ชีวิตที่พอเพียง : 1481. บันทึกนี้เพื่อครู (เพื่อศิษย์)
ผมได้รับหนังสือ สตีฟ จ็อบส์ โดย วอลเตอร์ ไอแซคสัน ฉบับแปล ที่งานของ สรพ. ที่เชียงใหม่เมื่อวันที่ ๖ ม.ค. ๕๕ ระหว่างนั่งเครื่องบินกลับกรุงเทพ ผมก็อ่านพบวรรคทอง ที่สะท้อนพลังของครูเพื่อศิษย์ที่มีต่อเด็กเกเร ที่ต่อมาพิสูจน์ตนว่าเป็นอัจฉริยะของโลก
"ผมได้เรียนรู้อะไรใหม่ๆ จากครูเท็ดดี้มากกว่าครูคนไหนๆ ถ้าไม่มีเธอ ผมคงเข้าไปนอนในคุกแล้ว" เป็นข้อความในหน้า ๑๔ "ในชั้นเรียน ครูแคร์ผมคนเดียวเท่านั้น ครูเห็นอะไรบางอย่างในตัวผม"
ข้อความเหล่านี้ทำให้ผมนึกถึงบันทึกนี้ ที่ครูช่วยกระตุ้นความกระชุ่มกระชวยในชีวิตของศิษย์ ที่ครู “เห็นอะไรบางอย่าง” ในตัวศิษย์ คือแสดงท่าที่เห็นคุณค่าในตัวศิษย์นั่นเอง
ผมขอย้ำว่า คุณค่าของความเป็นครูที่สำคัญยิ่งอย่างหนึ่ง คือทำให้ศิษย์เกิดความั่นใจภูมิใจในตนเอง พร้อมที่จะเรียนรู้และฟันฝ่าอุปสรรคเพื่อชีวิตที่มีคุณค่ายิ่งขึ้นในเวลาข้างหน้า
วิจารณ์ พานิช
๑๖ ม.ค. ๕๕
ผมมีประสบการณ์ที่ตรงกันข้ามครับ ก่อนหน้านี้ผมเชื่อว่าเด็กไทย self esteem ต่ำ ผมเลยพยายามพูดให้นักศึกษาที่ทำงานกับผมมีความรู้สึกมั่นใจและเชื่อมั่นในตัวเองว่ามีความสามารถที่จะ "ทำได้" เกิดขึ้น
ปรากฎว่าผมผิดพลาดครับ นักศึกษาที่ทำงานกับผมไม่ได้มี self esteem ต่ำ แต่มี self discipline ต่ำ เขาเชื่อว่าเขาทำได้อยู่แล้ว เรียนกว่า "ถ้าจะทำเมื่อไหร่ก็ทำได้ แต่ไม่ใช่วันนี้" ว่างั้นเถอะ
ตอนนี้ผมได้ประสบการณ์ว่าเราไม่ควรเพิ่ม self esteem เพียงอย่างเดียว แต่ต้องส่งเสริม self discipline ด้วย
แต่ตัวอย่างจากประสบการณ์ของผมก็มีเพียงน้อยนิด อาจจะบอกว่าเป็นข้อสรุปที่ใช้กับ "เด็กไทย" ทั้งหมดไม่ได้ คนแต่ละคนแตกต่างกัน ผมคิดว่าในฐานะครูเราก็คงต้องสังเกตความแตกต่างและเสริมในส่วนที่ขาดและไม่ให้ในส่วนที่เกินครับ