ตาเหล่...กิจกรรมบำบัดอย่างไร

ดร.ป๊อป เริ่มสังเกตและจัดกิจกรรมการตรวจประเมินเพื่อค้นหาความสามารถในการมองเห็นหลังจากจักษุแพทย์ตรวจพบตาเหล่ทั้งสองข้าง และอยู่ระหว่างการรอผลฟื้นฟูว่าจะดีหรือไม่ หากไม่ดี ก็ต้องประเมินเพื่อรับการผ่าตัดในวัยที่อายุมากกว่านี้

กิจกรรมการตรวจประเมินด้วย "สหสัมพันธ์ระหว่างตาและมือขณะนั่งเขียนชื่อ 5 บรรทัดของกระดาษที่วางบนโต๊ะ"

ความสามารถในการมองเห็นดี แต่พบปัญหาของการก้มและเอียงศรีษะมากถึง 3 ครั้งใน 15 นาที เขียนตัวหนังสือติดกัน/ไม่เว้นช่องไฟ อ่านออกได้ชัดเจน ยิ่งหลับตาเขียนข้างใดข้างหนึ่ง ตัวหนังสือจะติดกันมากขึ้น (ขนาดตัวอักษรเท่ากันระหว่างใช้ตาหนึ่งและสองข้าง) รูปแบบการเขียนหนังสือช้าคือ ใช้นิ้วโป้งไข้วกับนิ้วชี้จับดินสอ จนถึงแบบใช้นิ้วมือทั้งหมดกำดินสอ

คำแนะนำในการฝึกกิจกรรมบำบัด

ให้เขียนบนโต๊ะที่มีระดับสูงกว่าข้อศอก 2 นิ้ว สลับกับการเขียนบนโต๊ะที่ตั้งชันขึ้น 30-45 องศา โดยนั่งตัวตรงบนเก้าอี้ และจัดวางมุมล่างขวาของกระดาษเอียงไปทางขวามือของโต๊ะ หากมีการก้มเอียงศรีษะมากเกินไป ให้พักและทำกิจกรรมอื่นๆ ไม่ควรนั่งเขียนหนังสือเกินกว่า 15 นาที ควรสลับพักท่าทางการก้มเขียนมาเป็นการเงยหน้าเขียนในมุมระดับสายตา และระดับเหนือสายตาบ้าง หากกระพริบตาบ่อยๆ แสดงว่าอาจมีอาการล้า ให้หลับตาเบาๆ หรือกระพริบตาช้าๆ พักไม่เกิน 3 นาที
ให้จับดินสอโดยใช้นิ้วโป้ง นิ้วชี้ และนิ้วกลาง จับอย่างมั่นคง และอยู่ในระหว่างกลางของนิ้วทั้งสามขณะเขียน
ให้มีการเขียนด้วยการลอกตามแบบ (ที่มีทิศทางที่หลากหลาย เช่น ลายก้นหอยจากวงในสู่วงนอก ลายซิกแซกไปสิ้นสุดขวา/ซ้าย/บน/ล่าง ลายดาวไม่สมมาตร) โดยวาดตามแบบที่เขียนด้วยดินสอ ลบแบบให้เห็นเส้นร่างแล้วเขียนทับเส้นแบบ จากนั้นให้วาดด้านขวาของกระดาษให้มีขนาดให้เหมือนกันมากที่สุด

กิจกรรมการตรวจประเมินด้วย "สหสัมพันธ์ระหว่างตาและมือข้างเดียวกันในการเล่นต่อเลโก้ให้สูงทีละข้าง"

ความสามารถในการมองเห็นดี แต่ไม่สามารถแยกแรงของกล้ามเนื้อมือ-แขน-ไหล่ ได้เท่ากันซ้ายขวา ซึ่งไม่คล่องแคล่วกับการกลอกตาข้างเดียวกัน

คำแนะนำในการฝึกกิจกรรมบำบัด

ให้เล่นต่อเลโก้ตามแบบโดยผู้ปกครองช่วยถือในระดับสายตาหรือเหนือกว่า รวมทั้งในทุกทิศทาง 180 องศาจากซ้าย (ตาข้างไม่ถนัด) ถึงขวา
ใช้มือขวาและตาขวาในการต่อเลโก้จนสูงสุด สลับกับใช้มือซ้ายและตาซ้ายในการดึงเลโก้ออกจนต่ำสุด และสลับแต่ละข้างอย่างสนุกสนาน

กิจกรรมการตรวจประเมินด้วย "สหสัมพันธ์ระหว่างตาและมือในการระบายสีรูปการ์ตูน"

ความสามารถในการมองเห็นดี จับดินสอสีได้มั่นคงและใช้นิ้วมือสองหรือสามนิ้วสลับกันได้บ้าง ระบายจากจุดเล็กออกมาที่พื้นที่ใหญ่ๆ ได้แต่ช้า เมื่อสอบถามเพิ่มเติมพบว่า เขียนการบ้านได้ช้ามากๆ ทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน เมื่อตรวจการทำงานของลิ้น ริมฝีปาก ฟัน ก็ปกติ

คำแนะนำในการฝึกกิจกรรมบำบัด

ให้ฝึกใช้นิ้วจับดินสอสีต่างๆ แบบสามนิ้ว (ระหว่างนิ้วโป้ง-ชี้-กลาง) พร้อมๆ กับจัดกล่องดินสอสีให้หยิบในระดับสายตาและหลายๆ ตำแหน่งซ้าย-ขวา-หน้า-หลัง-บน-ล่าง
ฝึกแข่งกันระบายสี และ/หรือจับเวลาให้ระบายสีตำแหน่งภาพใดๆ ให้เร็วที่สุด
ฝึกมองไฟฉายในจ้องมองในท่านอนก่อนนอนในทิศทางกวาดตาซ้ายไปขวา 180 องศา มองไกลมาใกล้ สลับกันระหว่างกวาดตาไปซ้ายจากไกลมาใกล้ จนถึงตรงกลางและไปขวา รวมท่าละ 3 ครั้ง จากนั้นเล่นอิสระนอนมองไฟที่สุ่มฉายบนเพดาน บนฝาห้อง และอื่นๆ

สุดท้าย ก็ต้องเจรจากับผู้ปกครองอยู่นานว่า "โครงการจิตอาสานี้ไม่ขอรับเงิน เพราะดร.ป๊อป อยากให้เป็นโครงการตัวอย่างในการทำกิจกรรมบำบัดที่บ้านด้วยการจัดการความคิดของกรณีศึกษาเองอย่างมีพลังชีวิต"