หนังสือ King BhumibholAdulyadej : A Life’s Workกำลังเป็นหนังสือยอดนิยม   ท่านที่สนใจดูจาก YouTube ที่นี่ ผมเพิ่งอ่านบางส่วน พบว่าการที่ฝรั่งเขียน และเขียนเป็นภาษาอังกฤษ ทำให้สามารถเขียนข้อ เท็จจริงที่อ่อนไหวและยากที่คนไทยจะเขียนได้   จึงถือเป็นหนังสือที่คนไทย ควรอ่าน

          ผมไปติดใจบทThe Law of Lese-Majesteที่อ่านแล้วรู้สึกว่าทั้งตัว บทกฎหมาย และวิธีการที่สังคมไทยปฏิบัติตามกฎหมาย ล้าหลัง   และมีส่วน ก่อผลร้ายทั้งต่อสังคมและต่อสถาบันพระมหากษัตริย์   คือเปิดช่องให้มีการ ใช้กฎหมายนี้ไปเพื่อเป้าหมายส่วนบุคคลหรือส่วนกลุ่ม   ไม่ใช่เพื่อ ประโยชน์ของสังคมส่วนรวม   ที่เขาเรียกว่า abuse

          ความยากมากับสภาพสังคมที่เปิดกว้างจากเทคโนโลยีสารสนเทศ   ส่วนหนึ่งของกฎหมายและวิธีปฏิบัติจึงพันกับกฎหมายด้านสารสนเทศและ การสื่อสาร   ที่มีธรรมชาติเปิดกว้างต่อการแสดงความเห็นในกิจการ สาธารณะ และบุคคลสาธารณะทำให้ยิ่งจัดการให้มีความพอดีพอเหมาะได้ยาก

          นอกจากนั้น ยังเกี่ยวพันกับกฎหมาย และหลักการด้านสิทธิมนุษยชนด้วย

          ในขณะที่กฎหมายและวิธีปฏิบัติด้านการลงโทษผู้ดูหมิ่นประมุขของประเทศต่างๆ ผ่อนคลายลงเรื่อยๆ   มีเฉพาะของประเทศไทยเท่านั้นที่ สวนทางกับกระแสโลกในช่วงไม่ถึงสิบปีหลังนี้ คือก่อนหน้านี้คดีหมิ่นพระ บรมเดชานุภาพมีน้อยลงเรื่อยๆ   แล้วเริ่มสูงขึ้นมากมายในช่วงไม่ถึง สิบปีหลัง

          ที่แปลกมากคือกฎหมายและวิธีปฏิบัติของไทย เปิดช่องให้ใครก็ได้ เป็นผู้กล่าวหาผู้กระทำผิดกฎหมายนี้   ในประเทศอื่นเขาไม่เปิดช่องเช่นนี้   ผมคิดแบบคนไม่มีความรู้ว่า เมื่อเปิดช่องเช่นนี้ ก็เท่ากับเปิดโอกาสให้ผู้ ต้องการกลั่นแกล้งคนอื่นกล่าวหา   รวมทั้งแปลงสารในนามของคนที่ตน ต้องการกลั่นแกล้ง แล้วไปร้องเรียนต่อตำรวจ

          มีข่าว นสพ. ว่าคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนขององค์การ สหประชาชาติเรียกร้องประเทศไทยให้ปรับปรุงกฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ  

          ผมคิดแบบคนไม่ประสาว่า สภาพที่เป็นอยู่เป็นผลร้ายต่อสถาบันพระ มหากษัตริย์   จึงควรมีการทำวิจัยเพื่อหาวิธีปัดเป่าปัญหานี้โดยเร็ว   ทั้งใน แง่ของการแก้กฎหมาย และในแง่ของการปฏิบัติ ซึ่งจะต้องมีการประสาน งานระหว่างกลไกของความยุติธรรม ได้แก่ตำรวจ อัยการ และศาล   และ นอกจากนั้น โจทย์วิจัยน่าจะกว้างออกไปถึงความอดทนอดกลั้นในสังคม สมัยใหม่   รวมทั้งการจัดการเรียนรู้ทักษะชีวิตในโรงเรียน   ที่จะปลูกฝัง ความเป็นพลเมืองที่เคารพตนเองและเคารพผู้อื่น เคารพความแตกต่าง   ที่จะไม่ใช้อารมณ์ในการทำร้ายผู้อื่นผ่านทางการสื่อสารที่เปิดกว้าง

          ในช่วงที่เขียนบันทึกนี้ เกิดกรณีคดีหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ และประเทศมหาอำนาจก้าวล่วงเรื่องภายในของประเทศไทยตามข่าว ๑, ๒, ๓   จะเห็นความละเอียดอ่อนของกฎหมายและการดำเนินการตามกฎหมาย นี้

          ศ. ดร. นิธิ เอียวศรีวงศ์ เขียนเรื่องนี้ในหัวข้อนิติธรรมอีกที ลงในมติชนวันที่ ๒๖ ธ.ค. ๕๔ น่าอ่านมาก

 

วิจารณ์ พานิช
๑๒ ธ.ค. ๕๔ 

ปรับปรุง ๑๗ ธ.ค. ๕๔ และ ๒๘ ธ.ค. ๕๔