วิทยาศาสตร์โลก


          ผู้อำนวยการของ US NSF คือ Subra Suresh เขียนบทบรรณาธิการเรื่อง Moving Toward Global Science ลงพิมพ์ในวารสาร Science ฉบับวันที่ ๑๒ ส.ค. ๕๔   บอกวงการวิทยาศาสตร์โลกว่า   วงการวิทยาศาสตร์ต้องเปลี่ยนกระบวนทัศน์ และวิธีการทำงานสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ สู่แนวใหม่ที่แตกต่างไปจากเดิมโดยสิ้นเชิง   คือแทนที่จะต่างคนต่างทำ ต่างประเทศต่างทำ   จะต้องเปลี่ยนเป็นความพยายามร่วมกันทั้งโลก  แทนที่จะแข่งขันกัน และปกปิดเป็นความลับระหว่างกัน
 
          ทรัพยากรของประเทศต่างๆ มีจำกัด   การใช้ทรัพยากรเพื่อสนับสนุนการค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์เพื่อความสุขสมบูรณ์ของมนุษย์ เพื่อความยั่งยืนของระบบนิเวศ และเพื่อสุขภาพของโลก จึงควรใช้ให้เกิดผลสูงกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน   ซึ่งโดยทฤษฎีทำได้อย่างแน่นอน   โดยการใช้ทรัพยากรแบบร่วมมือกัน ให้เกิด synergy  เปลี่ยนไปเล่น positive sum game  ไม่ใช่เล่น zero sum game อย่างในปัจจุบัน
 
          ในขณะนี้ประเทศต่างๆ ในโลก ต่างก็แข่งขันกันลงทุนวิจัยและพัฒนาในสัดส่วนร้อยละของจีดีพีที่สูง   เพราะเชื่อว่าต้องพัฒนาประเทศให้มีนวัตกรรม หนุนด้วยพลังของ S&E (Science and Engineering)   เพื่อเป้าหมายการเติบโตทางเศรษฐกิจ ความมั่งคั่ง และสุขภาวะทางสังคม   แต่ Subra Suresh เสนอว่า การแข่งขันสู้การร่วมมือไม่ได้ เมื่อมองจากมิติโลก
 
          การเปลี่ยนกระบวนทัศน์แบบกลับหลังหันเช่นนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย   อุปสรรคสำคัญๆ ได้แก่ ความแตกต่างกันด้าน (๑) มาตรฐานการประเมินคุณค่าทางวิทยาศาสตร์   (๒) โครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์ในเรื่อง จริยธรรมวิชาชีพ และความมั่นคงในความซื่อสัตย์ (scientific integrity)  (๓) ความแตกต่างเชิงวัฒนธรรมด้านมุมมองของผู้คนในสังคมต่อวิทยาศาสตร์   (๔) ความแตกต่างด้านระดับการพัฒนาประเทศ  (๕) ไม่มีหลักปฏิบัติร่วมกัน (shared principles) ในเรื่องการเปิดเผย และการเผยแพร่ ผลการค้นคว้าวิจัย  
 
          ด้วยเหตุผลข้อ ๕ ข้างบน NSF จึงกำหนดจัด Global Merit Review Summit ขึ้นที่กรุงวอชิงตัน ในเดือนพฤษภาคม ๒๕๕๕  เพื่อร่วมกันกำหนดหลักการการตรวจสอบคุณค่าและคุณภาพ (merit) ของผลการวิจัย รวมทั้งการปฏิบัติตามหลักจริยธรรมในการวิจัย   เพื่อนำไปสู่สมดุลระหว่างการเปิดเผยผลการวิจัยกับการตรวจสอบคุณค่าและคุณภาพอย่างเข้มงาดถูกหลักเกณฑ์
 
          Subra Surest เชื่อว่า ระบบตรวจสอบคุณค่าและคุณภาพ (Merit Review System) ที่เข้มแข็งและใช้ร่วมกันทั่วโลก จะเป็นพื้นฐานของความร่วมมือกันเป็นวิทยาศาสตร์โลก

 

 

วิจารณ์ พานิช
๑๓ ส.ค. ๕๔
 
                 
          
        

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)