ผมขออนุญาตนำเรื่องนี้จากบล็อกของคุณสุทธิชัย หยุ่นมาตั้งคำถามให้คนไทยลองคิดและตอบเล่นๆนะครับ

          มีคนส่งข้อความ “10 อย่างที่เราควรจะเรียนรู้จากญี่ปุ่น” จากวิกฤติที่เกิดขึ้นกับประเทศนั้นขณะนี้... ซึ่งหลายข้อตรงกับที่ผมได้สังเกตเอาไว้ตั้งแต่เกาะติดข่าวคราวแผ่นดินไหว สึนามิ และอุบัติเหตุที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ที่ตามมาเป็นบทเรียนและตัวอย่างแห่ง “บุคลิกของผู้คน” ประจำชาติที่จะสะท้อนออกมาอย่างเห็นได้ชัดแจ้ง ก็ในยามที่ประเทศชาติเผชิญกับความร้ายแรง และประชาชนในชาติจะแสดงออกในลักษณะคล้ายกัน เพื่อร่วมกันฟันฝ่าให้พ้นความหายนะร่วมกันเช่นนั้น

          ไม่ใช่เรื่องง่าย ที่คนในชาติจะร่วมกันแสดงออกซึ่งความอดทน เสียสละ กล้าหาญ และความห่วงหาอาทรต่อกันในยามที่สัญชาตญาณมนุษย์บอกให้ทุกคน “เอาตัวรอดก่อน” เป็นปฐม

          แต่มีคนรวบรวม “สิบลักษณะ” ที่น่าชื่นชมของคนญี่ปุ่นที่ปรากฏให้เห็นกันอย่างเด่นชัดในครั้งนี้ ที่คนไทยควรจะศึกษาเรียนรู้และนำมาปฏิบัติในฐานะ “เพื่อนร่วมชาติ ร่วมทุกข์ ร่วมสุข” อย่างที่ญี่ปุ่นได้แสดงให้เห็น

สิบคุณลักษณะพิเศษที่ว่านี้คือ
1. ความสงบนิ่ง ไม่แสดงออกถึงความเศร้าโศกโศกาในที่สาธารณะเกินเหตุ ความทุกข์ระทมได้รับการยกระดับให้เป็นคนนิ่งเฉยและความอึดแทน

2. ความสง่างาม...ผู้ คนเข้าคิวรอน้ำและอาหารอย่างเป็นระเบียบ ไม่มีการพูดจาก้าวร้าวใส่กัน ไม่มีท่าทีแห่งความหยาบคายให้แก่กัน ทั้งๆ ที่ต่างคนต่างก็เครียดทั้งนั้น

3.ความสามารถ...สถาปัตยกรรมที่พิสูจน์ว่าสามารถรับแผ่นดินไหวรุนแรงได้...แม้ตึกจะโอนเอียง แต่ไม่ถล่มยับเยินในหลายๆ จุด

4. ความเอื้ออาทรต่อกัน...ทุกคนซื้อสินค้าเฉพาะที่จำเป็นสำหรับตนในขณะนั้น...เพื่อว่าจะได้แบ่งปันให้ทุกคนทุกครอบครัวสามารถซื้อหาด้วยกันได้

5. ระเบียบวินัยสุดยอด...ไม่มีการปล้นสะดมร้านค้า ไม่มีการบีบแตรใส่กันกลางถนน...มีแต่ความเข้าใจซึ่งกันและกันว่าทุกคนล้วนมีความทุกข์โศกเหมือนกัน

6. ความเสียสละ...คน งาน 50 คนของโรงงานไฟฟ้านิวเคลียร์ประกาศทำงานต่อไปแม้จะเสี่ยงภัยยิ่ง เพื่อจะได้ปั๊มน้ำจากทะเลใส่เตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์...คนญี่ปุ่นทั่วประเทศจะ ตอบแทนพวกเขาได้อย่างไร?
 

7. ความโอบอ้อมอารีต่อกัน...ร้านอาหารต่างก็ลดราคาให้ลูกค้าในยามวิกฤติ ตู้เอทีเอ็มไม่ต้องมียามพิเศษมาเฝ้า คนแข็งแรงกว่าดูแลคนอ่อนแอ

8. การฝึกฝนคนในสังคมอย่างพร้อมเพรียง...ไม่ ว่าจะเป็นคนชราหรือเด็ก...ทุกคนต่างรู้ว่าในยามเกิดภัยธรรมชาตินั้น แต่ละคนจะต้องทำอะไรบ้าง...และทุกคนก็ทำหน้าที่ของตัวเองอย่างถูกต้อง แม่นยำและมีประสิทธิภาพยิ่ง

9. สื่อสารมวลชน...ได้ แสดงถึงความรับผิดชอบและการรายงานข่าวอย่างสร้างสรรค์ เพื่อช่วยเหลือทุกคนในสังคมให้ข้ามพ้นวิกฤตินี้ ไม่มีการแสวงหาข่าวหวือหวาเกินเหตุ ไม่มีภาพศพคนตาย ไม่มีการออกข่าวลือที่สร้างความตื่นตระหนก...ในยามบ้านเมืองวิกฤติ คนข่าวของเขาทำหน้าที่อย่างรอบด้าน รับผิดชอบและอุดมไปด้วยความเมตตาและกรุณา

10. ความสำนึกร่วมกันของคนในสังคม...เมื่อไฟดับในร้านขายของร้านหนึ่ง ลูกค้าทั้งหลายต่างพากันเอาของใส่กลับไปที่ชั้นวางของ และออกจากร้านอย่างเรียบร้อย

          เราน่าจะถามตัวเองว่าคุณสมบัติสิบข้อนี้ คนไทยเราหาก

เผชิญวิกฤติรุนแรงจริงๆ จะสามารถแสดงออกได้กี่ข้อ? แต่ผมไม่กล้าตอบครับ เพราะ...????