โลกหมุนเวียนเปลี่ยนไปใคร่ครวญคิด
ธรรมลิขิตปริศนาน่าสงสัย
ท่านผู้รู้ซ่อนอรรถปรัขญาใน
เอื้อนเอ่ยไซร้หนึ่งมุมมองลองตรองดู

ฝูงหงส์จะลงหนองปองสิ่งต่ำ
ข้อคมขำโลกเปลี่ยนเวียนอดสู
ชนชั้นสูงมั่วอบายไม่เชิดชู
เกลือกกลั้วอยู่สามัญชนหม่นหมองใจ

หงส์ทองจะเป็นกาสามานย์สัตว์
ศีลวิบัติหมู่มนุษย์สุดเหลวไหล
ภายนอกสูงยูงทองผ่องอำไพ
แต่ภายในคิดชั่วตัวอัปรีย์

เสือเผ่นจะเป็นหมาน่าหัวร่อ
หลงเคลียคลอลาภยศหมดศักดิ์ศรี
ชั้นผู้นำลืมบทบาทขาดพอดี
ชีวิตนี้ลุ่มหลงลงอบาย

พยัคฆาจะลืมไพรใจหน่ายหนี
ลาเสียทีถิ่นเก่าเศร้าแหนงหน่าย
ลืมกำเนิดลืมตนจนวางวาย
อยู่เหมือนตายติดวัตถุทุกข์ท่วมท้น

พระฤาษีจะหนีถ้ำกำสรดเศร้า
สงฆ์มัวเมาคลำศีลสิ้นมรรคผล
ล่าลาภยศสรรเสริญเพลินร้อนรน
ประพฤติตนบิดเบือนเปื้อนมลทิน

อันหนองน้ำจะแห้งไปในวันนี้
เปรียบน้ำใจไมตรีที่สูญสิ้น
ขาดช่วยเหลือเจือจานการหลั่งริน
เทิดทรัพย์สินสูงกว่าค่าคนจริง

ปฐพีจะเป็นไฟไหม้แรงร้อน
ไฟกามรอนเผาผลาญรานทุกสิ่ง
สังคมเสื่อมแสงธรรมสูญถูกทอดทิ้ง
ผู้คนยิ่งอยู่ยากลำบากใจ

ชลาศัยจะไร้ปลาน่าอนาถ
ธรรมชาติวิปริตด้วยพิษไข้
ทรัพย์ในดินสินในน้ำซ้ำหมดไป
ความยากไร้ทับถมจมโลกา

อัคคีไม่มีแสงแรงอำนาจ
คนดีขลาดกลัวภ้ยให้กังขา
อำนาจเถื่อนเบือนบิดจิตระอา
คนชั่วช้ากลับเสริมเพิ่มโลกีย์

พระพายแรงไม่พัดพาฟ้ามัวหม่น
โลกร้อนรนขาดศีลธรรมนำวิถี
เครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจนั้นไม่มี
ขาดปรานีกูลเกื้อเอื้ออาทร

สกุณีเป็นสกุณาน่าขบขัน
เกิดพลิกผันแปลงเพศผิดคำสอน
กุมารีเป็นกุมารามายอกย้อน
ศีลธรรมอ่อนคนเพื้ยนเปลี่ยนแปรไป

จบปัญหาปริศนาธรรมที่นำกล่าว
ล้วนเรื่องราวหมู่มนุษย์สุดแก้ไข
ประสบการณ์ผ่านชีวิตคิดห่างไกล
โปรดอภัยยังเขลาเบาปัญญา 

   .....................................

                                 ดอกไผ่

หมายเหตุ   ตัวอักษรสีแดงคือปริศนาธรรมที่นักปราชญ์ท่านเขียนไว้  ส่วนการตีความ  ท่านผู้อ่านลองพิจารณามองเห็นอย่างไร  ช่วยเพิ่มเติมได้ค่ะ

ที่มาของบทประพันธ์
           บทประพันธ์นี้แต่งขึ้นเมื่อหลายสิบปีก่อนเกิดแรงบันดาลใจจากการฟังธรรมะวันอาทิตย์ทางสถานีวิทยุแห่งประเทศไทยเทศนาธรรมโดย พระพิพิธธรรมสุนทรวัดสุทัศน์เทพวราราม  ท่านกล่าวว่า   เมื่อครั้งที่ท่านเป็นสามเณรสังเกตว่า  หน้ากุฏิหลวงพ่อมีปริศนาธรรมดังกล่าวติดอยู่เมื่อสอบถามหลวงพ่อ      ท่านอธิบายความหมาย และกล่าวว่า  "สามเณรจงดูต่อไปในอนาคตเหตุการณ์ดังกล่าวจะเป็นจริง..."
            การตีปริศนาธรรมดังกล่าวเกิดจากคำอธิบายของพระพิพิธธรรมสุนทรส่วนหนึ่งและ ประกอบกับความคิดเห็นเพิ่มเติมของผู้เขียนอีกส่วนหนึ่ง

        (ขออภัยไม่ทราบนามผู้แต่งปริศนาธรรมดังกล่าว  หากใครทราบโปรดชี้แนะ)

ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต