หน่วยงานต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นรัฐหรือเอกชนน่าจะมีการวิเคราะห์และวิจัย 2 เรื่องใหญ่
- งานที่ทำไปแล้วตามโครงการต่าง ๆ ใช้งบประมาณไปแล้ว..
- ใครได้ - ใครเสีย
- จุดอ่อน จุดแข็ง คืออะไร?
- ผมได้รับโอกาส 2 ครั้ง เป็นการประเมินความสำเร็จ วัดผลเพื่อจะดูว่านโยบายปัจจุบันควรจะมีแนวทางในการพัฒนา/ปรับปรุงอย่างไร?
สำนักงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (สพร.) ได้ให้มูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศและทีมงานวิจัยโครงการให้ความช่วยเหลือและความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้าน ได้แก่ ลาว กัมพูชา เวียตนาม พม่า และจีน (ยูนนานและกวางสี) ว่าโครงการความช่วยเหลือฯในช่วง 20 ปีที่ผ่านมามีอะไรที่จะต้องปรับปรุงให้ดีขึ้น และมีอะไรที่ได้ผล
ตัวอย่าง เช่น
- การให้ทุนการศึกษาแก่ประเทศเพื่อนบ้านพบว่าทุนที่เขาได้รับในระดับปริญญาตรีวันนี้มากพอแล้ว สิ่งที่ประเทศเหล่านั้นอยากได้ คือ ทุนการศึกษาในระดับปริญญาโทและเอก และอาจจะหมายถึงการเรียนในสาขาแพทย์ด้วย
- หรือ เมื่อเขาเรียนจบแล้ว ควรให้ฝึกงานระยะหนึ่งในประเทศไทย เพื่อสร้างความคุ้นเคยเพิ่มเติม
- หรือ เมื่อเขากลับไปแล้ว ควรจะมีการเชื่อมโยงกันให้มากขึ้น เพื่อจะสร้าง Network ต่อไป เพราะหลาย ๆ คนมีตำแห่งสูงขึ้น

อีกโครงการหนึ่ง คือ ยูเนสโก ซึ่งเป็นโครงการที่สำคัญ ผมและทีมงานได้รับมอบหมายจากกระทรวงศึกษาธิการให้ทำเรื่องนี้ ซึ่งได้ค้นพบหลายประเด็นที่น่าสนใจ
ประเด็นแรกก็คือ ประเทศไทยอ่อนแอเรื่องการใช้ประโยชน์จากองค์กรระหว่างประเทศ
คนไทยอ่อนแอเรื่องภาษาต่างประเทศ โดยเฉพาะภาษาอังกฤษ
คนรุ่นเก่าเกษียณอายุ ไม่มีคนที่มีความสามารถที่เพียงพอมาทดแทน ขาดการพัฒนาคนรุ่นใหม่ที่จะเข้ามาสานต่องานที่สำคัญนี้อย่างจริงจัง นโยบายสร้างข้าราชการรุ่นใหม่ พันธุ์ใหม่เพื่อดูแลความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ยังไม่มีแนวทางที่เป็นรูปธรรม
จึงฝากให้ผู้บริหารได้คิดเรื่องนี้ด้วย การวิจัยเพื่อพัฒนาเป็นเรื่องที่สำคัญ
เขียนด้วยความเป็นห่วงครับ
จีระ หงส์ลดารมภ์