เมื่อวานข้าพเจ้าได้อ่าน วารสาร R2R Newsletter ขอสัมภาษณ์ผม และ คุณหมอ... Second Hand Knowledge ของ ทิมดาบ

เมื่อย้อนกลับไปในหลายๆ ครั้งที่พูดถึงเรื่องการสร้างความรู้ อันเป็นการสร้างความรู้ที่ผ่านการปฏิบัติ นั้นจะนำมาสู่การเกิดเป็นความรู้ที่เป็นปัญญา ไม่ใช่ความรู้ที่อาศัยการจดจำมาบอกเล่าต่อ

มีคำกล่าวของ อ.หมอโกมาตย์ จึงเสถียรทรัพย์ ที่ ทิมดาบ บันทึกไว้ใน คุณหมอ... Second Hand Knowledge ว่า...

ความรู้ที่เราได้มาทุกเมื่อเชื่อวัน...มันเป็นความรู้มือสอง

เป็น Second Hand Knowledge

มีคนผลิตความรู้นี้ขึ้นและนำมาเผยแพร่...เราไม่ได้ทำหน้าที่สร้างความรู้ความเข้าใจ

เท่ากับเราทำหน้าที่เสพความรู้สำเร็จรูป...หรือว่าเป็นหนังสือ How To ทั้งหลายแหล่

...

ความรู้มือสองที่ว่า นั่นคือความรู้ที่ผ่านการจดใจ ในตัวความรู้ของผู้อื่นมาบอกมาสอน

ส่วนความรู้มือหนึ่งนั้น คือ ความรู้ที่ปรากฏขึ้นขณะที่ผ่านการปฏิบัติ ... เรียนรู้ ฝึกฝน และลงมือทำความเข้าใจในสิ่งนั้นด้วยความพากเพียร

จากนั้น...นำความรู้มือหนึ่งที่ได้จากการปฏิบัติมาตรวจสอบซ้ำกับความรู้มือสอง..ที่เป็นหนังสือ ตำรา แนวคิด ทฤษฎี คำสอน ว่าที่เราได้เกิดจากการศึกษาลงมือเรียนรู้นั้นให้ผลสอดคล้องกันอย่างไร...

กระบวนการ R2R ก็เช่นเดียว

เป็นการเรียนรู้แก้ปัญหา (ทุกข์) ผ่านการคิดค้น วิจัย พิจารณาให้ได้มาซึ่งคำตอบที่ใช้ในการแก้ปัญหานั้น 

หากเพียงแค่เราไปอ่านรายงานผลการวิจัย งานวิจัยนั้นจะเป็นเพียงแค่ความรู้มือสอง แต่หากเราลงมือค้นหาคำตอบนั้นด้วยตนเอง ผ่านกระบวนการอันเป็นระบบระเบียบ ค้นคว้า ศึกษา หรืออาจทดลอง นั่นน่ะจำมาซึ่งการได้องค์ความรู้ใหม่

ดังนั้น

การศึกษาวิจัยที่มีโจทย์มาจากงานประจำ จึงเป็นอีกหนทางหนึ่งที่นำพาผู้คนให้เกิดการบ่มเพาะทางปัญญาเกิดขึ้น เกิดเป็นความรู้มือหนึ่ง หรือที่เรามักคุ้นชินเรียกว่า "เกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่" นั่นเอง

ที่สุดแล้วจะเกิดเป็นทั้งความสุขและปัญญาเกิดขึ้น

...

๒๖ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๕๔