หากผู้ผลิตมองว่า อ.ย. หรือหน่วยงานรัฐอื่นๆ มีบทบาทควบคุม “ประกาศมาตรฐาน” ก็จะเป็นอุปสรรค แทนที่จะมองว่า เป็นบันไดของการพัฒนาให้แข่งขันกับต่างประเทศได้

ประเด็นที่คิดเร็ว ๆ ขณะประชุมคือ

  • หากผู้ผลิตมองว่า อ.ย. หรือหน่วยงานรัฐอื่นๆ มีบทบาทควบคุม  “ประกาศมาตรฐาน” ก็จะเป็นอุปสรรค แทนที่จะมองว่า เป็นบันไดของการพัฒนาให้แข่งขันกับต่างประเทศได้  เพราะในความเป็นจริง บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขที่มีความรับผิดชอบย่อมเลือกซื้อเลือกใช้ของที่ผ่านการรับรองคุณภาพ
    (โดยเฉพาะในบริบทที่กฎหมายคุ้มครองประชาชนจากการบริการด้วย) และเมื่อมีผู้จำหน่ายมากขึ้นมีการแข่งขัน
    ราคาย่อมถูกลงกว่าเดิมที่มีการผูกขาด  ผู้ใช้ที่ฉลาดก็ไม่น่าจะเลือกใช้ของตกมาตรฐาน
  • ผู้ซื้อหรือผู้ใช้ (รวมถึงครัวเรือน) จะตรวจสอบได้อย่างไรว่า ของชิ้นนั้นได้มาตรฐานตามที่ระบุไว้หรือไม่  ต้องไม่ลืมว่า โครงสร้างงบประมาณเปลี่ยนไป พื้นที่จัดซื้อจัดจ้างได้เองอาจมีปัญหาด้านเทคโนโลยีในการตรวจสอบ
     แม้ว่า อ.ย.จะสำรวจห้อง lab เอกชนไว้เพื่อเป็นที่ตรวจสอบ  แต่คาดว่าน่าจะไม่ครอบคลุมเครื่องมือทางทันตกรรมที่เป็น high technology
  • ในฐานะมีโครงการอบรมการวิจัยจากงานประจำด้านสุขภาพช่องปาก   บุคลากรที่เป็นนักวิจัยจากงานประจำระดับบริการปฐมภูมิซึ่งเริ่มต้นมักผลิตใช้เองในหน่วยงานและอาจขยายผลใช้ในหน่วยงานอื่นบ้างแต่มิใช่เชิงพาณิชย์  สิ่งประดิษฐ์เหล่านี้เมื่อผ่านการทดสอบ/ประเมินผลตามหลักวิชาการแล้ว จะต้องขอการรับรอง “มาตรฐานของ อ.ย.” หรือไม่ 
  • มีสิ่งประดิษฐ์จากการวิจัยจากงานประจำด้านสุขภาพช่องปาก จำนวนหนึ่งที่ต้องการโรงงานผลิตในจำนวนไม่มากเท่ากับกลุ่มสินค้า home-used  ด้วยเทคโนโลยีง่ายๆ เพราะเป็นกลุ่มบุคลากรที่ทำงานบริการระดับปฐมภูมิ   แต่พวกเราผลิตเองไม่ได้เพราะไม่มีวัตถุดิบและเครื่องจักร เช่น แปรงสีฟันสำหรับผู้ที่มีการเคลื่อนไหวมือจำกัด  ขวดนมสองชั้นที่แบ่งส่วนน้ำนมกับน้ำเปล่า (เมื่อดูดนมหมดแล้ว จะเป็นการดูดน้ำเปล่าต่อ โดยไม่ต้องเปลี่ยนขวดนม)  ปลอกสวมนิ้วกันเด็กกัดนิ้วมือทันตแพทย์ซึ่งผู้ปกครองก็ใช้ได้ด้วยตอนพยายามแปรงฟันเด็ก   หาก Biomed cluster จะมีโรงงานที่เพิ่งเริ่มพัฒนาเข้ามารับผลิตจะเป็นการต่อยอดจากวิชาชีพสู่การแก้ปํญหาระดับชุมชนสังคม   โดยที่โรงงานก็จะมีปัญหาน้อยมากในการขอการรับรองเพราะเป็นเทคโนโลยีง่ายๆ เพียงเน้นความปลอดภัยของวัตถุดิบที่ใช้ (เช่น food grade) การออกแบบที่ปลอดภัยใช้สะดวกเท่านั้น   หากมีการผลิตรองรับ ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้อาจแพร่หลายถึงกลุ่มที่มีความสนใจร่วมกันในต่างประเทศเช่น กลุ่มที่มีการเคลื่อนไหวจำกัด กลุ่มผู้ปกครอง  โดยที่เครือข่ายวิชาชีพช่วยโฆษณาและเป็น presenter ให้ด้วยซ้ำไป     ตัวเองนึกถึงร้าน 60 เยนของญี่ปุ่นที่มีสินค้าตอบสนองผู้บริโภคหลากหลายเพราะมีโรงงานขนาดเล็กจำนวนมากรับผลิตให้