CAI ::> สื่อการเรียนการสอน คืออะไร?

|||||||| คอมพิวเตอร์ช่วยสอน (Computer Assisted Instruction)
(Computer Assisted Instruction) หรือ CAI เป็นสื่อการเรียน การสอน เป็นกระบวนการเรียนการสอน โดยมีลักษณะการทำงานในรูปแบบของสื่อประสม (Multimedia) คือใช้สื่อร่วมกันมากกว่า 1 ชนิด เช่น ตัวอักษร ภาพ เสียง ภาพเคลื่อนไหว ที่สำคัญคือสามารถโต้ตอบระหว่างผู้เรียนกับ คอมพิวเตอร์ มีการประเมินผลเพื่อสนองตอบให้กับผู้เรียนอย่างรวดเร็ว โดยจะต้องมีลักษณะสำคัญ 4 ประการ ซึ่งเรียกย่อๆ ว่า 4-I คือ
1.Information : ต้องมีเนื้อหาสาระสำคัญ
2.Individualized : ต้องตอบสนองความแตกต่างระหว่างบุคคล
3.Interactive : ต้องมีการโต้ตอบระหว่างผู้ใช้กับบทเรียนได้
4.Immediate Feedback : ต้องให้ผลย้อนกลับโดยทันที


|||||||| ลักษณะของบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน
บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน ควรมีลักษณะการนำเสนอเป็นตอน ตอนสั้นๆ ที่เรียกว่า เฟรม หรือ กรอบ เรียงลำดับไปเรื่อยๆ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง (Self Learning) และควรจัดทำปุ่มควบคุม หรือรายการควบคุมการทำงาน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถโต้ตอบกับคอมพิวเตอร์ได้ เช่น มีส่วนที่เป็นบททบทวน หรือแบบฝึกปฏิบัติ แบบทดสอบ
หลังจากที่มีการนำเสนอไปแต่ละตอน หรือแต่ละช่วง ควรตั้งคำถาม เพื่อเป็นการทบทวน หรือเพื่อตรวจสอบความเข้าใจ ในเนื้อหาใหม่ที่นำเสนอแก่ผู้เรียน สำหรับการตอบสนองต่อการตอบคำถาม ควรใช้เสียง หรือ

บทที่ 1  ความหมายและประโยชน์ของคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

  •  คอมพิวเตอร์ช่วยสอน (Computer Assisted Instruction) หรือ CAI  เป็นสื่อการเรียน การสอน

ที่กำลังเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายเพราะนอกจากสีสันที่สวยงามแล้วยังมีลักษณะการทำงานในรูปแบบของสื่อประสม

(Multimedia) คือใช้สื่อร่วมกันมากกว่า 1 ชนิด เช่น ตัวอักษร ภาพ เสียง ภาพเคลื่อนไหว ที่สำคัญคือสามารถ

 โต้ตอบระหว่างผู้เรียนกับ คอมพิวเตอร์ มีการประเมินผลเพื่อสนองตอบให้กับผู้เรียนอย่างรวดเร็ว จึงไม่น่า

 แปลกใจเลยว่า ทำไมคอมพิวเตอร์ช่วยสอนจึงเป็นที่นิยมอย่างรวดเร็วในยุคการศึกษาไร้พรหมแดน

 1. คอมพิวเตอร์ช่วยสอน  คืออะไร ?

  • “ หมายถึง การนำเสนอบทเรียนด้วยคอมพิวเตอร์ โดยนำเอาบทเรียนที่เตรียมไว้อย่างเป็นระบบ มานำเสนอตามลำดับ ขั้นตอนและมีการโต้ตอบชมเชย หรือมีการย้อนกลับไปทบทวนเพื่อกระตุ้นความสนใจ โดยคอมพิวเตอร์ช่วยสอน  จะช่วยสอนเนื้อหาวิชา ซึ่งอาจเป็นตัวหนังสือ และกราฟิก ถามคำถาม รับคำตอบ ตรวจคำตอบ และแสดงผลการเรียน ให้ผู้เรียนได้อย่างถูกต้อง นอกจากนี้ยังสามารถใช้ร่วมกับอุปกรณ์อย่างอื่น เช่น เครื่องบันทึกเสียง วีดิทัศน์   เป็นต้น

 2. ทำไมต้องใช้คอมพิวเตอร์ช่วยสอน

  •        คงจะมีคำถามต่อไปอีก ว่า ทำไมต้องใช้คอมพิวเตอร์ช่วยสอน  ในบทนี้จะได้กล่าวถึง ประโยชน์และคุณค่า
  •      ของคอมพิวเตอร์ช่วยสอน  ว่าคอมพิวเตอร์ช่วยสอนนั้นเหมาะสมที่จะนำมาใช้ประกอบการเรียนการสอนอย่างไร

         2.1  ประโยชน์ของคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

    •           ได้มีผู้วิจัยหลายท่านสรุปผลการศึกษาค้นคว้า ในเรื่องบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน  ซึ่งจากงานวิจัย

     พบว่า  คอมพิวเตอร์ช่วยสอนมีประโยชน์  ดังนี้

                        1. ช่วยให้ผู้เรียนได้เรียนตามความสามารถของตนเอง  โดยคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล 

                    2. นักเรียนได้เรียนเป็นขั้นตอนจากง่ายไปหายากอย่างเป็นระบบ

                    3. มีวามสะดวกในการทบทวนบทเรียน

                    4. ไม่มีข้อจำกัดในเรื่องของเวลาเรียน  นักเรียนสามารถศึกษาจากบทเรียนคอมพิวเตอร์ ช่วยสอน ขณะที่อยู่

                        ที่บ้านหรืออยู่ที่โรงเรียน

                    5. ลดเวลาในการเรียนการสอน  เนื่องจากเป็นการเรียนการสอนแบบเอกัตบุคคล ซึ่งนักเรียน

                        สามารถเรียนรู ้ได้ด้วยตนเอง มีการวัดผลและประเมินผลไปพร้อม ๆ กัน และยังช่วยนักเรียน

                        ที่มีปัญหาในการเรียน โดยการจัดโปรแกรมเสริมในส่วนที่เป็นปัญหาหรือใช้เสริมความรู้ให้กับนักเรียน

                         ที่เรียนรู้ได้เร็วโดย ไม่ต้องคอยเพื่อนในชั้นเรียน

                    6. สร้างทัศนคติที่ดีให้แก่นักเรียน โดยนักเรียนต้องฝึกความรับผิดชอบต่อตนเอง   ในการเรียน

                        และสร้างทัศนคติที่ดีในการเรียนด้วย

                    7. ทำในสิ่งที่สื่ออื่น ๆ ทำไม่ได้  เช่น  การตัดสินใจเสนอเนื้อหาใหม่ ๆ  หรือการตัดสินใจ เรียนซ้ำใน

                         เนื้อหาเดิม

                    8. ลดเวลาในการสอนของครู  ในการเรียนวิชาที่มีการฝึกทักษะ ครูจะเสียเวลาในช่วงนี้มาก  เพราะ

                        แต่ละคน มีความสามารถแตกต่างกัน  ครูสามารถให้นักเรียนแต่ละคนได้ฝึกทักษะจากคอมพิวเตอร์แทน

                    9. ทำให้ครูได้มีการพัฒนาความรู้ใหม่ ๆ อยู่เสมอ และมีการนำสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ ขึ้นมาใช้ ในการ

                         เรียน การสอนมากขึ้น

                  10. สามารถจัดกิจกรรมการเรียนการสอนได้เหมาะสม  สะดวก  รวดเร็วยิ่งขึ้น                  

    •       บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนแม้จะมีประโยชน์หลาย ๆ ด้านก็ตาม แต่ในการนำเอาบทเรียน

    คอมพิวเตอร์ช่วยสอน มาใช้ในการ เรียนการสอนนั้น  จะต้องคำนึงถึงปัญหาที่อาจเกิดขึ้นด้วย เพราะ

    คอมพิวเตอร์ช่วยสอนไม่สามารถ ที่จะแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้  เนื่อง จาก คอมพิวเตอร์เป็นเพียงอุปกรณ์ชนิดหนึ่ง

    ที่ช่วยในการเรียนการสอนเท่านั้น  การใช ้ คอมพิวเตอร์ช่วยสอนให้มีประสิทธิภาพสูงนั้นจะต้องอาศัย บุคลากร

    ที่มีความรู้ความสามารถเฉพาะด้าน

       2.2  คุณค่าของคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

                 การนำคอมพิวเตอร์ช่วยสอนมาใช้ในการเรียนการสอนพบว่า  คอมพิวเตอร์ช่วยสอนมีคุณค่าทางการสอน คือ

                1.  ให้ข้อมูลย้อนกลับอย่างรวดเร็ว เมื่อนักเรียนมีปัญหา  หรือไม่เข้าใจในบทเรียนหรือเมื่อนักเรียน

                      ตอบคำถามได้ถูกต้องเครื่องจะรายงานผลให้ทราบทันที  ซึ่งเป็นการกระตุ้น ให้ผู้เรียนมีความต้องการ

                      ที่จะเรียนต่อไป

                 2.   ลดปัญหาระหว่างครูกับนักเรียน และระหว่างนักเรียนกับนักเรียน  เพราะเป็นการเรียน แบบเอกัตบุคคล

                       ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ทันกันได้

                 3.  ผู้เรียนที่เรียนดี  จะเรียนได้เร็วกว่าการสอนปกติ และช่วยเหลือเด็กที่มีปัญหา  โดยการจัด โปรแกรมเสริม

                      ในส่วนที่ยังไม่เข้าใจและยังเป็นอุปกรณ์เสริมสำหรับนักเรียนที่เรียนเก่งให้สามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง

                 4.  เป็นสื่อการสอนที่ดี  เพราะสื่อการสอนชนิดอื่นไม่สามารถทำได้  เช่น  การสร้างสถานการณ์จำลอง 

                      การเลียนแบบของจริง  ตลอดจนการช่วยตัดสินใจการเสนอเนื้อหาใหม่ ๆ   หรือจะให้ผู้เรียนศึกษาเนื้อหา

                      เดิมอีกก็ได้

                  5.  ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการปรับปรุงเนื้อหาบทเรียนสามารถทำได้รวดเร็ว

                  6. ความทันสมัยของคอมพิวเตอร์จะช่วยให้สื่อน่าสนใจยิ่งขึ้น

                  7. สามารถใช้สื่ออื่น ๆ ร่วมกันได้ เช่น เสียง ภาพเคลื่อนไหว เป็นต้น

                  8. สามารถสื่อสาร และถ่ายโอนข้อมูลในระบบสารสนเทศได้ดี

          จากคุณลักษณะของคอมพิวเตอร์ช่วยสอนดังกล่าว ทำให้แตกต่างไปจากสื่อการสอนอื่น ๆ คือ สามารถ

    โต้ตอบ และแสดงผลลัพภ์ บางอย่างให้ผู้เรียนดูได้ทันที  ทำให้น่าตื่นเต้น  สนุกสนาน เร้าความสนใจให้

     อยากเรียน  ด้วยเหตุนี้  จึงมีการศึกษาผลของการใช้คอมพิวเตอร์ช่วยสอน ซึ่งพอสรุปได้ว่า  การใช้คอมพิวเตอร์

     ช่วยสอน มีส่วนเสริมให้มีการเรียนการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลดีกว่าการสอนแบบอื่น 

     ( Friedman 1974)

    คำบรรยาย หรือภาพกราฟิก เพื่อสร้างแรงจูงใจ ความมั่นใจในการเรียนรู้ นอกจากนี้ควรมีส่วนที่เสริมความเข้าใจ ในกรณีที่ผู้เรียนตอบคำถามผิด ไม่ควรข้ามเนื้อหา โดยไม่ชี้แนะแนวทางที่ถูกต้อง เกี่ยวกับเรื่องเวลาในการเรียน ควรให้อิสระต่อผู้เรียน ไม่ควรจำกัดเวลา เพื่อเปิดโอกาสให้เรียนตามความต้องการของผู้เรียน