การเลือกพื้นที่ในการสแกนที่พอเหมาะ ช่วยลดปริมาณรังสีในการตรวจลงได้
สวัสดีครับ
วันนี้ขอนำเสนอเทคนิคหนึ่งที่สามารถใช้ลดปริมาณรังสีในการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ได้
เทคนิคที่ใช้ คือ การกำหนดพื้นที่ในการสแกนให้เหมาะสมกับอวัยวะที่ต้องการตรวจ สำหรับการ Scout หรือ Topogram หรือ Surview
เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์บางรุ่น จะจำกัดพารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ในการสแกน (Scan Length หรือ Scan Field)
สำหรับการ Scout ภาพ เพื่อวางแผนก่อนตรวจ โดยมีพารามิเตอร์ที่เลือกได้ 3-5 แบบ เช่น 250, 360 และ 480 mm. หรือ ตัวอย่างในภาพเลือกได้ 5 แบบ คือ SS, S, M, L, และ LL
ดังนั้น รังสีเทคนิคผู้ควบคุมเครื่อง ต้องเลือกขนาดของพื้นที่สแกน ตามพารามิเตอร์ที่เครื่องมีให้เลือกใช้เท่านั้น ไม่สามารถเลือกให้พอเหมาะกับขนาดตามความยาวของอวัยวะได้
ตัวอย่างการเลือกใช้ Scan Filed ขนาด SS ที่เครื่องกำหนด สามารถครอบคลุมได้เฉพาะบางส่วนของกะโหลกศีรษะ
ตัวอย่างการเลือกใช้ Scan Field ขนาด S ที่เครื่องกำหนด สามารถถ่ายภาพได้ครอบคลุมตั้งแต่กะโหลกศีรษะถึงกระดูกคอ
ข้อด้อย : ของเครื่องที่มีพารามิเตอร์ที่จำกัดแบบนี้ใช้งาน คือ นักรังสีเทคนิค ต้องตัดสินใจเลือกใช้พารามิเตอร์อันใดอันหนึ่ง
หากเลือกขนาดเล็กเกินไป ก็ไม่สามารถถ่ายภาพครอบคลุมอวัยวะที่ต้องการได้
หากเลือกขนาดใหญ่เกินไป ผู้รับบริการก็มีโอกาสได้รับปริมาณรังสีมากเกินจำเป็น
แต่เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์รุ่นใหม่ สามารถกำหนดพื้นที่สแกนได้ตามขนาดที่ต้องการ ทำให้นักรังสีเทคนิค สามารถเลือกกำหนดพื้นที่สแกนได้เหมาะสมกับขนาดของอวัยวะที่ต้องการตรวจมากขึ้น
แต่นักรังสีเทคนิคบางคน ยังคุ้นเคยกับเทคนิคเดิมๆ ไม่ได้ใส่ใจในการกำหนดพื้นที่การสแกนให้เหมาะสม ซึ่งโดยส่วนใหญ่จะเลือกใช้ขนาดพื้นที่สแกนที่มีพื้นที่กว้างไว้ก่อน เพื่อให้ครอบคลุมอวัยวะที่สนใจหรือมากกว่า แต่ไม่ได้คำนึงถึงผลกระทบต่อผู้รับบริการ คือ ได้รับปริมาณรังสีที่มากขึ้น ตามขนาดพื้นที่ที่ใช้
ข้อเสนอแนะ :
เพื่อให้สามารถกำหนดพื้นที่ในการสแกนได้ถูกต้อง ตรงหรือใกล้เคียงกับความเป็นจริง สำหรับการวางแผนการตรวจ หรือ Scout หรือ Topogram หรือ Surview
ดังนั้น... ควรที่จะวัดความยาวของผู้รับบริการที่สอดคล้องกับอวัยวะที่ต้องการตรวจ
ภาพบน : การวัดความยาวของทรวงอก
ภาพล่าง : การวัดความยาวช่องท้อง ตรวจตับ
เมื่อทราบขนาดความยาวของพื้นที่ที่ต้องสแกนแล้ว ต่อจากนั้นก็มากำหนดพารามิเตอร์ให้ตรงหรือใกล้เคียงกับความเป็นจริงมากที่สุด
ตัวอย่าง การเปลี่ยนขนาด Scan Length เมื่อใช้ 80 kV 10 mA จะทำให้ค่า DLP เปลี่ยนแปลง ในภาพ แสดงให้เห็นว่า พื้นที่ที่กว้าง ค่าปริมาณรังสีที่ผู้รับบริการจะได้รับ จะมีค่ามากขึ้นตามไปด้วย
ภาพซ้าย : Scan Length 350 mm , DLP = 0.3 mGy*cm
ภาพขวา : Scan Length 500 mm , DLP = 0.5 mGy*cm
ขอบคุณมากค่ะสำหรับข้อเสนอแนะที่นำไปปรับใช้ได้ ในโอกาสต่อไป
เป็ด