การจัดทำแผนกลยุทธ์เพื่อพัฒนาสถานศึกษาสู่
โรงเรียนมาตรฐานสากล (World - Class Standard School)
โรงเรียนมาตรฐานสากล (World - Class Standard School) คือโรงเรียนที่เกิดขึ้นจากนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ จากนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฐ์) ที่ต้องการยกระดับโรงเรียนชั้นนำจำนวน 500 แห่งทั่วประเทศ ที่มีความพร้อมอยู่แล้ว ให้เป็นโรงเรียนดีมีมาตรฐานสากล ซึ่งนั่นเป็นโจทย์สำคัญที่จะต้องตอบให้ได้ว่า จะทำอย่างไรเพื่อให้โรงเรียนที่มีความพร้อมเหล่านั้นได้รับการพัฒนาและยกระดับสู่การเป็น "โรงเรียนมาตรฐานสากล"
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) โดย สำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย จึงได้เร่งสนองนโยบายดังกล่าว โดยการศึกษา สังเคราะห์เอกสาร จัดประชุมรับฟังความคิดเห็นจากโรงเรียนและประสานงานกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อวางแนวทางการดำเนินงานโรงเรียนให้เป็นไปตามเป้าประสงค์ โดย ได้กำหนดองค์ประกอบของระบบบริหารคุณภาพไว้ 7 หมวด คือ การนำองค์กร (Leadership) การวางแผนเชิงกลยุทธ์ (Strategic Planning) การมุ่งเน้นผู้เรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Student and Stakeholder Focus) การวัด การวิเคราะห์ และการจัดการความรู้ (Measurement, Analysis and Knowledge Management) การมุ่งเน้นบุคลากร (Faculty and Staff Focus) การจัดการกระบวนการ (Process Management) และ ผลลัพธ์ (Performance Results) ซึ่งองค์ประกอบทั้ง 7 หมวดนี้เชื่อมโยงถึงกันและมีความสำคัญในการวางแผนเพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา เพราะการนำองค์กร (หมวดที่ 1) การวางแผนเชิงกลยุทธ์ (หมวดที่ 2) และการมุ่งเน้นผู้เรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (หมวดที่ 3) ประกอบกันเป็นกลุ่มของการนำองค์กรว่าการนำองค์กรต้องมุ่งที่กลยุทธ์ และนักเรียน ผู้บริหารระดับสูง หรือฝ่ายบริหารของโรงเรียน ต้องกำหนดทิศทางการจัดการศึกษาของโรงเรียนและเป็นผู้นำในการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงพัฒนาการศึกษาของโรงเรียน เพื่อให้บรรลุตามทิศทางที่กำหนดไว้ การมุ่งเน้นบุคลากร (หมวดที่ 5) การจัดการกระบวนการ (หมวดที่ 6) และผลลัพธ์ (หมวดที่ 7) ประกอบกันเป็นกลุ่มผลลัพธ์ โดยบุคลากรและกระบวนการที่สำคัญมีบทบาททำให้การดำเนินการสำเร็จและนำไปสู่ผลการดำเนินการโดยรวมขององค์กร (โรงเรียน) ส่วนการวัด การวิเคราะห์ และการจัดการความรู้ (หมวดที่ 4) มีความสำคัญอย่างยิ่งในการทำให้องค์กรมีการจัดการที่มีประสิทธิผลและมีการปรับปรุงผลการดำเนินงานโดยใช้ระบบที่ใช้ข้อมูลจริงและองค์ความรู้เป็นแรงผลักดันการวัด การวิเคราะห์ และการจัดการความรู้ เป็นพื้นฐานของระบบการจัดการผลการดำเนินการโดยรวม (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.2553: 9) ในส่วนของการวางแผนเชิงกลยุทธ์ (Strategic Planning) นั้น ได้กำหนดแนวทางในการจัดทำแผนกลยุทธ์ไว้จำนวน 10 ขั้นตอน คือ
1.จัดตั้งคณะกรรมการและคณะทำงาน
2.ประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ให้ความรู้แก่บุคลากรและผู้เกี่ยวข้อง
3.รวบรวมข้อมูลพื้นฐาน จัดทำฐานข้อมูลและระบบสารสนเทศ
4. ศึกษาสภาพขององค์กรและจัดทำภาพรวมของโรงเรียน (School Profile)
5. วิเคราะห์สภาพแวดล้อมของโรงเรียน
6. ประเมินสถานภาพของโรงเรียน
7. จัดวางทิศทางของโรงเรียน
8. กำหนดกลยุทธ์
9. ตรวจสอบ ทบทวน และปรับปรุงแผนกลยุทธ์
10. เผยแพร่ ประชาสัมพันธ์แผนกลยุทธ์
แผนกลยุทธ์คือแนวในการดำเนินงานที่เป็นระบบมีขั้นตอน ซึ่งหากสภาบันการศึกษา โรงเรียนหรือแม้แต่หน่วยงานอื่นๆได้จัดทำไว้อย่างเป็นระบบแล้ว ก็ย่อมจะเป็นแรงผลักดันให้การดำเนินงานบรรลุสู่เป้าหมายที่วางไว้ได้อย่างรวดเร็วและสมบูรณ์