การแกงผักกาดใส่ส้มมะขามทำให้แกงผักกาดมีรสเปรี้ยวอร่อยเรียกกันว่า จอผักกาด

ผักกาดเป็นพืชที่เราๆท่านๆรู้จักกันโดยทั่วไป เพราะมันปลูกได้ง่ายและขึ้นได้ทั่วถิ่น  ทำให้ผีกกาดเป็นที่นิยมปลูกไว้เพื่อนำมาเป็นอาหารในชีวิตประจำวัน  ไม่ว่าจะนำมาแกง เรียกกันว่า แกงผักกาด   หากนำผักกาดมาลวกจิ้มน้ำพริกก็มีรสอรอ่ยไปอีกแบบ  หรือบางทีนำผักกาดมาตำในครกแล้วกรองเอาน้ำผักกาดมาดองเรียกกันว่าน้ำผัก

หรือบางครั้งบางทีก็เด็ดมันมาแกล้มลาบ ก็อร่อยลิ้นอยู่ไม่เบา ที่ผู้คนล้านนามักล้อเล่นกันว่าเรื่องของผักกาดจอนี่แหละมันเป็นอาหารที่กินกันจนเบื่อ ภาษาเมืองล้านนาว่า "ก้ายแต๊ๆ" ( เบื่อจริงๆ)   เพลงพื้นเมืองล้านนาพอจำได้มีว่า   "...โอ๊ยกลั๋วแล้ว    กลั๋วแล้วเจ้าข้า  กลั๋วนักกลั๋วหนากลั๋วจอผักกาด..เช้าก็กิ๋นจอผักกาด..คำลงมากิ๋นผักกาดจอ...."  

ก็นั่นแหละผักกาดจอมันทำง่ายกินได้ไวฉับพลันสะใจดีแท้  ผู้คนทั้งหลายจึงทำผักกาดจอกินกันบ่อยๆ โดยเฉพาะหากไม่มีอะไรจะไปถวายอาหารที่วัด  ทางออกที่ดีก็คือการทำผักกาดจอนี่แหละ  ทำแล้วก็นำไปถวายพระ เณรในวัด  เมื่อทุกบ้านนิยมทำผักกาดจอไปถวายพระ  จนพระต้องขอร้องงดเว้นกันบ้างเพราะในท้องพระ เณรทั้งหลายมีแต่ผักกาดจอ

การปรุงผักกาดจอก็ทำกันอย่างง่ายๆ เพียงแต่ไปเด็ดเอาผักกาดจ้อน คือผักกาดที่เริ่มกำลังออกดอกสีเหลืองงดงามมาแล้วล้างให้สะอาด วางไว้ให้สะเด็ดน้ำ ทำการเด็ดเป็นท่อนเล็กๆพอหยิบเข้าป้อนปากได้ เตรียมไว้ แล้วตั้งหม้อแกงใส่น้ำพอประมาณใส่กะปินิดหน่อยหรือแล้วมากน้อยแล้วแต่ชอบ ใส่พริก ใส่หอมเตียม  (กระเทียม)หมูสามชั้น หรือซี่โครง  แล้วแต่ชอบ  ที่สำคัญการจอผักกาดต้องมีมะขามส้มหรือมะขามเปรี้ยว  อาจเป็นมะขามเป็นฝัก ดิบ หรือสุก  หรือมะขามแกะเป็นก้อน ขึ้นอยู่กับผู้ปรุงชอบจะทำแบบไหน

บางถิ่นผู้คนนิยมใส่น้ำอ้อยลงไปเพื่อให้มีรสหวานหน่อยๆ  บางแห่งพี่น้องชาวไทยใหญ่นิยมใส่ถั่วเน่าเมอะหรือถั่วเหลืองหนึ้งหรือถั่วเน่าแข้บ(ถั่วเหลืองแผ่น)ลงไปก็อร่อยไปอีกแบบ    การจอผักกาดหากใส่ถั่วเน่าเรียกกันว่า จอเงี้ยว

เมื่อต้มน้ำปรุงเดือดปุดๆดีแล้วจึงนำผักกาดใส่ลงไปลดไปลงพอให้ร้อนเพื่อทำการจอเนื้อผักให้สุก  ตอนนี้แหละเป็นเวลาที่ต้องรออยู่บ้างเพราะคำว่า "จอ" หมายถึงการที่รออยู่ใช้เวลาเพื่อให้ถึงจุดที่ต้องการ  นั่นคือเนื้อผักกาดทุกชิ้นต้องดูดเอาน้าส้มหรือน้ำเปรี้ยวจากมะขามแซกซึมเข้าไปในเนื้อผัก  เมื่อได้ที่แล้วก็ปลดหม้อลงเพื่อตักผักกาดจอใส่ถ้วยนำไปรับประทาน

การรับประทานผักกาดจอต้องมีจู๊หรือชู้ คือสิ่งกลับแกล้มนั่นคือพริกแห้งขนาดยาวเท่านิ้วมือทอดกรอบผิวใสเป็นมัน เด็ดเป็นของกับแกล้มในขณะที่รับประทานผักกาดจอ

หากท่านไปเที่ยวแอ่วตามบ้านผู้คนล้านนาแถวๆชนบทห่างไกลมักจะได้รับประทานผักกาดจอนี่แหละเป็นของเมืองล้านนาแท้ๆ

ประโยชน์ของการรับประทานผักกาดจอนอกจากได้วิตามินโปรตีนแล้วที่แน่ๆก็คือ ขับถ่ายได้สะดวกเป็นอาหารของผู้ที่เป็นโรคมะโหกหรือริดสีดวงทวาร