หลักสูตรด้านการจัดการความรู้เป็นสายวิทยาศาสตร์ก็ได้ เป็นสายศิลปศาสตร์ก็ได้ แล้วแต่ว่าเนื้อหาวิชาที่เรียนหนักไปทางด้านใด

KM (แนวปฏิบัติ) วันละคำ  : 639. หลักการของหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาสาขาการจัดการความรู้

ผมไปเรียนรู้เรื่องนี้จากสภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่   จึงขอคัดรายงานการประชุมมาเผยแพร่ดังนี้

“ตามที่สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ได้ดำเนินการตรวจเยี่ยมการ จัดการศึกษานอกสถานที่ตั้งของสถาบันอุดมศึกษา  โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิที่ทำหน้าที่ตรวจเยี่ยม ประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิจากคณะกรรมการการอุดมศึกษา   กรรมการสภาสถาบันอุดมศึกษา และประธานผู้ประเมินคุณภาพการศึกษาภายในที่ขึ้นบัญชี   และ สกอ. ได้รายงานผลการตรวจ เยี่ยมการจัดการศึกษานอกสถานที่ตั้งของสถาบันอุดมศึกษาให้คณะกรรมการการอุดมศึกษาได้ รับทราบ นั้น  สกอ. ได้มีหนังสือที่ ศธ ๐๕๐๖(๕)/ว ๑๒๔๔๒  ลงวันที่ ๒๑ กันยายน ๒๕๕๔  ได้แจ้งสรุปผลการตรวจเยี่ยมการจัดการศึกษานอกสถานที่ตั้งและข้อเสนอแนะจากผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อให้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่นำไปพิจารณาปรับปรุงแก้ไขหรือพัฒนาการจัดการศึกษานอกสถานที่ตั้งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติที่กำหนด ซึ่งผู้ทรงคุณวุฒิได้มีข้อสังเกตว่า หลักสูตร วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการความรู้ เน้นหนักการจัดการและการประยุกต์ใช้ โดยเน้นการนำความรู้ความเชี่ยวชาญที่ได้จากการเรียนไปใช้เพื่อการพัฒนางานเป็นหลัก จึงอาจ ไม่ใช่หลักสูตรทางวิทยาศาสตร์ดังชื่อที่ปรากฏ ควรพิจารณาและปรับให้ตรงกับสาระของ หลักสูตร

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้พิจารณาทบทวนตามข้อสังเกตดังกล่าวแล้ว  จึงได้มีหนังสือแจ้ง ยืนยันการกำหนดชื่อหลักสูตรดังกล่าวเป็นหลักสูตรทางด้านวิทยาศาสตร์โดยขอเรียนชี้แจงข้อมูล เพิ่มเติมเพื่อประกอบการพิจารณาดังนี้

   ๑.  ปรัชญาของหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต  สาขาวิชาการจัดการความรู้   มุ่งเน้นการผสมผสานระหว่างกระบวนการบริหารทรัพยากรบุคคล   และการใช้เทคโนโลยี สารสนเทศและการสื่อสารเพื่อสร้างนวัตกรรม เครื่องมือ   และองค์ความรู้ เพื่อการพัฒนาองค์กร ด้านการจัดการความรู้และการจัดการระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อเพิ่มขีดความสามารถของ องค์กรในการแข่งขันได้อย่างยั่งยืนในสังคมฐานความรู้ (knowledge - based society) และเศรษฐกิจฐานความรู้ (knowledge-based economy)  ดังนั้น หลักสูตรจึงมุ่งเน้นการให้ความรู้ เกี่ยวกับทฤษฎีการจัดการความรู้ และการประยุกต์ในการวางแผนและสร้างระบบการจัดการ ความรู้ในองค์กรเป็นหลัก

๒. ด้านการผลิตบัณฑิต หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการความรู้   เน้นการผลิตบัณฑิตที่มีความสามารถทั้งด้านวิชาการ การศึกษาวิจัย การจัดการความรู้ และด้าน การปฏิบัติ โดยการประยุกต์ศาสตร์ของการจัดการความรู้ในการบริหาร และการเป็นผู้บริหารหรือ เป็นที่ปรึกษาในระบบการจัดการความรู้โดยอาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศและเครื่องมือสำหรับการ วิเคราะห์ความรู้ ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างศักยภาพด้านการใช้และเข้าถึงข้อมูลความรู้เพื่อประกอบ การตัดสินใจได้อย่างรวดเร็วและครบถ้วน

๓. ปัจจุบันมีการใช้ชื่อหลักสูตรการจัดการความรู้ของสถาบันการศึกษาในต่างประเทศ อาทิ

หลักสูตรทางด้านศิลปศาสตร์ 

สถาบันการศึกษา

หลักสูตร

University of Technology Sydney

M.A. (Information and Knowledge Management)

Lancaster University Management School

M.A. (Human Resource and Knowledge Management

 

หลักสูตรทางด้านวิทยาศาสตร์

สถาบันการศึกษา

หลักสูตร

Cranfield University

M.S. (Knowledge Management for Innovation)

The University of Melbourne

M.S. (Knowledge Management)

Nanyang Technological University, Singapore

M.Sc. (Knowledge Management)

The Hong Kong Polytechnic University

M.S. (Knowledge Management for Innovation)

University of Oklahoma

M.S. (Knowledge Management)

Kent State University

M.S. (Knowledge Management)

 

สรุปว่าหลักสูตรด้านการจัดการความรู้เป็นสายวิทยาศาสตร์ก็ได้ เป็นสายศิลปศาสตร์ก็ได้ แล้วแต่ว่าเนื้อหาวิชาที่เรียนหนักไปทางด้านใด

วิจารณ์ พานิช

๒๓ ธ.ค. ๕๔

เชียงใหม่