บ่ายวันที่ ๒๖ ม.ค. ๕๕ พระไพศาล วิสาโล รับนิมนต์มาแสดงพระธรรมเทศนาเรื่อง “พลังแห่งสติและการคิดเชิงบวก” ที่โรงเรียนเพลินพัฒนา
ท่านเริ่มต้นด้วยเรื่อง พละ ๕ หรือกำลัง ๕ ประการ อันประกอบไปด้วย ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ซึ่งวันนี้จะได้มากล่าวถึงสติเป็นการเฉพาะ
สติ
สติที่ดีตือสติที่เคลื่อนไหวเร็ว เปรียบเหมือนกับธนู เป็นหัวใจในการทำให้คนหลุดจากความทุกข์ได้ ทั้งจากทุกข์ทางกาย และทุกข์ทางใจ โดยเฉพาะทุกข์ใจ คนเดี๋ยวนี้ทุกข์ทางกายน้อยลง เพราะวิทยาการดีขึ้น เครื่องอำนวยความสะดวกเพิ่มขึ้น แต่ความทุกข์ทางใจกลับเพิ่มขึ้น ทั้งความโกรธ ความเครียด ความกังวล ส่วนใหญ่ทุกข์เกิดจากความคิดคำนึงถึงอดีต หรือกังวลกับเรื่องที่ยังมาไม่ถึง ซึ่งเป็นความคิดที่เกิดขณะที่ไม่มีสติ และลืมตัว
ถ้าเรารู้ทันความคิด ไม่ปล่อยให้ความคิดฟุ้งซ่าน อยู่กับปัจจุบัน ความทุกข์จะน้อยลง เพราะมีสติเป็นเครื่องปลดเปลื้อง สติช่วยให้ระลึกได้ไว เหมือนบ้านเรามีเครื่องบอกสัญญาณไฟไหม้ สติจะบอกให้รู้ทันทีที่มีควัน ถ้าขาดสติก็เหมือนกับเครื่องเตือนภัยที่ทำงานช้า จนลุกไฟไหม้แล้วสัญญาณจึงดัง
หลายคนไม่รู้ตัวว่าโกรธจนกระทั่งได้ทำลายทรัพย์สิน หรือด่าว่าผู้คนไปแล้ว คนที่ฝึกสติมาดีแล้ว เพียงแค่จิตกระเพื่อมเขาก็รู้ใจ รู้ใจก็คือรู้ตัว ระลึกได้ พาจิตกลับมาจดจ่อใส่ใจกับกิจที่กำลังกระทำอยู่
ปกติแล้วเราใช้ความระลึกนี้อยู่อย่างสม่ำเสมอ เป็นความระลึกได้ในเรื่องนอกตัว แต่ความระลึกได้ในเรื่องกายและใจ เรามักจะลืม และลืมได้นาน พอเราลืมกายลืมใจแล้วก็เกิดความทุกข์ตามมา เมื่อโกรธ เมื่อเสียใจ ก็เกิดเป็นทุกข์อย่างหมดเนื้อหมดตัว โกรธก็ไม่รู้ว่าโกรธ โมโหก็ไม่รู้ว่าโมโห บางคนมารู้ว่าตัวเองโมโหก็เมื่อเวลาผ่านไปหลายชั่วโมง
เราจะเอาสติมาใช้กับชีวิตประจำวันอย่างไร หลายคนทุกข์เพราะงาน ทำงานไม่มีความสุขเพราะใจไม่อยู่กับปัจจุบัน อยู่กับจุดหมายปลายทางข้างหน้า เจ้านายจะว่าอย่างไร ลูกน้องจะว่าอย่างไร
ทำไมเราทุกข์
เวลารถติด เพราะกลัวว่าจะส่งลูกไม่ทัน เราจึงทุกข์ ใจที่ลุ้น เป็นใจที่อยู่กับอนาคต จะหงุดหงิดขึ้นมา เวลาทำงานเราหงุดหงิดก็เพราะเหตุนี้ ทำงานหนึ่งชิ้น แต่ใจนึกถึงอีกเก้าชิ้นที่เหลือ ไม่ว่างานจะใช้เวลาอีกเท่าไหร่ก็ไม่ต้องไปคิด ในระหว่างที่ทำงานก็อยู่กับปัจจุบัน อยู่กับสิ่งที่ทำ แล้วความเครียดจะลดลง
คนที่มีสติไม่ใช่แค่ทำงานอย่างมีความสุข และปล่อยวางเท่านั้น แต่ยังมีความสัมพันธ์ที่ดีกับคนอื่นด้วย
