สำหรับตำนานหรือประวัติของ ประเพณีบุญบั้งไฟ นี้เริ่มต้นมาจาก นิทานพื้นบ้าน 2 เรื่องคือเรื่องท้าวผาแดงนางไอ่ และเรื่องสงครามระหว่างพญาคันคากกับพญาแถน ตำนานนี้กล่าวถึงการยิงบั้งไฟ จึงอาจเป็นการเริ่มต้นของประเพณีนี้ ซึ้งในตำนานกล่าวถึง พญาคันคาก และ พญาแถน ซึ้งทำสงครามกันเกี่ยวกับเรื่องของฝน ซึ่ง พญาแถน ไม่ยอมใหฝนต้องต้องตามฤดูกาล ทำให้ชาวบ้านเดือนร้อน และได้ไปขอความช่วยเหลือกับ พญาคันคาก ซึ่งเป็นจุดกำเนิดให้เกิดสงคราม และในที่สุด พญาคันคากและชาวบ้านก็ได้ชัยชนะ ต่อมา พญาแถน ได้ให้คำว่า ถ้าหาก ชาวบ้านยิงบั้งไฟขึ้นฟ้า ก็แสดงว่าเป็นสัญญาญเตือน พญาแถน จะรีบดลบับดาลให้ฝนตกโดยทันที เลยเป็นที่มาของ ประเพณีบุญบั้งไฟ จากนั้นสืบมานั้นเอง