สุภาษิตคำเมือง

วันหยุดยาวที่ผ่านมาได้กลับไปหาคุณพ่อคุณแม่ที่บ้าน ซึ่งอยู่ที่ อ.บ้านโฮ่ง จ.ลำพูน
เป็นจังหวะที่พ่อกำลังทำป้ายสุภาษิตคำเมือง เพื่อเอาไปติดตามต้นไม้ในบ้าน พอไปเห็นก็รู้สึกว่าเป็นอะไรที่น่าสนใจดี จึงได้หยิบยกเอาบางสุภาษิตมาฝากในวันนี้ อาจจะอ่านยากไปซักหน่อยสำหรับคนที่ไม่ใช่คนเมือง แต่ว่าความหมายดีมาก

1. ตุ๊กบ่ได้กิ๋น ไผบ่ต๋ามไฟส่องต๊อง ตุ๊กบ่ได้นุ่งย่อง ปี้น้องดูแควน

ความหมาย กล่าวถึงสัจธรรมของชีวิตที่ว่าเวลาที่คนเรายากลำบากไม่มีอะไรจะกิน ก็ไม่มีใครมาแบ่งปันอะไรให้ แม้นยากจนไม่มีเสื้อผ้าดี ๆ ใส่ แม้แต่ญาติพี่น้องก็ยังดูแคลน

2. ลุกเจ๊ากิ๋นผักตังปล๋าย ลุกขวายกิ๋นผักตังเก๊า

ความหมาย คนที่นอนตื่นสายย่อมเสียเปรียบคนที่นอนตื่นเช้า เพราะต้องเสียโอกาสดี ๆ หลายอย่างไป

3. เสียมบ่คมหื้อแปล๋งด้ามหนัก ๆ ความฮู้บ่นักหื้อหมั่นฮ่ำหมั่นเฮียน

ความหมาย คนเราถ้าอยากมีความรู้ก็ต้องหมั่นศึกษาเล่าเรียนเปรียบกับเสียมที่ไม่ค่อยคม ถ้าทำด้ามที่หนัก ๆ เสียมนั้นก็จะสามารถใช้งานได้ดี

4. หนีจ๊างเข้าสู่หว่างงา

ความหมาย ทุกปัญหามีไว้แก้ เวลาที่เกิดปัญหาให้เผชิญหน้ากับมันห้ามถอยหนี

5. ของบ่กิ๋นจักเน่า ของบ่เล่าจักลืม

ความหมาย อาหารต่าง ๆ ถ้าไม่กินก็จะเน่า เปรียบเสมือนกับข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ต่าง ๆ ถ้าไม่นำมาใช้ก็จะลืมไปในที่สุด

6. ไค่เฮียนไค่ฮู้ หื้อไปถามอาจ๋าน ไค่กิ๋นไค่ตาน หื้อไปถามตุ๊เจ้า

ความหมาย อยากรู้ในเรื่องใด ก็ให้ไปหาผู้รู้ในเรื่องนั้น ๆ เช่น อยากเรียนก็ไปหาอาจารย์ อยากทำบุญก็ให้ไปหาพระสงฆ์

7. ไค่กิ๋นนัก กิ๋นเต้าปล๋ายก้อย ไค่กิ๋นหน้อย กิ๋นเต้าหัวแม่มือ

ความหมาย ทำอะไรก็ตามให้ค่อย ๆ ทำไปที่ละนิด เป็นขั้นเป็นตอน อย่าทำอะไรโดยความโลภหรือข้ามขั้น

8. ไม้ไผ่ต๋านัก จ้องไจ๊แปล๋งเกิ๋น คนบ่มีเงิน ต้องเดินฮับจ้าง

ความหมาย ธรรมดาของสรรพสิ่งในโลกนี้ที่ตัวตนเป็นเช่นใด ก็ต้องเป็นไปตามสภาพที่ตนเป็น เช่น ต้นไม้ไผ่ที่มีตาหรือปล้องเยอะ ๆ ก็จะถูกนำมาทำบันได คนที่ไม่มีเงิน ก็ต้องคอยรับจ้างให้ได้เงินมา

9. อู้จ๋าหวาน ลูกหลานเป๋นมิตร อู้จ๋าเป๋นปิ๊ด ญาติมิตรห่างไกล๋

ความหมาย ผู้หลักผู้ใหญ่ที่พูดไพเราะ ลูกหลานก็จะรัก แต่ถ้าเป็นคนที่ชอบพูดในสิ่งที่ไม่ดี ก็ไม่มีใครอยากเข้าใกล้

วันนี้เอามา ฝากแค่นี้ก่อน วันหลังถ้ามีโอกาสก็จะนำมาบกล่าวอกให้ทุกท่านได้ทราบกันอีกครั้ง
หวังว่า สุภาษิตเหล่านี้คงเป็นประโยชน์กับท่านผู้อ่านทุกท่านนะคะ