กุญแจสำคัญที่ช่วยให้ปฏิบัติการ Lesson Study สัมฤทธิผล

 

  • เป้าหมายที่ชัดเจนของกระบวนการ LS  ทำให้เห็นครูที่ดีในแต่ละหน่วยวิชาชัดเจนขึ้น และสามารถส่งคนเข้าพัฒนาให้ครูเหล่านั้นไปถึงขีดสุดแห่งศักยภาพของตนเองได้อย่างรวดเร็ว 
  • ความร่วมมือกันทั้งแนวระนาบและแนวดิ่ง  ทำให้ครูได้เห็นการทำงานของครูนิเทศ  ได้เรียนรู้การทำงานของครูนิเทศ  และเป็นการเรียนรู้ร่วมกันในทุกแง่มุม  ส่งผลให้เกิดการพัฒนาตนเองอย่างเป็นลำดับขั้น
  • การทำงานมีระบบ  มีขั้นตอนชัดเจน  ทำให้ครูเข้าสู่การทำงานอย่างมีระบบและเป็นขั้นตอน  และเป็นการทำงานที่แท้จริง  ดังนั้น ทางช่วงชั้นจะเห็นครูตัวจริงของเพลินพัฒนาชัดเจนขึ้น  ส่วนครูที่ยังไม่ใช่จะเริ่มพัฒนาตัวเองโดยมีครูนิเทศตามดูแลอย่างใกล้ชิด
  • การจัดตารางเวลาที่คู่เรียนรู้ และครูนิเทศสามารถทำกระบวนการ  LS  ได้อย่างเต็มกระบวนการและทุกขั้นตอน 
  • การจัดคู่เรียนรู้ในสายวิชา และสายระดับชั้น  โดยให้คนแข็งคู่กับคนอ่อน เพื่อเป็นคู่ช่วยเหลือและเรียนรู้ร่วมกัน
  • การสื่อสารข้อมูลถึงกันทำให้หัวหน้าทีม  หัวหน้าช่วงชั้น  และผู้ช่วยหัวหน้าช่วงชั้น  เห็นสถานการณ์การเรียนการสอนได้เร็ว และเข้ากู้สถานการณ์ได้ทันท่วงที

 

ความคืบหน้าของแต่ละหน่วยวิชา

 

หน่วยวิชา  “ภูมิปัญญาภาษาไทย”

 

ครูคู่เรียนรู้มีเวลาการเตรียมกระบวนการเรียนรู้ที่ชัดเจน มีการร่วมคิดร่วมกันวางแผนอย่างจริงจัง มีการเข้าสังเกตการสอนของกันและกันเพื่อพัฒนาแผนและการสอนของตนเองและทีม  และมีการสะท้อนหลังการสอนเพื่อปรับและพัฒนาแผนให้มีคุณภาพยิ่งขึ้นไปเรื่อยๆ  และรู้สึกได้ถึงความเป็นทีมของระดับชั้น

 

หน่วยวิชา  “คณิตศาสตร์”

 

นักเรียนเริ่มสนุกคิดกับโจทย์ที่ท้าทายรวมถึงห้องเรียนในลักษณะเปิดมากขึ้นกว่าในตอนต้นภาคเรียนโดยเฉพาะในระดับชั้น ๑ ที่ทั้งครูและนักเรียนเข้าสู่กระบวนการ  Lesson Study และ  Open Approach  เนื่องจากระดับชั้นนี้เป็นครูใหม่และนักเรียนเพิ่งขึ้นมาจากชั้นอนุบาล  ยังไม่เคยผ่านกระบวนการเรียนการสอนในรูปแบบใดมาก่อนทำให้ทั้งครูและเด็กเริ่มกระบวนการนี้ไปพร้อมๆ กัน  

 

หน่วยวิชา  “มานุษกับโลก”

 

ครูรู้สึกว่ามีการช่วยเหลือกัน  มีความเป็นทีมมากยิ่งขึ้น  แผนและสื่อมีการจัดปรับได้อย่างทันท่วงที  มีห้วงเวลาในการวางแผน  การเข้าสังเกต  และการสรุปหลังการสอนอย่างชัดเจน  ทำให้ทุกคนทำงานได้ครบทั้ง  ๓  กระบวนการ  ทำให้เห็นภาพของตัวเองและเพื่อนในทีมอย่างชัดเจน

 

ในด้านการสอนมีความเป็น  co-teaching  มากกว่าเดิม  เนื่องจากหน่วยวิชานี้ต้องมีการจัดฐานปฏิบัติการและสังเกตนักเรียนเป็นรายบุคคลทำให้ครูทุกคนในทีม ได้เห็นกระบวนการทั้งหมดในห้องและเห็นกระบวนการเรียนรู้นักเรียนทั้งระดับ และสามารถนำข้อมูลมาจัดปรับการเรียนรู้ของนักเรียนได้อย่างทันท่วงที

 

หน่วยวิชา  “จินตทัศน์”

 

ครูมีความกล้าที่จะคิดแผนการเรียนรู้  และนำเสนอต่อกลุ่มอย่างมั่นใจมากขึ้น เป็นเหตุให้ความมั่นใจในการจัดกระบวนการเรียนรู้มากยิ่งขึ้น  ทั้งนี้เป็นผลมาจากการที่ครูทั้งระดับร่วมกันคิดแผน พัฒนาแผนและเป็นแผนที่มาจากความคิดของตนเองและทีม  รวมถึงมีการทดลองสอนร่วมกันก่อนในช่วงก่อนสอน  ทำให้เมื่อมีการสะท้อนกลับหลังการสอน ก็กล้าที่จะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และนำผลการสะท้อนไปปรับพัฒนามากขึ้น  นอกจากนี้ยังมีการร่วมกันคิดหาวิธีการที่จะพัฒนานักเรียนร่วมกันอีกด้วย

 

ประเด็นที่ต้องพัฒนาต่อ

 

  • การฝึกให้ครูสามารถทำการเปิดห้องเรียนด้วยคำถาม  สถานการณ์ปัญหา ตามแนวทางของ  open  approach
  • การฝึกให้ครู “อ่าน” วิธีการเรียนรู้ของนักเรียน
  • จัดคาบการเรียนรู้จากเพื่อนครูด้วยการสังเกตการณ์สอนของครูเข้าใหม่ให้เหมาะสม เพราะครูกลุ่มนี้ยังไม่ชำนาญในการคิดกระบวนการเรียนรู้ ทำให้ต้องใช้เวลาเตรียมการค่อนข้างมาก