ขอชื่นชมจิตแพทย์ องค์กรแพทย์ รพ.ศรีธัญญา ที่มุ่งมั่นเรียนรู้ Psychiatric Rehabilitaion และถอดบทเรียนได้อย่างน่าสนใจกับ ดร.ป๊อป นักกิจกรรมบำบัดจิตสังคม

ดร.ป๊อป ได้นำเสนอพัฒนาการระบบสุขภาพจิตสากล เริ่มจากการรักษาทางการแพทย์ในสถานพยาบาล การให้ชุมชนสนับสนุน/ช่วยเหลือผู้รับบริการ การฟื้นฟูสมรรถภาพจิตเวช จนเข้าสู่การฟื้นฟูสมรรถภาพจิตสังคม ด้วยรูปแบบการฟื้นตัว/การฟื้นพลังชีวิต (Recovery Model)

จากนั้นจิตแพทย์ทุกท่านได้เรียนรู้การจำแนกการฟื้นตัวในสี่กลุ่มผู้รับบริการ ได้แก่ ระยะจิตบกพร่อง ระยะจิตไม่ทำงาน ระยะจิตพิการ และระยะจิตด้อยโอกาส ซึ่งทุกระยะจะเกิดการพัฒนาโปรแกรมที่เน้นการฟื้นพลังชีวิตด้วยความหวัง ความปลอดภัย ความอบอุ่น ความสุขความสามารถในการแสดงศักยภาพของบุคคลตามบทบาททางสังคม การฝึกทบทวนตนเองให้เกิดพลังชีวิต และการฝึกทักษะการจัดการตนเองเพื่อสุขภาพจิต

ทั้งนี้ขอบเขตของทักษะชีวิตตั้งแต่แรกรับในสถานพยาบาลจนถึงการกลับสู่ชีวิตจริง จำเป็นต้องมีการประเมินโดยครอบคลุกบริบทของสหวิชาชีพด้านสุขภาพจิต เช่น จิตแพทย์ พยาบาลจิตเวช นักกิจกรรมบำบัด นักจิตวิทยาคลินิก นักสังคมสงเคราะห์ ฯลฯ ซึ่งอาจเพิ่มโอกาสและพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกรณีศึกษามากขึ้น

ดร.ป๊อป พบว่า จิตแพทย์ต้องเพิ่มพูนและพัฒนาแบบประเมินข้างต้น ตลอดจนโปรแกรมที่มีการประยุกต์กรอบความคิดของการจัดการตนเองเพื่อสุขภาพจิตและการเริ่มต้นฟื้นฟูพลังชีวิต (Self-Management for Mental Health & Recovery-Oriented Services) โดยสร้างทีมการพัฒนาทักษะชีวิตที่พร้อมต่อการดัดแปรสิ่งแวดล้อมในชีวิตจริง และการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการรู้คิดมากขึ้น ซึ่งโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพจิตเวชในปัจจุบันมีความซ้ำซ้อนในการบำบัดด้วยกิจกรรม และไม่มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ถึงบทบาทนักกิจกรรมบำบัดแนวใหม่ทางการฟื้นฟูสมรรถภาพทางจิตสังคม

ถึงเวลาแล้ว ที่สหวิชาชีพต้องร่วมกันค้นคว้า เรียนรู้ และแปลความรู้ ในหลักฐานการปฏิบัติงานทางคลินิกที่มีประสิทธิภาพ ร่วมสมัย และทันสมัย ซึ่งทีมสุขภาพจิตไทยทุกท่านต้องพัฒนาระบบการฟื้นฟูพลังชีวิตให้ทัดเทียมสากลหรือก่อนที่ประเทศที่พัฒนาแล้วจะวิจัยและพัฒนาได้ทัน เช่น Knowledge Translation from Medical Rehabiliation to 4M-Recovery (Mankind, Meaningful, Media, Medium), not 4M-no Recovery (Mass, Meaningless, Manipulation, Management)