วิธีฝึกสมาธิด้วยตนเองที่บ้าน

การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานนั้นมีอยู่ ๔ วิธี คือ 

๑ นั่งสมาธิ

๒ ยืนสมาธิ

๓ เดินสมาธิ

๔ นอนสมาธิ

หลายคนที่ยังไม่เคยทำอยากจะลองทำดู  ก็สามารถนำไปปฏบัติดูได้ ซึ่งในที่นี้จะปฏิบัติแบบกำหนดลมหายใจที่หน้าทอง คือ พองหนอ- ยุบหนอ ก่อนเราจะปฏบัิติไม่ต้องเตรียมอะไรมาก เตรียมใจอย่างเดียวต่อไปก็ขอนำพาทุกท่านเข้าสู่การนั่งสมาธิเป็นอันดับแรก

นั่งขาขวาทับขาซ้าย  มือขวาทับมือซ้าย หรือใครไม่ถนัด นั่งพับเพียบก็ได้  ตั้งกายให้ตรง หลังตรง ใบหน้าตรง หลับตาลงเบาๆ  แล้วเลื่อนสติไปกำหนดที่หน้าท้อง ดูอาการท้องพองท้องยุบ  เมื่อท้องพองขึ้นให้เรากำหนดว่าพองหนอ  เมื่อท้องยุบให้เรากำหนดว่ายุบหนอ  นั่งไปนานๆเราอาจจะรู้สึกปวดเมื่อยตามขา ก็ให้เราเอาสติไปกำหนดอาการปวดเมื้อยที่เป็นเกิดขึ้นนั้นแล้วให้กำหนดรู้สามครั้งคือ ปวดหนอ ปวดหนอ ปวดหนอ ตรงอาการที่มันเกิดบนขา  แล้วค่อยกลับมากำหนดที่อาการท้องพอง ท้องยุบเหมือนเดิม ทำไปเลื่อยๆจนกว่าจะทนอาการปวดไม่ได้  เมื่อเราต้องการจะออกจากสมาธิ ให้เอาสติไปกำหนดที่มือเราแล้วกำหนดว่า อยากออกหนอ อยากออกหนอ อยากออกหนอ ๓ ครั้ง แล้วค่อยเลื่อนมือขวาไปวางไว้ที่หน้าขาเบาๆ แล้วค่อยคว้ำผ่ามือลงเบาๆ  หลังจากนั้นก็มากำหนดที่มือซ้ายเคลืื่่อนไปหาหน้าขาซ้ายวางลงเบาๆแล้วก็พลิกฝ่ามือลงเบาๆ แล้วก็ลืมตาขึ้น เท่านี้ก็สิ้นสุดการนั่งสมาธิ

ต่อไปเราก็ยืนตัวตรงๆ  เอามือขวาทับมือซ้ายไว้ตรงหน้าท้อง  ตั้งตัวให้ตรงแล้วค่อยหลับตาลงเบาๆ ในขณะที่ยืนก็ให้กำหนดว่ายืนหนอ ยืนหนอ ยืนหนอ ๓ ครั้ง ประมาณ ๕ นาที

ต่อไปเราก็จะเริ่มเดินซึ่งในการเดินในมีทั้งหมด ๖ ระยะ  ก่อนจะเดินนั้นต้องกำหนดว่า

ยืนหนอ ยืนหนอ ยืนหนอ ๓ ครั้ง   แล้วก็กำหนดว่าอยากเดินหนอ อยากเดินหนอ อยากเดินหนอ ๓ ครั้ง ต่อไปก็เลื่อนสติลงไปที่ใต้ฝ่าเท้าขวา  แล้วกำหนดยืนระยะที่๑ คือ กำหนดว่า ขวาย่างหนอ  พร้อมกันก้าวเท้าขวาออกไป   แล้วก็เอาสติมากำหนดที่ฝ้าเท้าซ้าย  แล้วกำหนดว่า ซ้ายย่างหนอ  พร้อมกับก้าวเท้าซ้ายออกไป  ทำไปเลื่อยๆ  เมื่อก้าวสุดท้ายให้เท้าซ้ายและท้าวขวาเท่าๆกัน แล้วกำหนดว่ายืนหนอ  ยืนหนอ ยืนหนอ ๓ ครั้ง แล้วกำหนดว่า อยากกลับหนอ อยากกลับหนอ อยากกลับหนอ ๓ ครั้ง แล้วก็ให้กลับไปทางด้านขวามือ ที่ละ๔๕ องศา ไม่ใช่หมุนกลับหลังครั้งเดียว และเราจะเริ่มเดินอีกก็กำหนดเหมือนเดิม

ท่านอนนั้นทำง่ายมาก คือให้นอนหงาย แล้วเอามือขวาทับมือซ้ายวางไว้หน้าท้อง เอาสติมากำหนดที่หน้ืาท้อง เมื่อท้องพองก็กำหนดว่าพองหนอ เมื่อท้องยุบก็กำหนดว่ายุบหนอ  ทำไปเลื่อยๆจนกว่าจะนอนหลับ ถ้าใครสติดี จะสามารถรู้ได้เลยว่า เราจะนอนหลับขณะที่ท้องพอง หรือท้องยุบ หรือว่าเราจะตื่นนอนขณะที่ท้องพองหรือท้องยุบ ถ้าใครสามารถจับหลับจับตื่นตัีวเองได้ ถือว่าการปฏิบัติกำลังเป็นไปได้ด้วยดี