สภาการศึกษา ได้กำหยดยุทธศาสตร์การศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองพ.ศ. ๒๕๕๓ - ๒๕๖๑ เมื่อต้นปี ๒๕๕๔  อ่านสาระสำคัญได้ที่นี่   แปลกมากที่ผมค้นหาเอกสารนี้บนอินเทอร์เน็ตไม่พบ รวมทั้งค้นใน http://www.onec.go.th/ ก็ไม่พบ

          ประเด็นที่ผมขอเสนอความเห็นไว้   คือเรื่องวิธีการจัดให้นักเรียนนักศึกษาได้เรียนรู้พัฒนาความเป็นพลเมือง    ผมขอฟันธง (ไม่ทราบว่าถูกหรือผิด) ว่าต้องไม่ใช่สร้างวิชา “ความเป็นพลเมือง” ขึ้นมาสอน   แต่ต้องให้นักเรียน/นักศึกษา ได้เรียนรู้ซึมซับจากทุกกิจกรรมในโรงเรียน ที่บ้าน และในสังคม 

          ย้ำว่า ต้องไม่เน้นสอน แต่เน้นให้นักเรียน/นักศึกษา ได้เรียนรู้จากการปฏิบัติของตนเอง ของครู และของผู้คนรอบข้าง

          วิธีการจัดการเรียนรู้ให้นักเรียน/นักศึกษา ได้งอกงามสำนึกความเป็นพลเมืองที่ดีที่สุดคือการเรียนรู้แบบ PBL (Learning by Doing) แทรกอยู่ในการเรียนรู้เพื่อให้เกิด 21st Century Skillsโดยที่สำนึกและทักษะความเป็นพลเมืองเป็นส่วนหนึ่งของทักษะชีวิต (life skills) สำหรับเป็นพลเมืองในศตวรรษที่ ๒๑

          โดยครูต้องเปลี่ยนกระบวนทัศน์ใหม่ เปลี่ยนบทบาทของตนเองเป็นโค้ชหรือครูฝึก   และเรียนรู้การทำหน้าที่นี้จากการ ลปรร. กับเพื่อนครูด้วยกันใน PLC

          ถ้าอยากเห็นตัวอย่างการจัดการเรียนรู้ตามที่ผมเสนอ ให้ไปดูที่โรงเรียนลำปลายมาศพัฒนาโรงเรียนเพลินพัฒนา  และโรงเรียนรุ่งอรุณรวมทั้งโรงเรียนในเครือข่ายโรงเรียนไทยไทอีกหลายโรงเรียน

 

วิจารณ์ พานิช
๑ ม.ค. ๕๕