Strategic Planning: จุดเริ่มต้นของกระบวนการจัดการสุขภาพ..สู่การขับเคลื่อนงานสุขภาพชุมชน
จากกระบวนการเรียนรู้ในห้องเรียน การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ของเพื่อนร่วมทางจากสัปดาห์ที่แล้วในเรื่องเหตุผล ความเป็นมาและกลไกของการเกิดนโยบายสาธารณะและพรบ.สุขภาพ ทำให้ได้เรียนรู้อดีต เริ่มเข้าใจปัจจุบันและหาแนวทางสร้างสรรค์อนาคตของคนทำงานสุขภาพ ในสัปดาห์นี้ เพื่อให้เกิดความเชื่อมโยงของเนื้อหาและเห็นภาพการทำงานที่ชัดเจนขึ้น จึงมีการแลกเปลี่ยนบทเรียนและความคิดเห็นเรื่อง “การบริหารจัดการสุขภาพเชิงยุทธศาสตร์” ไม่ว่าในระดับองค์กรหรือครอบครัว ควรมีขั้นตอนหรือการให้ความสำคัญในประเด็นเหล่านี้

1.ร่วมกันทบทวนและวิเคราะห์องค์กร ทั้งจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส อุปสรรคที่ส่งผลกระทบ
2.ร่วมกันกำหนดทิศทางการทำงาน โดยกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ และวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์อย่างชัดเจน มีความสมดุลโดยคำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกระดับจนถึงระดับชุมชน
3.กำหนดแผนกลยุทธ์โดยพิจารณาความเหมาะสมสอดคล้องกับบริบท นโยบาย/ยุทธศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับระบบใหญ่ บูรณาการกับองค์กรอื่น และนำไปสู่การปฏิบัติในพื้นที่ได้จริง โดยมีเทคโนโลยีที่เหมาะสมและมีความยืดหยุ่น
4.ดำเนินการตามแผนที่กำหนดไว้ มีการประเมินความสำเร็จและปรับปรุงแผนร่วมกัน (Plan- do- check -act)
การวัดความสำเร็จขึ้นกับการกำหนดนิยามและการสื่อสารสู่คนทำงานของแต่ละองค์กร ที่จะทำให้เกิดความชัดเจนทั้งการวางแผนและการปฏิบัติ ปัญหาที่มักเกิดขึ้นคือ การมีส่วนร่วมที่ไม่แท้จริงของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผูกขาดอำนาจที่ส่วนกลาง ความไม่ชัดเจนและไม่ต่อเนื่องของผู้บริหารหรือนโยบาย ภาวะคุกคามจากภาคการเมืองหรือปัจจัยภายนอกอื่นที่ยากต่อการควบคุม ระบบการจัดสรรทรัพยากรที่ไม่เหมาะสม เป็นต้น
หากเชื่อมโยงมาสู่ระดับครอบครัวหรือบุคคล การวางแผนชีวิต ไม่ว่าระยะสั้นหรือระยะยาว จะช่วยให้การเดินทางมีทิศทาง มีเป้าหมายและจะนำไปสู่การทบทวน ตอบโจทย์ที่ได้ร่วมกันกำหนดและพิจารณาปรับปรุงไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ดีกว่า แต่ทั้งนี้ หากคิดถึง “คนอื่น” ทำให้การเดินทางนั้นเกิดสีสัน มีความหมายภายใต้ความแตกต่าง......
โดย ราณี วงศ์คงเดช
ผศ.ดร.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ ผู้จุดประกายความคิดและปัญญา