1.เพศภาวะ
เพศภาวะ (Gender) หมายถึง ภาวะความเป็นหญิง เป็นชาย ที่ไม่ได้ถูกกำหนดโดยระบบชีววิทยา แต่ถูกกำหนดโดยปัจจัยทางวัฒนธรรม สังคม และอื่นๆ ทำให้สังคมเกิดความคาดหวังต่อความเป็นหญิงและชายในแง่มุมเฉพาะต่างๆ และมีส่วนกำหนดความเชื่อ ทัศนคติ มายาคติ (myth) รวมทั้งประเพณีปฏิบัติต่างๆ ที่ถูกทำให้กลายเป็นบรรทัดฐานของสังคมในเรื่องของความเป็นหญิงเป็นชาย เพศภาวะเป็นสิ่งที่แตกต่างกันไปในแต่ละวัฒนธรรม เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา เช่น ผู้หญิงไทยในยุครัตนโกสินทร์ตอนต้นนิยมแต่งกายโดยนุ่งโจงกระเบนและไว้ผมสั้นเหมือนกับผู้ชาย จนชาวต่างชาติไม่สามารถแยกแยะคนไทยเพศหญิงและชายออกจากกันได้ ปัญหาของการทำความเข้าใจเพศภาวะ คือ ความเข้าใจผิดที่ว่า เพศสรีระเป็นตัวกำหนดเพศภาวะของบุคคล
เพศภาวะ หมายถึง ความต้องการที่จะแสดงตนเป็นชายหรือหญิงของบุคคล
http://krufon.spaces.live.com/Blog/cns!299DDF9A6D5666FF!392.entry
เพศภาวะ หมายถึง เพศทางสังคมหรือเพศที่ถูกกำหนดโดยเงื่อนไขทางสังคมหรือวัฒนธรรมให้แสดงบทบาทหญิงหรือบทบาทชาย ดังนั้นเพศที่ถูกกำหนดโดยสังคมจึงอาจเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละสังคม ตามสภาวการณ์ และเงื่อนไขของสังคมที่เปลี่ยนไป เช่นผู้หญิงอาจต้องรับภาระต่างๆที่เคยเป็นของผู้ชาย และผู้ชายอาจจะต้องรับบทบาทการดูแลบ้านเรือนเลี้ยงดูบุตรซึ่งเคยเป็นหน้าที่ของผู้หญิง
http://www.fai-dee.com/data-youth/data-youth4.htm
= เพศภาวะ หมายถึง การแสดงออกเพื่อให้รู้ว่าเป็นเพศชายหรือหญิง ลักษณะการแสดงออกจะขึ้นอยู่กับประเพณี วัฒนธรรม และเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา การแสดงออกของชายและหญิงในแต่ละสถานการณ์ แต่ละวัฒนธรรมจึงแตกต่างกัน เช่น อดีตผู้ชายทำงานหาเลี้ยงครอบครัว ผู้หญิงเป็นแม่บ้าน ปัจจุบันผู้ชายและผู้หญิงช่วยกันทำงานหาเลี้ยงครอบครัว หรือหญิงชาวอินเดียนแดงจะเป็นหัวหน้าครอบครัว
2.บทบาททางเพศ
บทบาททางเพศ หมายถึงลักษณะบุคลิกภาพของบุคคลที่แสดงถึงความเป็นชายหรือความเป็นหญิงซึ่งเกิดจากการเรียนรู้จากการสังเกตบุคคลรอบ ๆ ข้าง รวมทั้งการอบรมสั่งสอนโดยตรงของพ่อแม่และตัวแทนต่าง ๆ ในสังคมตั้งแต่วัยเด็ก ท้ายสุดบุคคลจึงมีเอกลักษณ์บทบาททางเพศ (Sex role identity) ที่เหมาะสมเป็นของตนเอง และเป็นที่ยอมรับจากคนในสังคม โดยที่จะแสดงออกทั้งลักษณะความเป็นเพศหญิงและความเป็นเพศชายกลายเป็นลักษณะร่วมกัน
ความเป็นชายจะเน้นพฤติกรรมที่แสดงถึงความสามารถของบุคคลในการที่จะผลักดันตนเองไปสู่ความสำเร็จในชีวิต เน้นบทบาทผู้นำ ในขณะที่ความเป็นหญิงจะเน้นพฤติกรรมที่แสดงออกถึงความสามารถในการปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น
ในขณะที่บทบาททางเพศมุ่งเน้นที่พฤติกรรมที่แสดงออกมา เช่น บทบาทในการดูแลลูกของผู้หญิง และบทบาทการหาเลี้ยงครอบครัวของผู้ชาย ความเป็นเพศสนใจพฤติกรรมที่ซ่อนอยู่ภายในด้วย เช่น อารมณ์ ความรู้สึก ดังนั้นการทำความเข้าใจความเป็นเพศจึงไม่ควรถูกลดมาเป็นเพียงการเข้าใจบทบาททางเพศเท่านั้
http://www.panyathai.or.th/wiki/index.php/%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%A8
บทบาททางเพศ หมายถึง ความคาดหวังที่มีต่อต่อบุคลิกภาพ อารมณ์ความรู้สึกที่มีในเพศนั้น ๆ ด้วย เช่น คาดหวังว่าผู้ชายต้องเป็นผู้นำ เข้มแข็ง ไม่ร้องไห้ ในขณะที่ผู้หญิงต้องอ่อนโยน นุ่มนิ่ม เป็นผู้ตาม ร้องไห้ได้ โดยที่สิ่งเหล่านี้ไม่เคยมีใครตั้งคำถามว่ามีความเป็นจริงมากน้อยเพียงใดที่ผู้ชายผู้หญิงต้องเป็นแบบนั้น
http://www.oknation.net/blog/print.php?id=332267
บทบาททางเพศ หมายถึงบทบาทที่สังคมเป็นตัวกำหนดให้เพศนั้น ๆ ต้องปฏิบัติภาระกิจหน้าที่การงานไปตามอวัยวะเพศที่ปรากฏ เช่น มีอวัยวะเพศแบบหนึ่งก็มีหน้าที่แบบหนึ่ง มีอวัยวะเพศแบบหนึ่งก็ให้เล่นของเล่นแบบหนึ่ง มีอวัยวะเพศแบบหนึ่งให้แต่งกายแบบหนึ่ง มีอวัยวะเพศแบบหนึ่งสามารถเข้าไปในสถานที่บางแห่งได้ในขณะที่อวัยวะเพศอีกแบบหนึ่งไม่สามารถเข้าไปได้ เป็นต้น
http://www.oknation.net/blog/print.php?id=332267
= บทบาทเพศ หมายถึง บุคลิกภาพที่สังคมคาดหวังให้เพศนั้น ๆ ปฏิบัติหรือแสดงออก เช่น เพศชายต้องเข้มแข็ง เป็นผู้นำ เพศหญิงมีความอ่อนโยน ต้องการการปกป้องจากเพศชาย
3.ความเท่าเทียมกันระหว่างเพศ
ความเท่าเทียมกันระหว่างเพศ หมายถึง การที่หญิงและชายมีความเท่าเทียมกันในสังคม โดยที่เงื่อนไขทางสังคมจะเอื้อต่อการมีและการใช้สิทธิความเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียมกันทั้งสองเพศ รวมถึงการเอื้อต่อการมีส่วนร่วมในการสร้างประโยชน์ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองที่ไม่แตกต่างกัน
http://www.fai-dee.com/data-youth/data-youth4.htm
ความเท่าเทียมกันระหว่างเพศ หมายถึง มีเสรีภาพที่ปราศจากการกีดกั้นแบ่งแยกในทุกรูปแบบ รวมกับการให้ความเคารพ ในความหลากหลายทางเพศ ไม่ว่าจะเป็นชายหรือหญิง และไม่ว่าจะมีอายุ เชื้อชาติ ศาสนา ชนชั้น หรือมีรสนิยม ทางเพศแบบใด
http://www.sapaan.org/article/7.html
ความเท่าเทียมกันระหว่างเพศ หมายถึงชายและหญิงมีสิทธิและหน้าที่เหมือนกัน และทุกคนมีโอกาสในสังคมเท่ากัน ความเท่าเทียมกันทางเพศยังเกี่ยวข้องกับความยุติธรรมและการแบ่งปันความรับผิดชอบทั้งในครอบครัวและสังคม
http://introthai.cappelendamm.no/c41437/artikkel/vis.html?tid=41950
= ความเท่าเทียมกันระหว่างเพศ หมายถึง เสรีภาพที่ปราศจากการแบ่งแยกเพศ การให้ความเคารพในความหลากหลายทางเพศ และทุกคนมีโอกาสอย่างเท่าเทียมกัน
4.บทบาทชาย
บทบาทชาย ถูกคาดหวังจากสังคมว่าต้องมีความเป็นผู้นำ ต้องมีความเป็นสุภาพบุรุษ ต้องมีความอดทนเข้มแข็งไม่อ่อนแออย่างง่าย ๆ ต่อเรื่อง/อุปสรรคต่าง ๆ
http://www.thaigoodview.com/library/contest2552/type1/health03/04/contents/hs01.html
= บทบาทชาย มีความเข้มแข็ง เป็นผู้นำ ดูแลปกป้องผู้หญิง
5.บทบาทหญิง
บทบาทหญิง ถูกคาดหวังจากสังคมว่าต้องมีความเป็นกุลสตรี มีความเป็นแม่บ้านแม่เรือน
http://www.thaigoodview.com/library/contest2552/type1/health03/04/contents/hs01.html
= บทบาทหญิง เรียบร้อบ อ่อนโยน ต้องทำงานบ้าน ดูแลปรนนิบัติสามี และเลี้ยงลูก
6.สิทธิทางเพศ
สิทธิทางเพศ หรือ sexual rights คือสิทธิของบุคคลที่ถูกระบุไว้แล้วในกฎหมายและข้อตกลงต่างๆทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ เป็นสิทธิของคนทุกคนที่ต้องได้รับโดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติ ไม่มีการบังคับ และไม่มีความรุนแรงในเรื่องต่อไปนี้
- การได้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ที่มีมาตรฐาน
- การได้รับข้อมูลที่ถูกต้องเกี่ยวกับวิถีทางเพศ
- การได้รับการให้การศึกษาเรื่องวิถีทางเพศ
- การควบคุมเนื้อตัวร่างกายของตนเอง
- การเลือกคู่ครอง
- การตัดสินใจว่าจะมีเพศสัมพันธ์หรือไม่มี
- การสมัครใจมีความสัมพันธ์ทางเพศ
- การสมัครใจที่จะแต่งงาน
- การตัดสินใจว่าจะมีบุตรหรือไม่และมีเมื่อใด
สิทธิทางเพศ คือสิทธิมนุษยชนที่ครอบคลุมไปถึงสิทธิที่จะเลือกวิถีทางเพศที่ตนพึงพอใจ จะมีคู่ต่างเพศหรือเพศเดียวกันก็ได้ แต่เพศสัมพันธ์ทุกครั้งต้องมีความสุขและปลอดภัย ปราศจากความรุนแรงและการบังคับ ปลอดภัยจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการท้องไม่พร้อม นอกจากนี้ ยังต้องได้รับบริการสุขภาพทางเพศที่มีคุณภาพ ต้องสามารถกำหนดชะตาชีวิตของตนเองได้อย่างอิสระโดยได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและครบถ้วน
= สิทธิทางเพศ หมายถึง สิทธิที่จะเลือกวิถีทางเพศที่ตนพึงพอใจและปลอดภัยภายใต้กฎหมายทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ เช่น การเลือกคู่ การสมัครใจที่จะแต่งงาน การได้รับบริการด้านสุขภาพทางเพศที่มีมาตรฐาน เป็นต้น
7.พฤติกรรมทางเพศ
พฤติกรรมทางเพศ หมายถึง การกระทำ หรือ การปฏิบัติตนที่เกี่ยวข้องกับเรื่องเพศโดยครอบคลุมทั้งพฤติกรรม ที่แสดงออกภายนอก คือ พฤติกรรมที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
http://www.thaigoodview.com/library/contest2552/type1/health03/04/contents/hs26.html
พฤติกรรมทางเพศ หมายถึง การกระทำหรืออาการที่แสดงออกทางร่างกาย ความคิด และความรู้สึกเพื่อตอบสนองต่อสิ่งเร้าทางเพศ
http://www.vimanloy.com/lesson/lesson3_1.php
พฤติกรรมทางเพศ (Sexual behavior) หมายถึง การแสดงออกถึงพฤติกรรมทางเพศที่เหมาะสมกับเพศ และวัย
http://www.konmun.com/Article/id4331.aspx
= พฤติกรรมทางเพศ หมายถึง การกระทำ หรือความคิดที่แสดงถึงความเป็นชายหรือหญิง เพื่อตอบสนองต่อสิ่งเร้าทางเพศ
8.เพศสัมพันธ์
เพศสัมพันธ์ หมายถึง กิจกรรมทางเพศในลักษณะต่างๆ เช่น การกอด การสัมผัส การจูบ การกระตุ้นอวัยวะเพศ
http://www.hangdong.ac.th/hd/sector/social/kanika/webf/index5.htm
เพศสัมพันธ์ หมายถึง เป็นความสัมพันธ์ในรูปแบบหนึ่ง ซึ่งส่วนใหญ่เกิดขึ้น ระหว่างความรัก ความเข้าใจ ความพร้อมของคนทั้งสอง มักจะเกิดขึ้นเฉพาะกับบุคคลที่เรามีความรู้สึกอยากใกล้ชิด
http://www.maeklongtoday.com/sara_2/aid.htm
เพศสัมพันธ์ หมายถึง ขั้นตอนหนึ่งของการสืบพันธุ์ของมนุษย์ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจากปัจจัย ทางธรรมชาติ ของร่างกายเพื่อการสืบเผ่าพันธุ์ของมนุษย์
http://www.oknation.net/blog/kroolue/2007/04/11/entry-2
= เพศสัมพันธ์ หมายถึง การปฏิบัติต่อกันระหว่างคน 2 คน ซึ่งเกิดจากความรู้สึกอยากใกล้ชิดกัน และเป็นขั้นตอนหนึ่งของการสืบพันธุ์ของมนุษย์
9.ปัญหาจากพฤติกรรมเพศ
ปัญหาจากพฤติกรรมเพศ หมายถึง ปัญหาจากพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะสม ที่ส่งทั้งผลกระทบโดยตรงและโดยอ้อม ทั้งการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงปรารถนา โรคทางเพศสัมพันธ์ การทำแท้ง รวมถึงปัญหา เด็กถูกทอดทิ้ง
http://www.thaigoodview.com/library/contest2552/type1/health03/04/contents/hs28.html
= ปัญหาจากพฤติกรรมเพศ หมายถึง ปัญหาที่เกิดจากการมีพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะสม ทำให้เกิดผลเสียตามมา เช่น การตั้งตั้งครรภ์ที่ไม่พึงปรารถนา โรคทางเพศสัมพันธ์ การทำแท้ง เป็นต้น
10.การวางแผนครอบครัว
การวางแผนครอบครัว หมายถึง การตั้งเป้าหมายเพื่อให้ครอบครัวมีความพร้อมในด้านต่าง ๆ ตั้งแต่การเลือกคู่ครอง ความพร้อมด้านที่อยู่อาศัยและอาชีพ การแต่งงาน การวางแผนที่จะมีบุตร การเว้นช่วงระยะห่างของการมีบุตรที่เหมาะสม การเป็นพ่อแม่ที่ดีเพื่อเลี้ยงดูบุตรให้เป็นคนดี มีคุณภาพและมีความสุข มีผลเพื่อให้เกิดความสุข ความเหมาะสมทางสังคม เศรษฐกิจ แก่ตนเอง ครอบครัว สังคมและประเทศชาติ
http://tgocity.com/topics/661-
การวางแผนครอบครัว หมายถึง การที่คู่สมรสวางแผนไว้ล่วงหน้าว่าพร้อมที่จะมีลูกเมื่อใด มีลูกกี่คน ห่างกันกี่ปี โดยที่ให้แม่และลูกที่เกิดมานั้นมีสุขภาพร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์ สุขภาพจิตดีและอยู่ในภาวะ ซึ่งผู้เป็นแม่เป็นพ่อสามารถ ให้การศึกษาอบรมและเลี้ยงดูจนเติบโต มีอาชีพ การงานมั่นคง และเป็นพลเมืองที่ดีของประเทศชาติต่อไป
http://dnfe5.nfe.go.th/ilp/41002/41002-02c.htm
การวางแผนครอบครัว คือ การที่สามีภรรยาวางแผนล่วงหน้าว่าจะมีลูกเมื่อใด มีกี่คน โดยวิธีคุมกำเนิดแบบ
ชั่วคราวไว้ในระยะต้องการเว้นระยะลูกให้ห่างและใช้วิธีคุมกำเนิดแบบถาวรโดยทำหมันเมื่อมีลูกพอแล้ว
http://www.cmw.ac.th/elibrary/fileselibrary/Zstudentcmw/sdSportH/sdsporth029/sec1.html
= การวางแผนครอบครัว หมายถึง การตั้งเป้าหมายเพื่อให้ครอบครัวมีความพร้อมในด้านต่าง ๆ ทั้งการเงิน การงาน เพื่อสามารถดำเนินชีวิตครอบครัวได้อย่างราบรื่น สามารถเลี้ยงลูกให้เติบโตได้อย่างมีคุณภาพเป็นคนดีต่อสังคม
11.อนามัยการเจริญพันธุ์
อนามัยการเจริญพันธุ์ หมายถึง ภาวะความสมบูรณ์แข็งแรงของร่างกายและจิตใจที่เป็นผลสัมฤทธิ์อันเกิดจากกระบวนการ และหน้าที่ของการเจริญพันธุ์ที่สมบูรณ์ทั้งชายและหญิงทุกช่วงอายุของชีวิต ซึ่งทำให้เขาเหล่านั้นมีชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข " นอกจากนั้นอนามัยการเจริญพันธุ์ยังครอบคลุมถึงสิทธิของชายและหญิงทุกช่วงอายุในการตัดสินใจ สิทธิที่จะได้รับการเรียนรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับอนามัยการเจริญพันธุ์ ตลอดจนสามารถที่จะเข้าถึงบริการด้านนี้อย่างทั่วถึง
http://www.slideshare.net/amkasorn/ss-3910124
อนามัยเจริญพันธุ์ หมายถึง ภาวะที่มีความสมบูรณ์ของผู้หญิงและผู้ชายที่พร้อมจะสืบทอดเผ่าพันธุ์ มีความสุขทั้ง ร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคมและจิตวิญญาณมีกระบวนการครอบคลุมตลอดช่วงชีวิตของบุคคล ดังนี้
1. มีพัฒนาการทางเพศ
2. มีความพึงพอใจทางเพศ
3. มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย
4. ได้รับการตรวจสุขภาพระหว่างตั้งครรภ์
5. มีศักยภาพในการให้กำเนิดและความมีอิสระที่จะตัดสินใจในการให้กำเนิดบุตรเมื่อใด อย่างไร โดยคลอดบุตรอย่างปลอดภัย
6. ผู้หญิงและผู้ชายมีสิทธิเท่่าเทียมกันในการได้รับข้อมูลและบริการสุขภาพที่ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ และเป็นที่ยอมรับในการกำหนด หรือควบคุมภาวะการเจริญพันธุ์
http://www.it.ssyt.org/page3.html#face
อนามัยเจริญพันธุ์ หมายถึง ภาวะความสมบูรณ์แข็งแรงของร่างกายและจิตใจ ที่เป็นผลจากกระบวนการและการทำหน้าที่การเจริญพันธุ์ที่สมบูรณ์ทางเพศชายและหญิงทุกช่วงอายุ อันส่งผลให้มี ชีวิตอยู่ในสังคมอย่างมีความสุข
http://www.thaigoodview.com/library/contest2552/type1/health03/04/contents/hs01.html
= อนามัยเจริญพันธุ์ หมายถึง ภาวะความสมบูรณ์แข็งแรงของชายและหญิงที่พร้อมต่อการสืบทอดเผ่าพันธุ์ และมีความรู้ที่จะปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้อง เพื่อสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างปลอดภัยและมีความสุข
