ตัวแบบระบบ (System Model)
ตัวแบบระบบมีความเชื่อพื้นฐานที่สำคัญ คือ นโยบายสาธารณะคือ การตอบสนองระบบการเมืองที่มีต่อแรงกดดันต่าง ๆ ที่มาจากสภาพแวดล้อมที่ล้อมรอบระบบการเมือง นั้น
ตัวแบบระบบที่เสนอโดย David Easton ประกอบด้วย
ระบบการเมือง หมายถึง กลุ่มของสถาบันและกระบวนการต่าง ๆ ที่มีปฏิสัมพันธ์ต่อกันที่ทำหน้าที่ในการแจกจ่ายคุณค่าทางสังคมตามอำนาจที่ได้รับมอบหมาย
ปัจจัยนำเข้า ประกอบด้วย ข้อเรียกร้อง และการสนับสนุน ทั้งระดับบุคคลหรือระดับกลุ่ม ที่แสดงออกมาในรูปของการเลือกตั้ง การเชื่อฟังกฎหมาย การจ่ายภาษี เป็นต้น ซึ่งข้อเรียกร้องและการสนับสนุน เป็นแรงกดดันที่สำคัญมากจากสภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอก ที่เข้าสู่ระบบการเมือง
ระบบการเมืองจะทำการรับเอาความต้องการที่แตกต่างหลากหลายเข้ามา และเปลี่ยนให้ออกมาเป็น ปัจจัยนำออก ซึ่งก็คือการตัดสินใจและนโยบายสาธารณะ ซึ่งปัจจัยนำออกอาจส่งผลให้เกิดผลกระทบในเชิงการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม และอาจเพิ่มการเรียกร้องมากขึ้น ดังนั้น จึงต้องมีขบวนการป้อนกลับ เพื่อนำข้อเรียกร้องนั้น ๆ เข้าสู่ระบบการเมืองอีกครั้งหนึ่ง
จุดเด่นของตัวแบบระบบ คือ การมองการกำหนดนโยบายค่อนข้างเป็นระบบ และให้ความสำคัญกับสภาพแวดล้อมของระบบการเมืองว่าเอื้ออำนวย หรือเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติงานของระบบให้มีประสิทธิภาพหรือไม่เพียงใด
จุดด้อย คือ ความไม่ชัดเจนของกระบวนการภายในของสิ่งที่เรียกว่า “ระบบการเมือง”
** นโยบายแบบตัวแบบระบบ ได้แก่ พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ.2527 , พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542
เป็นต้น
