อ.เอก คนนี้ค่ะ 
จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร อาสาพาผู้เข้าประชุม เรียนรู้เรื่อง การถอดบทเรียน กันสักหน่อย ก่อนที่จะพาเข้าทำกิจกรรมจริง
เหตุผลของการถอดบทเรียน ก็คือ ... เราจะทำอะไรครั้งใหม่ ก็ต้องมีข้อมูลจากครั้งเก่า ถ้าเราทำงานครั้งที่สอง แล้วผิดพลาดซ้ำสอง ก็จะเสียเวลา เสียเงิน และเสียงบประมาณ ... การถอดบทเรียน หมายถึง การเรียนรู้จากบทเรียนครั้งแรกที่ได้ทำไปแล้ว ครั้งที่สองก็จะได้ไม่ผิดพลาด แต่บางคนก็ยังผิดพลาด เพราะว่า เอาบทเรียนมาใช้ โดยที่ไม่ได้ดูบริบทของเราเอง แต่ก็ไม่ได้เลวร้าย เพราะว่า เป็นงานที่เราได้ทำกันขึ้นมา บางครั้ง อาจเป็นนวัตกรรมใหม่ที่เกิดขึ้น … สิ่งที่ได้ ก็เป็นบทเรียนเหมือนกัน
จังหวัดลำปาง ได้ชื่อว่า เป็นจังหวัดที่ดีเด่นในเรื่องของการทำงาน จึงฝากอาวุธชิ้นหนึ่งไว้เพื่อให้ไปใช้ต่อ ลำปางจะได้ดังมากขึ้น นั่นก็คือ วิธีการในเรื่อง การถอดบทเรียน … เพราะถ้าเราถอดบทเรียนได้ดี เรามีทักษะ เรากฌจะทำงานได้อย่างมีความสุขครับ
ผลพวงจากที่กระบี่ (รวมเรื่อง บทเรียนการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ) พี่หนาน นั่งโม้ให้ฟังหลายๆ เรื่อง ของเมืองลำปาง จึงคิดว่า ลำปางมีดีอะไร ทำให้พี่หนานพร่ำเพ้อได้ขนาดนั้น ... จึงทำให้ตามรู้จักลำปางกันที่นี่ ในครั้งนี้ละค่ะ
ถอดบทเรียน เป็นองค์ประกอบหนึ่งของ KM หรือ การจัดการความรู้ เพราะว่า การถอดบทเรียน เป็นการสะท้อนบทเรียนของเรา เหมือนกับการสะท้อนว่า เวลาไปทำงานแล้ว copy ของเขามา ปรากฎว่าไม่ดี ไม้เหมือนเขา มันเกิดอะไรขึ้น การสะท้อนกลับสิ่งที่เกิดขึ้น ทำให้เราได้บทเรียน แล้วถ้าเรามีการกลั่นกรอง เราก็จะได้ทุนขององค์กร เป็นชุดความรู้ขององค์กรที่มีความสำคัญมาก บทเรียนจะช่วยอธิบายเหตุการณ์ หรือเงื่อนไขที่เกิดขึ้น และบทเรียนไม่ได้เป็นการเล่าเรื่องในอดีตแต่เพียงอย่างเดียว แต่ว่า เป็นคำอธิบายที่มีคุณค่า และถ้าเรานำเอาไปปฏิบัติต่อด้วย และบทเรียนทำให้เกิดการเรียนรู้ ทำให้เราไม่กระทำผิดซ้ำอีก
บทเรียนที่ดี คือ บทเรียนที่มีคุณภาพสูง ทุกความสำเร็จ มีช่องว่างของการพัฒนาเสมอ ฉะนั้น หลายครั้งที่ลำปาง มีกระบวนการพัฒนาที่ดีดี ผมคิดว่า ยังมีจุดอ่อนบ้าง แต่ถ้าเราต้องมองตัวเองให้ออก ต้องถอดบทเรียน จึงเป็นเรื่องนี้สำคัญมาก
ผมทำงานถอดบทเรียนให้กับหลายๆ ที่ และอาวุธที่นำมาใช้เพื่อเข้าถึงเรื่องราว คือ วิธีการเล่าเรื่อง ... เรามองว่า การนั่งคุยกัน ได้บทเรียนที่ดี แต่คนที่เป็น Fa หรือคนที่ถอดบทเรียน ต้องมีทักษะในการจับประเด็นด้วย เราก็จะได้บทเรียนที่ดี หรือวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ
บทเรียนมาแล้ว เรานำไปใช้อะไรต่อ นั่นก็คือ เป็นต้นทุนในการดำเนินงานต่อไป
การเรียนรู้ที่ดี ก็คือ บุคคลเรียนรู้ อย่างพวกเราที่มาเที่ยวอย่างมีคุณค่า (อันนี้ สำนวยหมอป๊อบค่ะ) เราเป็นบุคคลเรียนรู้ ทุกคนต้องเป็นคนที่เรียนรู้ องค์กรเรียนรู้ สังคมก็จะได้เรียนรู้ด้วย
ช่วงนี้ อาจารย์นำเสนอ ผลงาน "From Blog to Book" ของ "GotoKnow" ที่ได้กลั่นกรองประสบการณ์ของใครหลายคน ผ่านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ทาง Weblog ซึ่งความรู้จากหนังสือ เป็นการถอดบทเรียนแบบหนึ่ง ที่เป็นการถอดบทเรียนแบบจดประเด็น เราก็จะเอาบทเรียนเหล่านี้ไปใช้งานต่อได้ และการเรียนรู้กระบวนการที่เราใช้ในการทำงาน จะทำให้เราทำงานด้วยความสุข ด้วยความรู้สึกว่า ปีต่อไป ผลงานไม่ได้เป็นภาระเลย เพราะว่า เราผ่านมาแล้ว เราได้บทเรียนมากมาย ทำให้ทำงานด้วยความสุข ... GotoKnow คืนกำไรให้สังคม … ให้ download file ได้ฟรี … ที่นี่ค่ะ
ตอนเริ่มกิจกรรม เวลาเราทำกระบวนการ เราพยายามทำกระบวนการนำ เพราะกระบวนการการถอดบทเรียน ถือว่าเป็นการเรียนรู้ร่วมกัน ถ้าทำกับชาวบ้าน ก็จะเหมือนกับเป็นลานหมู่บ้าน การจัดให้เป็นวง ทำให้ได้เห็นหน้ากันทุกคน ทำให้ทุกคนมีปฏิสัมพันธ์กันได้โดยตรง
ถัดจากนั้น เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นั้น ถ้าเป็นกลุ่มใหญ่ ก็จะทำให้แลกเปลี่ยนเรียนรู้กันลำบาก เพราะว่าบางคนผูกขาดการพูด คนอื่นก็จะไม่ได้พูด จึงต้องแบ่งกลุ่มเล็กๆ เพื่อมานั่งคุยกัน
แต่ผมมีประสบการณ์ทำกลุ่ม 400 คน สนุกสนานมาก เราแบ่งกลุ่มละ 5 คน ... เขาพูดคุยกันลื่นไหล และใช้วิธี ที่อาจไม่ได้พูดหมด แต่นำมาสุ่ม ก็ได้สาระ และคนที่อยู่ในกลุ่มก็ได้เรียนรู้กันมาก เพราะฉะนั้น ปริมาณไม่ได้เป็นอุปสรรคในเรื่องของการพูดคุย แต่เราต้องแบ่งกลุ่มให้เป็นกลุ่มเล็กพอที่จะพูดคุยกันได้ ... วันนี้เราแบ่งประมาณกลุ่มละ 5 คน กำลังดี
ถ้าอยากนำเสนอให้ทุกคนได้เรียนรู้ร่วมกัน เรียกว่า การนำเสนอแบบไขว้ประสบการณ์ ในชุมชน ก็สามารถใช้กระบวนการแบบนี้ได้ เมื่อแบ่งกลุ่มเสร็จ ก็มานั่งคุยกันกลุ่มใหญ่ เรื่องของกลุ่มเล็กก็จะได้ขยายไปกลุ่มใหญ่ นี่เป็นวิธีการทำงานแบบสนุก ไม่ต้องใช้เวลาเยอะ แต่ได้ประสิทธิภาพที่ดี
ของฝาก สำหรับคนทำงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ท้ายสุดค่ะ
"... ทรัพยากรเป็นของส่วนรวมต้องรักษา ความรู้ภูมิปัญญาที่สร้างสมขึ้นมา เราต้องถ่ายทอด ... คนที่ทำงานชุมชนที่เก่งๆ ภูมิปัญญาที่ทุกท่านได้ทำมา เป็นภูมิปัญญาที่สะสม เทคนิคที่หลายคนนึกไม่ออก ว่าทำมาได้อย่างไร ภาษา KM เรียกว่า ความรู้แฝง ที่ต้องถอดออกมา เมื่อเขียนเผยแพร่ออกไป จะเป็นประโยชน์กับสังคมอย่างมากมาย ..."
รวมเรื่อง ลปรร.คนลำปาง ที่บ้านกรูด
ขอบคุณที่ อ.หมอ นนท์ บันทึกให้เห็นรายละเอียด
เป้นประโยชน์มากๆครับ