หน่วยรังสีวินิจฉัย ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทย์ ม.ขอนแก่น จัดบรรยายวิชาการ สำหรับบุคลากร ภายในหน่วย มี รังสีแพทย์/รังสีเทคนิค และพยาบาล เป็นสหสาขาวิชาชีพ เพื่อทบทวนความรู้ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง และเป็นการพัฒนาการให้บริการผู้ป่วยให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ในการบรรยายวิชาการครั้งนี้ อาจารย์รังสีแพทย์ที่บรรยายให้ความรู้ คือ อ.วรานนท์ มั่นคง เกี่ยวกับการตรวจพิเศษ หลอดเลือดระบบประสาท บริเวณศรีษะและลำคอ เป็นการตรวจแบบมีการล่วงล้ำผู้ป่วย หรือ invasive neurovascular image ของห้องตรวจพิเศษ Angiogram ผู้เขียนขออนุญาตินำเอกสารบางส่วน ที่ ท่านอาจารย์ วรานนท์ ได้บรรยาย มาประกอบเพื่อเป็นการทบทวนและเป็นความรู้ สำหรับผู้ที่สนใจ ขอเชิญทุกท่านติดตามได้เลยค่ะ ในการตรวจพิเศษทางรังสีวินิจฉัย โดยการฉีดสีหลอดเลือดสมองและไขสันหลัง(Diagnostic cerebral and spinal angiogram) เป็นการตรวจที่มีความเสี่ยงสูง ซึ่ง อ.วรานนท์ ท่านเป็นรังสีแพทย์ที่มีความรู้ความชำนาญในการตรวจชนิดนี้โดยเฉพาะ ล่าง ท่านรศ.เอมอร ไม้เรียง เป็นรังสีแพทย์อาวุโส ช่วยเสริมเพิ่มเติมในการบรรยายครั้งนี้ ทีมงานกำลังทำการตรวจภายใต้เทคนิคปลอดเชื้อ เครื่องเอกซเรย์ และ อุปกรณ์ ในห้องตรวจ Angiogram ที่มีความสำคัญในการตรวจพิเศษหลอดเลือดระบบประสาท ภาพแสดงขณะทำหัตถการ บริเวณขาหนีบ ภายใต้เทคนิคปลอดเชื้อ ล่าง แสดงกายวิภาคของหลอดเลือดระบบประสาท (Neurovascular Anatomy) ท่านวิทยากร กล่าวโดยสรุปว่า ความรู้พื้นฐานทางกายวิภาคศาสตร์ของระบบหลอดเลือด มีความสำคัญมากๆ ที่ต้องรู้ สำหรับบุคลากรที่ปฎิบัติงานด้านรังสีโดยเฉพาะ รังสีเทคนิค เพื่อนำไปสร้างภาพให้ได้ภาพที่ดี และ ถูกต้อง เพื่อให้ รังสีแพทย์ นำมาประกอบในการวินิจฉัยโรคต่อไป ล่าง แสดงกายวิภาคของหลอดเลือดระบบประสาท ในระดับช่องอก และ ในระดับลำคอ แบ่งเป็น 3 ระดับ ดังนี้ 1.ระดับช่องอก(Thoracic Level)เกิดจากเส้นเลือดแดงใหญ่หลักซึ่งเป็นแขนงของ Thoracic Aorta ประกอบด้วย Brachiocephalic Artery,Left and Right Common Carotid Artery และ Left and Right Subclavian Artery (จากภาพล่าง รูปแรกซ้ายมือ) 2. ระดับลำคอ(Cervical Level) Common Carotid Artery ทั้งสองข้าง แยกสาขาเป็น Internal Corotid Artery เป็นหลอดเลือดหลักที่ไปเลี้ยงสมองส่วนหน้า(Anterior Circulation) และ External Carotid Atery เป็นหลอดเลือดหลักที่ไปเลี้ยงใบหน้าและลำคอ(Maxillofacial Region) จากภาพบน รูปกลาง ส่วนหลอดเลือดแดง Vertibral เป็นหลอดเลือดหลักที่ไปเลี้ยงสมองส่วนหลัง (Posterior Circulation) ซึ่งเป็นสาขาของหลอดเลือด Braciocephatic Artery ทั้งสองข้าง ล่าง แสดงกายวิภาคของหลอดเลือดระบบประสาทในระดับสมอง และ เซอเคิลออฟวิลลิส 3. ระดับในสมอง(Internal Level) หลอดเลือดแดงหลักในระดับลำคอ 4 เส้น ได้แก่ - Internal Carotid Artery ทั้งสองข้าง - Vertibral Artery ทั้งสองข้าง ซึ่งจะรวมกันเป็นหลอดเลือด Basilar Artery ในระดับของก้านสมอง จะให้แขนงเป็นหลอดเลือดหลักของสมองรวมทั้งหมด 6 เส้น คือ หลอดเลือด Anterior Cerebral Artery 2 เส้น, หลอดเลือด Middle Cerebral Artery 2 เส้น และ Posterior Cerebral Artery 2 เส้น และเกิดการเชื่อมกันอย่างครบวงจร ระหว่าง ระบบหลอดเลือดแดงหลัก ที่เลี้ยงสมองส่วนหน้า และ ระบบหลอดเลือดหลัก ที่เลี้ยงสมองส่วนหลัง ซึ่งเรียกว่า Circle of Willis ที่บริเวณฐานกะโหลก (ภาพบน) แสดงภาพที่ได้จากการตรวจ โดยสรุป ความรู้พื้นฐานทางกายวิภาคศาตร์ของหลอดเลือดระบบประสาท มีความสำคัญ จำเป็นอย่างยิ่งในการเรียนรู้ และ ต้องมีการทบทวนอย่างสมำเสมอสำหรับ รังสีเทคนิค...... ขอเป็นตัวแทนกล่าวขอบคุณท่าน อ.วรานนท์ ที่ให้ความรู้กับพวกเราชาวรังสีเทคนิค มากๆนะคะ ผู้ป่วยที่มารับบริการ คงจะอุ่นใจที่ได้อาจารย์ผู้มีความรู้ความสามารถ มาช่วยบรรเทาความเจ็บป่วยให้กับประชาชนในภาคอิสาณแห่งนี้ค่ะ....ทีมงานทุกๆท่านก็ได้กุศลผลบุญมากมายเช่นกันค่ะ
ขอบคุณค่ะ ได้มีโอกาสทบทวน อันสำคัญมากๆ
อ่านการตรวจหลอดเลือดระบบประสาทแล้วนะก็ได้รับความรู้เพิ่มอีอย่าง ขอบคุณนะจ๊ะ
ติ่ว เพชรบุรี