มีประโยชน์ต่อผู้ป่วยมะเร็งนั้น ผักผลไม้ดูจะเป็นอาหารที่มีคุณสมบัติดังกล่าวค่อนข้างครบถ้วน เพราะพืชผักผลไม้นั้นจะอุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ และสารต้านอนุมูลอิสระ การรับประทานอาหารที่หลากหลายในแต่ละวัน สามารถต้านมะเร็งได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังที่ ดร. พรทิพา พิชา ได้สรุปคุณประโยชน์ของผักและผลไม้ที่มีงานวิจัย ชี้ให้เห็นถึงประสิทธิภาพในการบำบัดหรือป้องกันโรคมะเร็งดังนี้

ผักและผลไม้	ประโยชน์
อโวคาโด	ต้านมะเร็งตับ
บร็อกโคลี่	ลดการเกิดมะเร็งเต้านม
กะหล่ำปลี	ป้องกันมะเร็ง
ต้นกะหล่ำดอก	ลดการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งทวารหนัก ลดการเจริญเติบโตของเนื้องอกในหนูทดลอง
แครอท	ช่วยต้านมะเร็งปอด มะเร็งลำคอ มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งลำไส้ มะเร็งเต้านม มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ มะเร็งต่อมลูกหมาก แต่มีคำเตือนว่า ไม่ควรรับประทานเป็นสารสกัด เพราะมีรายงานว่า ก่อให้เกิดมะเร็งได้
พริก	ลดการเกิดมะเร็งกระเพาะอาหาร
ผักจำพวกกะหล่ำ	ช่วยต้านมะเร็งต่อมลูกหมากและอื่นๆ
มะเดื่อหวาน	ฆ่าแบคทีเรีย และทำให้เซลล์มะเร็งลดลง
กระเทียม	กระเทียมช่วยเพิ่มภูมิต้านทานต่อสู้กับมะเร็ง ทำให้การเจริญเติบโตของมะเร็งที่กระเพาะอาหารช้าลง
ผลไม้จำพวกส้ม	ช่วยกวาดล้างสารมะเร็ง และยับยั้งเซลล์มะเร็งเต้านม
องุ่น	ป้องกันมะเร็ง
ขิง	ช่วยป้องกันมะเร็ง
เห็ด	เพิ่มภูมิคุ้มกัน และช่วยลดการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง
เห็ดหลินจือ	ช่วยต้านมะเร็ง และเป็นยาอายุวัฒนะ
ถั่ว	มีสารยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง และลดการเกิดมะเร็งที่ต่อมลูกหมาก
ส้ม/มะนาว	ป้องกันการเกิดมะเร็ง
มะละกอ	ยับยั้งการเกิดมะเร็งปากมดลูก
สาหร่ายทะเล	ลดการเกิดมะเร็งเต้านม มีสารป้องกันการกระจายของเซลล์มะเร็ง
ชา	ต้านมะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งทวารหนัก มะเร็งตับ มะเร็งตับอ่อน
ถั่วเหลือง	ลดการเกิดมะเร็งเต้านม และต่อมลูกหมาก
มะเขือเทศ	ช่วยลดการเกิดมะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งตับอ่อน มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก มะเร็งเต้านม
ขมิ้นชัน	ป้องกันมะเร็งลำไส้/ลำไส้ใหญ่