จะเห็นว่า นักวิชาการมีโอกาสทำงานวิจัยและพัฒนาเพื่อประโยชน์ในการดำรงชีวิตที่ดีของผู้คนได้ อย่างมากมาย

ชีวิตที่พอเพียง  : 1427.  ชีวิตที่เผชิญภัย IAP

สมัยเป็นเด็ก ผมทำหน้าที่พนักงานก่อไฟเตาอั้งโล่ โดยบางทีก็ใช้ฟืน บางครั้งใช้ถ่าน   แล้วต้มข้าวหรือหุงข้าวแล้วแต่กรณี   การจุดไฟแต่ละครั้งควันโขมงทีเดียว    ถ้าเป็นไฟฟืน ก็มีควันตลอดเวลา    ถ้าเป็นไฟถ่าน ก็มีควันเฉพาะช่วงเริ่มก่อไฟ    ตอนนั้นเรารังเกียจควันเพราะมันทำให้แสบตาแสบจมูก

แต่ตอนนี้เป็นที่รู้กันว่า มันคือ IAP – Indoor Air Pollution   โชคดีที่บ้านผมอยู่ปักษ์ใต้ อากาศร้อน บ้านจึงโล่ง    ควันไฟไม่อบอวลในบ้านเหมือนบ้านชาวเขาในภาคเหนือ   ที่ทำให้คนเหล่านั้นหายใจเอาสารพิษ จากควันไฟเข้าไปซ้ำแล้วซ้ำเล่า เกิดพิษร้ายต่อร่างกายตามที่ระบุในบทความเรื่อง A Major Environmental Cause of Death เขียนโดย William J. Martin II, Roger I. Glass, John M. Balbus, Francis S. Collins ลงพิมพ์ในวารสาร Science ฉบับวันที่ ๑๔ ต.ค.​๕๔  บอกว่า ทั่วโลกมีคนตายจาก IAP ปีละ ๒ ล้านคน    มากกว่าตายจากโรคมาลาเรีย   สาเหตุตายในเด็กเพราะทำให้เป็นโรคปอดบวมง่าย    และในผู้ใหญ่เป็นโรคท่อลมในปอดอุดตัน (COPD)   และมีเป็นมะเร็งปอดอีกจำนวนหนึ่ง

องค์การสหประชาชาติจึงตั้งโครงการเตาปรุงอาหารสะอาด (Global Alliance for Clean Cookstoves)  มีเป้าหมายให้ประชากร ๑๐๐ ล้านครอบครัวในประเทศยากจนมีเตาปรุงอาหารที่ไม่ก่อมลพิษใช้    รวมทั้งมีการส่งเสริมการวิจัยด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องด้วย   โดยมีการเชื่อมโยงข้อมูลกันทั่วโลก ที่เว็บไซต์ของ Partnership for Clean Indoor Air   

ผมเคยอ่านวารสารเมื่อกว่า ๓๐ ปีมาแล้วว่า    มลพิษทางอากาศในเมืองหนาวอย่างหนึ่งเกิดจาก กัมมันตรังสีจากก๊าซเรดอน   ที่ปล่อยออกมาจากหินและทรายที่ใช้ก่อผนังบ้าน   และเนื่องจากเป็นเมืองหนาว จึงต้องปิดประตูหน้าต่าง อากาศไม่ถ่ายเท ทำให้ระดับก๊าซเรดอนภายในบ้านสูง    เป็นสาเหตุของมะเร็งปอด กว่าปีละ ๒ หมื่นคนในสหรัฐอเมริกา    แต่ในบทความนี้เขาไม่ได้เอยถึง    เขาเจาะประเด็นเฉพาะมลภาวะอากาศ ในบ้านที่เกิดจากเตาไฟหุงอาหาร

จะเห็นว่า นักวิชาการมีโอกาสทำงานวิจัยและพัฒนาเพื่อประโยชน์ในการดำรงชีวิตที่ดีของผู้คนได้ อย่างมากมาย   มหาวิทยาลัยที่อยู่ในพื้นที่ที่มีชาวเขาน่าจะได้สนใจเรื่องนี้   เพราะบ้านชาวเขาในบ้านเราก็น่าจะมีการใช้เตาหุงอาหารเป็นแหล่งให้ความอบอุ่นในบ้านไปในตัวในหน้าหนาว   ทำให้ได้รับมลพิษจากอากาศ ที่เกิดจากเตาฟืนหรือเตาถ่าน   ผมไม่ทราบว่าเวลานี้ชาวเขาไทยหันมาใช้เตาแก๊สกันหมดหรือยัง

วิจารณ์ พานิช

๑๒ ต.ค. ๕๔