เครื่องมือในการวิเคราะห์ทางเลือกนโยบาย

เครื่องมือในการวิเคราะห์ทางเลือกนโยบาย
     การวิเคราะห์ทางเลือกนโยบาย มีเครื่องมือที่ใช้ในการเลือกอยู่อย่างน้อย 5 เครื่องมือ การจะเลือกใช้เครื่องมือใด จะต้องพิจารณาโดยใช้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ เริ่มจากทำการทบทวนเป้าหมายของนโยบายก่อนว่า นอกจากเป้าหมายเรื่อง ประสิทธิภาพ แล้ว มีเป้าหมายอื่นที่ต้องการให้บรรลุหรือไม่



ตั้งคำถาม
1 . มีเป้าหมายอื่นนอกจากประสิทธิภาพหรือไม่ 

2. ถ้ามีเพียงประสิทธิภาพอย่างเดียว แปลงเป็นตัวเงินได้หรือไม่ ถ้าได้ ใช้ Formal B/C ถ้าไม่ได้ใช้ Qualitative B/C 

3. ถ้ามีเป้าหมายอื่นอีกหนึ่งเป้าหมาย และเป็นเป้าหมายเชิงปริมาณ เช่น ประสิทธิผล และแปลงเป็นตัวเงินได้ ให้ใช้ Modified B/C แต่ถ้าแปลงเป็นตัวเงินไม่ได้ ให้ใช้ Cost-Effectiveness 

4. ถ้ามีมากกว่าหนึ่งเป้าหมาย และเป็นเป้าหมายเชิงคุณภาพ เช่น ความเป็นธรรม หรือมีมากกว่าสองเป้าหมาย เช่น ประสิทธิผล กับ ความเป็นธรรม ให้ใช้ Multigoal 

เครื่องมือแต่ละประเภทโดยย่อ

1. Formal B/C Analysis ใช้การคำนวณหาทางเลือกนโยบายที่ให้ผลตอบแทนสูงสุด (Net Benefit) ในรูปตัวเงิน ที่จะเกิดขึ้นกับสังคม 

2. Quantitative B/C Analysis ใช้การอรรถาธิบายผลประโยชน์ที่จะได้รับจากการเลือกทางเลือกนโยบาย ให้ผู้บริหารได้เลือกตัดสินใจ 

3. Cost-Effectiveness Analysis ใช้การคำนวณหาทางเลือกนโยบายที่ให้ผลตอบแทนตรงกับที่เราต้องการโดยใช้งบประมาณต่ำที่สุด (Fixed Effectiveness) หรือให้ผลตอบแทนสูงสุดจากงบประมาณที่เราจำกัดเอาไว้ (Fixed Budget) หรือทางเลือกที่ให้อัตราส่วนของผลตอบแทนต่องบประมาณที่มากที่สุด (C/E Ratio) 

4. Modified-B/C Analysis ใช้การคำนวณหาทางเลือกที่ให้ผลตอบแทนสูงสุดคล้ายกับ Formal B/C ต่างกันตรงที่มีการให้น้ำหนักกับทางเลือกโดยดูที่ผลประโยชน์ที่กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียแต่ละกลุ่มจะได้รับ โดยมักให้น้ำหนักกับกลุ่มที่ด้อยโอกาสทางสังคมกว่า 

5. Multigoal Analysis ใช้การอธิบายผลที่จะเกิดขึ้นจากการดำเนินนโยบายต่างๆ โดยพิจารณาแยกทีละวัตถุประสงค์ และเลือกทางเลือกที่ให้ผลดีต่อวัตถุประสงค์ต่างๆ มากที่สุด หรืออาจมีการให้น้ำหนักกับวัตถุประสงค์ต่างๆ ไม่เท่ากัน และเลือกทางเลือกที่ให้ผลรวมคะแนนดีที่สุด

อ้างอิง:จากฐิติกร พูลภัทรชีวิน