บัวชมพู
คุณ ศรัณยา กิตติคุณไพศาล

คุณธรรมหลักสำหรับชาวบ้าน


มาร่วมเรียนรู้..ทาน ศีล ภาวนา ...กับดอกบัว ณ ริมสระบัว

          ชาวบ้านอย่างเราที่ยังต้องทำมาหากิน ย่อมแสวงหาความมั่งคั่งร่ำรวย พระพุทธเจ้าจึงสอนเรื่องการให้ "ทาน" แก่ชาวบ้าน ซึ่งเป็นคุณธรรมพื้นฐานที่ทำให้ชาวบ้านมีความสุขจากจากโภคสมบัติ และพ้นทุกข์จากความยากจน

 

          หากชาวบ้านอาศัยเพียงผลจากการให้ทาน คือ ความร่ำรวย แต่ไม่รักษา "ศีล" และไม่หมั่นศึกษาหลักสัจจธรรมความจริงของชีวิตตามคำสอนของพระพุทธเจ้า แล้วนำมาฝึกฝนพัฒนาจิตใจให้เกิดความสงบและเกิดสติปัญญาในการดำเนินชีวิต ก็กลายเป็นเพียงเศรษฐีมีเงิน แต่ไม่มีความสุข มีแต่ปัญหาชีวิตรุมเร้าและก็หาทางออกแบบผิดๆ

 

           ดังนั้น หากชาวบ้านต้องการดำเนินชีวิตอย่างเป็นปกติสุข ก็ควรศึกษาและดำเนินชีวิตตามหลัก  ทาน  ศีล  ภาวนา

            

                    ณ ริมสระบัว ใบบัวกำลังแตกใบอ่อนเต็มสระ

ทาน ภาษาบาลี แปลว่า ...การให้ 

 

การให้ทานมี 3 วิธี

 

1. วัตถุทาน คือ การให้วัตถุเป็นทาน ซึ่งได้แก่ ให้สิ่งของ เงิน แรงกาย และ ความรู้(ทางโลก)

 

2. อภัยทาน คือ การให้ "อภัย" เป็นทาน

 

3. ธรรมทาน คือ การให้ "ธรรมะ" เป็นทาน

 

การให้ธรรมะทำได้ 3 วิธี คือ

 

1. พูดให้ฟัง

 

2. ทำให้ดู

 

3. มีความสุขให้เห็น

 

ธมฺม ทานํ สพฺพ ทานํ ชินาติ  การให้ธรรมะชนะการให้ทั้งปวง

 

 

  กลุ่มเยาวชนเขียวสดใส เจ้าภาพเลี้ยงน้ำเต้าหู้ งานปอยหลวงวัดศรีดอนชัย

 

ศีล แปลว่า ปกติ เย็น ดีเลิศ

พระพุทธเจ้าตรัสว่า .. ศีล เป็นการให้ทานอันยิ่งใหญ่  เรียกว่า มหาทาน

 

 

ทำไม การรักษาศีล 5 จึงเป็น มหาทาน

 

1. การไม่ฆ่า  เป็นการให้ชีวิตคืน และชีวิตเป็นสิ่งที่มีค่ามากที่สุดสำหรับชีวิตนั้นๆ

 

2. การไม่ลักขโมย เป็นการให้ความปลอดภัยทั้งชีวิตและทรัพย์สินคืน

 

3. การไม่ประพฤติผิดในกาม เป็นการให้ความอบอุ่น ให้ความมั่นคง ให้ที่พึ่งแก่ชีวิตครอบครัวคืน

 

4. การไม่พูดโกหก  เป็นการให้ความซื่อสัตย์ ให้ความไว้วางใจ ให้ความสบายใจคืน

 

5. การไม่ดื่มสุรา เสพสิ่งเสพติด เป็นการให้สติสัมปชัญญะ ให้ความปลอดภัย ให้ทรัพย์สิน ให้สุขภาพที่ดี และให้ความสบายใจคืนแก่ชีวิตตนเองและสังคมรอบข้าง

 

ดังนั้น การรักษาศีลสิกขาบท 5 ประการ จึงเป็น มหาทาน คือ การให้ทานอันยิ่งใหญ่

 

                       วันนี้เด็กๆตั้งใจรักษาศีล เข้าวัดทำบุญ

ภาวนา

แปลว่า การทำให้เกิด ให้มีความฉลาด(กุศล)ที่ใจ

คำว่า "ภาวนา" อธิบายได้หลายประการ หลายหมวดหมู่มากๆ

จึงได้นำการอธิบายถึงคำว่า ภาวนา บางส่วนเท่านั้น

 

                         ภาวนา 2 

 

1. สมถภาวนา คือ การทำให้เกิด ให้มี ความสงบ จากนิวรณื 5 จนจิตตั้งมั่นมีอารมณืหนึ่งเดียว พระพุทธเจ้าสอนเตื่องการทำจิตให้สงบไว้หลายวิธี (กรรมฐาน 40)

 

2. วิปัสสนาภาวนา คือ การทำให้เกิด ให้มี ความเห็นแจ้งใน 8 เรื่อง คือ เห็นแจ้งใน

1.ทุกข์    

2.เหตุเกิดทุกข์    

3. ความดับทุกข์    

4. ทางดำเนินชีวิตให้ถึงความดับทุกข์

5. อดีต 

6. อนาคต

7. ทั้งอดีตและอนาคต

8. ปฏิจจสมุปบาท

(ถ้าเห็นแจ้งอริยสัจ 4 ข้อใดข้อหนึ่ง ก็จะเห็นแจ้งอริยสัจ 4 ทั้งหมด และมีผลให้เห็นแจ้งอดีต อนาคต ทั้งอดีตและอนาคต และเห็นแจ้งใน ปฏิจจสมุปบาท)

 

                        ภาวนา 4

 

1. กายภาวนา คือ การทำให้เกิด ให้มีคุณธรรมต่างๆ ที่เกี่ยวกับกายขึ้นขึ้นที่ใจ เป็นคุณธรรมตั้งแต่พื้นฐานจนถึงขั้นสูง เช่น ความมีระเบียบวินัยในการกินอยู่หลับนอน ความมีมารยาททางกาย

 

2. ศีลภาวนา คือ การทำให้เกิด ให้มี คุณธรรม คือ การสำรวมระวังกายและวาจาให้เป็นปกติ งดเว้นจาการเบียดเบียน ตั้งแต่การรักษาษีล 5 พัมนาขึ้นให้เป็นศีล 8 ศีล 10 และศีลของนักบวช

 

3. จิตตภาวนา คือ การทำให้เกิด ให้มี ความบริสุทธิ์จากนิวรณื 5 มีความตั้งมั่นไม่หวั่นไหวจิตมีความอ่อนโยน ควรแก่การงาน

 

4. ปัญญาภาวนา คือ การทำให้เกิด ให้มี ความรู้ทั่วทั้งหมดใน 8 เรื่อง ต้องไม่ลืมว่า ปัญญา คือ อโมโห อโมหะ ซึ่งก็คือ ความรู้หรือ ญาณ ใน 8 เรื่อง และถ้ารู้ทั่วถึงทั้งหมดใน 8 เรื่องนี้ได้ ก็ต้องภาวนาอย่างยิ่งในอริยมรรคมีองค์ 8 ให้ครบถ้วนสมบูรณ์

 

 

                               ภาวนา เดินจงกรม

 

 

          การภาวนาอาจจะยากไปสักนิดสำหรับชาวบ้าน แต่ถ้าวันนี้เราได้เริ่มเดินทางเพื่อความพ้นทุกข์แล้ว ไม่มีอะไรยากเกินกำลังศักยภาพของเรา เพียงแต่เราอาจจะยังไม่ได้เริ่มต้นเท่านั้น

หมายเหตุ : แห่งการเขียน

         บล็อก และบันทึก นี้ไม่ได้บังอาจแนะนำสั่งสอนนะค่ะ แต่เป็นการเรียนรู้ไปด้วยกัน ดิฉันก็ยังเป็นแค่ ดอกบัว ที่กำลังจะพ้นจากโคลนตมสู่กลางน้ำ แค่นั้นเองค่ะ ธรรมะที่นำมาแสดง ก็คัดลอกมาจากหนังสือของครูบาอาจารย์ที่ดิฉันให้ความเคารพนับถือ หากผิดพลาดประการใด ดิฉันขอรับผิดแต่เพียงผู้เดียวค่ะ และธรรมะที่นำมาแสดงในบันนึกนี้ คัดลอกมาจาก หนังสือ เทคนิคเพิ่มสุข โดย ภิกษุณี รุ้งเดือน นนฺทญานี 

        

    ขอบคุณสมาชิกทุกท่านที่ติดตามค่ะ เจริญในธรรมทุกท่านค่ะ

หมายเลขบันทึก: 457735เขียนเมื่อ 2 กันยายน 2011 13:54 น. ()แก้ไขเมื่อ 7 มิถุนายน 2012 00:45 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน


ความเห็น (6)

พยายาม ทำความเข้าใจเรื่อง"ภาวนา"อยู่ค่ะ

ยินดี....ที่ได้อ่าน ขอบคุณค่ะที่ให้ความรู้เรื่องนี้พอดี ^__^

สวัสดีค่ะ คุณแจ๋ว  Ico48 

  • กำลังพยายามเรียบเรียงความเข้าใจของตัวเอง
  • จากประสบการณ์มาเป็นภาษาเขียนนะค่ะ แต่อาจใช้เวลานิดหนึ่ง
  • ตอนนี้เลยคัดลอกของครูบาอาจารย์มาก่อนค่ะ 
  • ดีใจค่ะที่บันทึกนี้สร้างความเข้าให้คุณแจ๋วได้บ้าง 
  • ถ้าได้ลองปฏิบัติอย่างจริงจังเรื่องนี้ไม่ยากค่ะ แต่อธิบายยาก
  • แต่ถ้าอ่านแล้วทำความเข้าใจ เรื่องนี้จะยากมากค่ะ 
  • ต้องปฏิบัติจริงจึงจะเข้าใจลองดูนะค่ะ
  • ขอให้เจริญในธรรมค่ะ

กำลังเดินอยู่ในจุดมุ่งหมายเดียวกันค่ะ

เชื่อว่ามนุษย์ส่วนใหญ่มีศักยภาพในการพัฒนาค่ะ

ดอกบัวดอกนี้ หากวันใดโผล่พ้นมาจากน้ำ แล้ว คงจะงาม มิใช่น้อย เลยนะคะ :)

ขอบคุณธรรมะดีๆ ตามมาจากบล็อก อ.ขจิต พอดีเห็นดอกบัวในบันทึกเค้า ก็เลยนึกถึงคุณบัวชมพู

เพราะชอบอ่านวิถีชีวิต อันเรียบง่ายเช่นนี้

สวัสดีค่ะIco48 ขอบคุณสำหรับบันทึกที่มีคุณค่านะคะ...

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี