สรุปสถิติที่ใช้ในการวิจัย  

การวิจัยต้องใช้สถิติหลายกลุ่ม  ได้แก่

กลุ่มที่  1  สถิติที่ใช้หาคุณภาพเครื่องมือ ทั้งรายข้อ  และทั้งฉบับ  

                -  แบบทดสอบ     การหาคุณภาพรายข้อ  เช่น  ค่าความยากง่าย (p)  และค่าอำนาจจำแนก  (r)   การหาคุณภาพทั้งฉบับ  ได้แก่  การหาค่าความเที่ยง  เช่น  KR-20   และการหาค่าความตรง  ใช้  ดัชนี  IOC  (ความสอดคล้อง)

                -  แบบสอบถามลักษณะที่เป็นแบบประมาณค่า     การหาคุณภาพรายข้อใช่ค่าที  (T- value)   การหาค่าความเที่ยงใช้สูตร  Alpha   Coefficient (a )  ของ  Cronbach    และในการหาค่าความตรงของแบบสอบถามก็ใช้การหาดัชนี  IOC สำหรับเครื่องมือแบบอื่น  เช่น  แบบสัมภาษณ์   แบบสังเกต   ฯลฯ  มีวิธีการหาคุณภาพของเครื่องมือเช่นกัน    ศึกษาได้จากตำราการวัดผลประเมินผลทั่วไป

                สรุปว่า   ผู้ที่จะทำวิจัยต้องมีทักษะพื้นฐานด้านการวัดผลประเมินผล  และการหาคุณภาพของเครื่องมือที่จะใช้ในการวิจัยมาก่อน (ซึ่งมีสถิติมากมายหลายตัว)  และสามารถใช้คอมพิวเตอร์ช่วยในการคำนวณค่าสถิติได้อย่างสะดวกรวดเร็ว

กลุ่มที่  2  สถิติบรรยาย  (Descriptive  Statistics)  เช่น  ค่าเฉลี่ย  (X)  ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน    ความถี่   ร้อยละ  สถิติวัดความสัมพันธ์  เป็นสถิติพื้นฐานที่ต้องใช้กับการวิจัยเกือบทุกเรื่อง

กลุ่มที่  3  สถิติอ้างอิง  (Inferential  Statistics) หรือสถิติอนุมาน 

สถิติอ้างอิง เป็นสถิติที่ใช้สรุปค่าสถิติไปยังค่าพารามิเตอร์  ใช้ในกรณีทำการวิจัยกับกลุ่มตัวอย่าง  โดยมากจะใช้ในการทดสอบสมมุติฐานที่นักวิจัยตั้งไว้ (Hypothesis  Testing) หรือ  การทดสอบความมีนัยสำคัญทางสถิติ  (Test  of  Significance)

หลักการเลือกสถิติให้เหมาะสม

1. การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ   บรรยายข้อมูล (กรณีทำกับประชากรทั้งหมด ใช้สถิติบรรยาย)  หรือสรุปอ้างอิงจากกลุ่มตัวอย่างไปยังค่าประชากร  (กรณีทำการวิจัยกับกลุ่มตัวอย่าง  ต้องใช้สถิติบรรยายและสถิติอ้างอิง)

2. จำนวนกลุ่มตัวอย่างที่ใช้มีกี่กลุ่ม 

  • 1  กลุ่ม

  • 2  กลุ่ม

  • มากกว่า  2  กลุ่ม

3. ข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาอยู่ในระดับใด  หรือมาตราใด

  • นามบัญญัติ

  • จัดอันดับ

  • อันตรภาค

  • อัตราส่วน

4. ตัวแปรที่ใช้มีกี่ตัว

  • 1  ตัวแปร

  • 2  ตัวแปร

  • มากกว่า  2  ตัวแปร

เมื่อได้พิจารณาลักษณะสำคัญของข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาได้แล้วก็ต้องเลือกสถิติอ้างอิงให้เหมาะกับลักษณะของข้อมูล  และข้อตกลงเบื้องต้นของสถิติแต่และตัว 

ซึ่งสถิติที่ใช้ในการอ้างอิงข้อมูลมี  2  ประเภท  คือ

สถิติแบบพาราเมตริก  (Parametric)  ใช้สำหรับข้อมูลอันตรภาค และอัตราส่วน  และแบบนอนพาราเมตริก (Nonparametric)  ใช้สำหรับข้อมูลที่อยู่ในระดับนามบัญญัติ และจัดอันดับ เช่น

  1. สุ่มนักเรียนมา  9  คน  เพื่อทดสอบความรู้หลังจากที่อบรมไปแล้ว  พบว่านักเรียนได้คะแนน  6, 7, 9, 10, 5, 6, 4, 7, 5   ถ้าจะทดสอบว่าค่าเฉลี่ยของนกเรียนโรงเรียนแห่งนั้นมีค่าเท่ากับ  7  คะแนน (เกณฑ์ที่ตั้งไว้)  จริงหรือไม่   ข้อมูลลักษณะนี้ใช้   t -  test  แบบ  อิสระ (Independent)ทดสอบ   เพราะเป็นกลุ่มตัวอย่าง  1  กลุ่มขนาดเล็ก  (N < 30)  และข้อมูลเป็นคะแนนอยู่ในระดับอันตรภาค
  2. ต้องการเปรียบเทียบผลการเรียนวิชาภาษาไทยของนักเรียนชายและหญิงจำนวนกลุ่มละ  25  คน   ต้องใช้  t – test  แบบอิสระ (Independent)  ทดสอบ
  3. ต้องการเปรียบเทียบผลการเรียนของนักเรียนในเขตเทศบาลกับนอกเขตเทศบาล  โดยสุ่มตัวอย่างมากลุ่มละ  500  คน  ใช้  Z -  test  ทดสอบ
  4. ในการทดสอบผู้เข้าอบรมก่อนการอบรมและหลังการอบรม  เพื่อดูประสิทธิผลของโครงการนี้  ต้องใช้   t – test   แบบ  ไม่อิสระ  (Dependent)
  5. ต้องการเปรียบเทียบผลการเรียนของนักเรียนโรงเรียนขนาดใหญ่  กลาง   เล็ก  ใช้ANOVA  ทดสอบ
  6. จากการทดสอบความคิดเห็นของกลุ่มผู้บริหาร   ผู้ดำเนินการโครงการ  และผู้รับบริการ  ในโครงการอบรมอย่างหนึ่งปรากฏว่า  กลุ่มผู้บริหารเห็นว่าดี  244  คน  กลุ่มผู้ดำเนินการโครงการจำนวน  243  คน  และกลุ่มผู้รับบริการจำนวน  320  คน  เห็นว่าควรปรับปรุง  จะทำการทดสอบว่ากลุ่มตัวอย่างทั้ง  3  กลุ่มมีความคิดเห็นแตกต่างกันหรือไม่  ต้องใช้    c2 -  test  เพราะข้อมูลที่วัดมาเป็นความถี่  (มาตรานามบัญญัติ)
  7. คะแนนเกณฑ์ปกติ  (Norm)  ของแบบทดสอบวัดความรู้ภาษาไทยมีค่าเท่ากับ  60  คะแนน  โรงเรียนแห่งหนึ่งอ้างว่านักเรียนของตนมีความรู้มากกว่าเกณฑ์มาตรฐาน  เพื่อเป็นการทดสอบคำกล่าวอ้างดังกล่าว  ผู้วิจัยได้สุ่มนักเรียนของโรงเรียนนั้นมาจำนวน 40 คน  แล้วทดสอบด้วยแบบทดสอบมาตรฐานวิชาภาษาไทยปรากฏว่า  ได้คะแนนเฉลี่ย 62  คาสความเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ  12   ข้อมูลลักษณะนี้  ใช้ Z – test  แบบกลุ่มตัวอย่างเดียวทดสอบ  เพราะเป็นการทดสอบค่าเฉลี่ยของประชากรกลุ่มเดียวที่มีขนาดใหญ่  (N>30)

…………………………………