การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เป็นการศึกษาหาความจริง หรือหาคำตอบที่เป็นไปตามปรากฎการณ์ ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ ที่เกิดขึ้นจริง ซึ่งมีการออกแบบการวิจัยที่ยึดหยุ่นได้ และที่สำคัญมีนักวิจัยเป็นเครื่องมือสาคัญในกระบวนการวิจัย

   การวิจัยนั้นมีความแตกต่างตามลักษณะ ตามจุดมุ่งหมายของการวิจัย ในบันทึกนี้ ขอนำเสนอ ประเภทใหญ่ของการวิจัย ซึ่ง แบ่งจากลักษณะ ดังนี้

1.  การจำแนกงานวิจัยตามข้อมูลที่ได้ 

   1.1  การวิจัยเชิงปริมาณ  (Quantitative  Research)  เป็นวิจัยที่เน้น หรือให้ความสำคัญกับการจัดเก็บข้อมูลที่เป็นตัวเลข  (Number)  ซึ่งข้อมูลที่ได้จัดเก็บและกำหนดเป็นปริมาณ  มุ่งเน้นไปที่การเก็บรวบรวมข้อมูลที่ถูกแทนค่าด้วยตัวเลข แล้วนำวิเคราะห์สถิติ  แล้วจึงอธิบายจากตัวเลข หรือปริมาณนั้น

    1.2  การวิจัยเชิงคุณภาพ  (Qualitative  Research)  เป็นการศึกษาหาความจริง หรือหาคำตอบที่เป็นไปตามปรากฎการณ์ ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ  ที่เกิดขึ้นจริง  ซึ่งมีการออกแบบการวิจัยที่ยึดหยุ่นได้ และที่สำคัญมีนักวิจัยเป็นเครื่องมือสาคัญในกระบวนการวิจัย ใช้การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและการสัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการเป็นวิธีการหลัก  ในการเก็บข้อมูล และเน้นการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการตีความ  จากคำพูด หรือจากข้อมูลที่เป็นสภาพจริง

2.  การจำแนกตามระเบียบวิธี 

    2.1  การวิจัยเชิงประวัติศาสตร์  (Historical Research)  เป็นการศึกษาร่องรอยทางประวัติศาสตร์  จากการศึกษาเอกสาร  หรือร่องรอยต่างๆ ที่ผ่านมาแล้วในอดีต แล้วนำมาสรุปเป็นข้อเท็จจริง หรือองค์ความรู้

  2.2  การวิจัยเชิงบรรยาย  (Descriptive  Research)  เป็นการศึกษา เพื่อหาความจริง  ซึ่งปรากฎการร์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน  ตามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง  โดยไม่มีการทำตัวแปรเข้าไป หรือมีการควบคุมให้เกิดขึ้น

   2.3  การวิจัยเชิงทดลอง  (Experimental  Research)  เป็นการแสวงหาข้อเท็จจริง จากการแสดงความสัมพันธ์ในเชิงเหตุผล  ต้องมีที่มา  และมีเหตุผลรองรับ มีการศึกษาผลของตัวแปร  แล้วนำผลของตัวแปรวิเคราะห์ข้อมูล

   ...สำหรับบันทึกนี้  คงจะพอที่จะมองเห็นภาพประเภทของการวิจัย ซึ่งเป็นประเภทที่เราพบบ่อยที่สุด และในวงการการศึกษาเราใช้มากที่สุด ในหลายประเภทที่นำเสนอนี้..