จากบันทึก เอ้า ควาย ก็ ควาย  ก็กลับไปนอนคิดถึงควายอยู่หลายวัน..ก็มันผ่านมาตั้งห้าสิบกว่าปีแล้วนี่ครับ...ควายที่จะเล่าให้ฟังนี้เป็นควายที่บ้านผมเองครับ  ผมคิดว่าบางตัวมันเกิดก่อนผม  เพราะผมเกิดมาพอจำความได้ก็เห็นพวกมันแล้ว  ทั้งหมดนี้เป็นควาย “ลูกคอก” ครับ..ก็มี ไอ้สมบุญ ไอ้ชาญ ไอ้เหลือง อีปริก อีแหง่ และอีเผือก  ที่จริงแล้วตากับยายมีควายมากกว่านี้แต่พอลูก ๆ แต่งงานออกเรือนไปตากับยายก็จะให้ควายไปด้วย ที่เหลืออยู่เป็นของตากับยายที่ตกทอดมาถึงป้ากับแม่ผม

       อีปริกนี่น่าจะอายุมากที่สุด ผมไม่ค่อยคุ้นเคยกับมันมากนักเพราะมันตายไปตั้งแต่ผมยังเล็กอยู่แต่จำได้ว่า พอมันตายแล้วลุงผมก็ช่วยกันแล่เอาหนังของมันมาทำเชือกหนัง ลุงเอาหนังควายมาต่อกันเป็นเส้นยาวตากแดดไว้จนแห้ง เอาไว้ใช้เวลาไถนา

       ไอ้สมบุญนี่ ผมเข้าใกล้ไม่ได้เลย สงสัยว่ามันไม่ชอบเด็ก ๆ ครับ ไปขี่มันไม่ได้เลย มันค่อนข้างดุจะขวิดท่าเดียวถ้าเข้าไปใกล้ ๆ มัน   ต้องให้ผู้ใหญ่เข้าจับมันถึงจะได้  มันจะเป็นผู้นำของคอกเรา แต่ตอนหลังมันโดนควายข้างบ้านชนบั้นท้ายทำให้มันเดินไม่ได้ เจ้าของควายคู่กรณีก็ชดใช้ค่าเสียให้กับบ้านเราแล้วเขาก็เอาไอ้สมบุญไป ...มันได้ทำหน้าที่ผู้นำโดยสมบูรณ์แล้วแต่เคราะห์ร้ายที่ถูกคู่ต่อสู้วิ่งชนเข้าข้างหลัง...ผมสงสารมันมากเลยตอนที่เขาเอามันไปจากคอก เพราะได้ยินผู้ใหญ่พูดกันว่าคงเอาไปขายให้โรงฆ่าสัตว์ เพราะมันเดินไม่ได้แล้ว ปกติควายลูกคอกนี้จะเลี้ยงไว้จนตาย.........

       ก่อนที่จะจบบันทึกนี้ขอนำท่านไปดู “คอกควาย” ครับ ก็ใต้ถุนบ้านหลังนี้แหละครับ(ในภาพนี้เป็น"หน้าน้ำ"..เราจะส่งควายไปอยู่ที่แก่งคอย) เราจะเอาไม้ใผ่มาล้อมทั้งสี่ด้านเหลือเป็นทางเข้ากว้างประมาณสักสามเมตรครับ คอกควายนี้ต้องทำให้แน่นหนาสักหน่อย  แต่ก็เป็นลำไม้ไผ่เป็นส่วนใหญ่เพราะไม่ต้องซื้อบ้านเรามีกอไผ่เยอะแยะ ไม่ต้องเอากิ่งเอาหนามออกนะครับ ป้องกันคนที่ย่องมาขโมยควายในคอกเป็นอย่างดีครับ...ขอบคุณที่เข้ามาอ่านครับ