ต่อยอดจาก http://gotoknow.org/blog/otpop/189780 และ http://gotoknow.org/blog/otpop/359095

ขอบคุณอาจารย์ฝึกปฏิบัติงานทางคลินิก จำนวน 14 ท่าน ที่เสียสละเวลาและทุนทรัพย์ในการเข้าร่วมสัมมนา "กิจกรรมบำบัดศึกษา" เพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดการเรียนรู้และการฝึกปฏิบัติงานทางคลินิกในระดับภูมิภาคของนักศึกษากิจกรรมบำบัดรุ่นแรก ม.มหิดล

รูปภาพที่ 1 การพบปะพูดคุยระหว่างอาจารย์และนักศึกษากิจกรรมบำบัด

รูปภาพที่ 2 กิจกรรมการแปลความรู้ (Knowledge Translation)

 

การแปลความรู้ในโจทย์ 4 ข้อ ได้แก่

1. เราเรียนรู้ชีวิตของเราได้ดีอย่างไร

2. ตอนเป็นนักศึกษากิจกรรมบำบัด เรียนรู้ได้อย่างไร

3. เปรียบเทียบคำตอบข้อ 1 และ 2 แล้วกาดาวที่กระบวนการใดๆ ที่อาจารย์อยากให้นักศึกษากิจกรรมบำบัดเรียนรู้อย่างมีความสุขที่สุด

4. พิจารณาดาวทั้งหมด แล้วระดมความคิดเลือกดาวที่กระบวนการใดๆ ที่เปลี่ยนแปลงชีวิตของนักศึกษากิจกรรมบำบัดให้ดีขึ้น

ผมในฐานะกระบวนกร เลยอยากสรุปสาระจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการแปลความรู้ของอาจารย์ทั้ง 14 ท่าน (จากการประเมินระดับทักษะการให้เหตุผลทางคลินิกพบว่า มีอาจารย์ระดับผู้เชี่ยวชาญถึง 3 ท่าน ระดับมีความสามารถดี 9 ท่าน และระดับเริ่มมีความสามารถ 2 ท่าน) ดังนี้

1. เรียนกิจกรรมบำบัดให้เปลี่ยนแปลงคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นโดย...

  • มีแรงบันดาลใจ/จินตนาการ/จิตวิญญาณจากปัญหาและอุปสรรค
  • การหาความหมายของชีวิตตนเอง/รู้จักและเข้าใจตนเอง สร้างความเชื่อมั่นในคุณค่าของงาน แนวคิด มุมมอง ของเรา
  • กล้าเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เปิดใจยอมรับสิ่งใหม่
  • สร้างประสบการณ์ของตัวเราทางด้านบวกลบ ได้ลงมือกระทำ ลองผิดลองถูก และคิดวิเคราะห์หาปัญหา เรียนรู้จากความผิดพลาด/การลงมือปฏิบัติจริง
  • เรียนรู้ประสบการณ์ของผู้อื่นผ่านการพูดคุย การอ่าน การดู และการฟัง
  • เกิดความอยากรู้และความสนใจ มีแรงจูงใจในเรื่องที่อยากเรียนรู้

2. กิจกรรมบำบัดศึกษา คือ...

  • กระบวนการเรียนรู้ที่มีขั้นตอนและแนวทางการสอนที่สามารถประเมิน วัดผลลัพธ์ และอธิบายได้ตามหลักการของวิชาชีพกิจกรรมบำบัด
  • การศึกษาวิธีการสอนและการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพตามวิชาชีพกิจกรรมบำบัด
  • แนวทางหรือกระบวนการที่เป็นระบบในการนำไปใช้ในการสอนในวิชาชีพกิจกรรมบำบัด
  • กระบวนการที่จะเปลี่ยนข้อมูลความรู้และทำให้เกิดความรู้อย่างชัดแจ้งในตัวตน
  • กระบวนการการเรียนรู้ที่หลากหลายวิธีการแล้วนำไปสู่การสังเคราะห์มาเป็นองค์ความรู้ส่วนบุคคลที่สามารถนำไปใช้ได้ในหลากหลายสถานการณ์
  • แนวทางการสร้างบุคคากรทางกิจกรรมบำบัดที่สร้างคุณภาพชีวิตที่ดี มีความสุข
  • การเรียนรู้และถ่ายทอดความรู้ที่ผ่านการสังเคราะห์แล้วสู่บุคคลอื่นให้เข้าใจได้อย่างดีและสามารถพัฒนาองค์ความรู้ทางวิชาชีพได้

3. อาจารย์จะสอนนักศึกษากิจกรรมบำบัดอย่างไร

  • ฝึกปฏิบัติและให้อธิบายกรอบแนวคิด เทคนิคที่ใช้ เป้าประสงค์ วิเคราะห์ปัญหาจากการประเมินที่ครอบคลุมในแต่ละองค์ประกอบของการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต ขอบเขตการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต และบริบทต่างๆ
  • ให้ปฏิบัติไปพร้อมอาจารย์ จากนั้นจึงสรุปตามกระบวนการทางกิจกรรมบำบัด โดยมีเหตุผลทางคลินิก
  • กระตุ้นให้นักศึกษาคิดและใช้ความรู้พื้นฐานที่มีอยู่ แล้วให้นักศึกษาพิสูจน์ด้วยการฝึกฝน ภายใต้คำชี้แนะ
  • เน้นให้เกิดความมั่นใจ มีความคิดสร้างสรรค์ บนพื้นฐานความรู้ทางกิจกรรมบำบัด ความภาคภูมิใจ หัวใจรักการให้บริการ และประทับใจในการทำงาน
  • ให้ตัวอย่างและแนะแนวทางโดยให้นักศึกษาหากระบวนการในการแก้ปัญหาต่างๆ ด้วยตนเอง เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง เน้นคุณธรรมและจริยธรรมของมนุษย์ที่ควรมี

บทสรุปของการสัมมนาในครั้งนี้ เมื่อวันที่ 10-11 มีนาคม 2554 คือ "การเปิดใจให้รับรู้ รอบรู้ และเรียนรู้ความสุขความสามารถในการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต ทั้งชีวิตของผู้รับบริการและผู้ให้บริการแบบสหวิชาชีพ - บูรณาการกรอบความคิดทางการแพทย์ สังคม จิตวิญญาณ และกิจกรรมบำบัด" ดร.ป๊อป ขอขอบคุณทีมอาจารย์กิจกรรมบำบัด ม.มหิดล อาจารย์ฝึกปฏิบัติงานทางคลินิก และนักศึกษากิจกรรมบำบัดทุกท่านด้วยความจริงใจ