งานนี้ คุณหมอก้่อง และคณะ เตรียมพร้อมเต็มที่ ด้วยมีเอกสารนำเข้า เพื่อให้ผู้เข้าประชุมได้รับทราบเรื่องข้อมูลในการทำงานทันตสาธารณสุขในพื้นที่ เป็นเบื้องต้นค่ะ

บันทึกนี้ ได้ข้อมูลจาก คู่มือการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ที่ศูนย์อนามัยที่ 8 ทำไว้แจกผู้เข้าประชุม มีสาระในเรื่องต่างๆ ก็คือ

ตัวชี้วัดระบบเฝ้าระวังทันตสุขภาพ และเป้าหมายระดับประเทศ

  • เด็กอายุ 3 ปี ปราศจากฟันผุร้อยละ 40
  • เด็กอายุ 12 ปี ปราศจากฟันผุในฟันแท้ ร้อยละ 45
  • ผู้สูงอายุมีฟันแท้ และ/หรือ ฟันเทียม ใช้เคี้ยวอาหารได้อย่างเหมาะสม (4 คู่สบ ในฟันกราม) ร้อยละ 52
  • ผู้สูงอายุมีฟันใช้งานไม่น้อยกว่า 20 ซี่ (ไม่ได้กำหนดเป้าหมาย)

ภาวะทันตสุขภาพ ช่วงกลางแผนฯ 10 ของศูนย์ฯ 8
ส่วนนี้ ข้อมูลของจังหวัดในพื้นที่ ศูนย์ฯ 8 อันมี กำแพงเพชร พิจิตร นครสวรรค์ และอุทัยธานี มี ข้อมูลนำเสนอในกลุ่มต่างๆ ก็คือ

  • กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ มีข้อมูลหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับตรวจสุขภาพช่องปาก หญิงฯ ที่มีฟันผุและเหงือกอักเสบ หญิงฯ ที่ได้รับการรักษาทางทันตกรรม
  • กลุ่มเด็กอายุ 0-12 เดือนมีข้อมูล เด็ก 9 เดือน ได้รับการแจกแปรงสีฟัน เด็ก 9-12 เดือน ที่ผู้ปกครองได้รับการสอนแปรงฟัน และได้รับการแปรงฟันจากผู้ปกครอง
  • เด็กอายุ 1-5 ปี มีข้อมูลจำนวนเด็กที่ปราศจากฟันผุ ไม่ได้รับการแปรงฟันจากผู้ปกครอง และเพิ่มข้อมูลความสัมพันธ์ของการกินนมแม่ 6 เดือน กับการปราศจากฟันผุ ในเด็ก 1-5 ปีด้วย
  • กลุ่มเด็กประถมศึกษา มีข้อมูลเด็กที่ปราศจากฟันผุ เด็กได้รับการเคลือบหลุมร่องฟัน และหาความสัมพันธ์ระหว่างการเคลือบหลุมร่องฟัน กับการปราศจากฟันผุ
  • วัยทำงาน (อายุ 18-59 ปี) มีข้อมูลกลุ่มวัยทำงานที่ฟัน (แท้/หรือเทียม) ใช้เคี้ยวอาหาร 4 คู่สบ, มีฟันแท้อย่างน้อย 20 ซี่ และที่มีฟันคอฟันสึก/รากฟันผุ
  • วัยสูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) มีข้อมูลผู้สูงอายุที่มีฟัน (แท้/หรือเทียม) ใช้เคี้ยวอาหาร 4 คู่สบ, มีฟันแท้อย่างน้อย 20 ซี่ และผู้สูงอายุที่มีคอฟันสึก/รากฟันผุ

ข้อมูลการสำรวจของจังหวัด ปี 2553 ... โดย นำเสนอข้อมูล

  • Caries free เด็ก 3 ปี
  • Caries free เด็ก 12 ปี
  • ผู้สูงอายุที่มีฟัน (แท้/หรือเทียม) ใช้เคี้ยวอาหาร 4 คู่สบ
  • ผู้สูงอายุที่มีฟันแท้อย่างน้อย 20 ซี่

การส่งเสริมทันตสุขภาพในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ และเด็กก่อนวัยเรียน มีเป้าหมาย ก็คือ เด็ก 3 ปี ปราศจากฟันผุ (เป้าหมาย ตามสถานภาพของพื้นที่) ดำเนินงานภายใต้ โครงการสายใยรักแห่งครอบครัว และศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่ โดยมีกิจกรรมก็คือ

 การตรวจ และให้การรักษาในหญิงตั้งครรภ์

  • การตรวจ และให้ทันตกรรมป้องกันในเด็ก
  • การจัดการเรียนการสอนในโรงเรียนพ่อแม่
  • กิจกรรมการส่งเสริมทันตสุขภาพในศูนย์เด็กเล็ก
  • การประกวด CUP ดีเด่นด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปากแม่และเด็ก

ตัวชี้วัดการดำเนินงาน ก็คือ

  • ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก
  • ร้อยละของหญิงตั้งครรภ์ที่จำเป็นต้องได้รับการรักษาทางทันตกรรม ได้รับการรักษาอย่างครบถ้วน
  • ร้อยละของเด็กก่อนวัยเรียนได้รับแปรงสีฟัน และผู้ปกครองได้รับการฝึกแปรงฟัน
  • ร้อยละของเด็กวัยก่อนเรียนได้รับการแปรงฟันก่อนนอน
  • ร้อยละของศูนย์เด็กเล็กจัดกิจกรรมการแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน
  • ศูนย์เด็กเล็กจัดผลไม้เป็นอาหารว่าง 3-5 วัน/สัปดาห์
  • และอื่นๆ เช่น การทาฟลูออไรด์วานิช การเคลือบร่องฟันในฟันกรามน้ำนม ฯลฯ

การส่งเสริมทันตสุขภาพในเด็กวัยเรียน เป้าหมายคือ เด็กอายุ 12 ปี ปราศจากฟันผุ (เป้าหมายตามสถานภาพของพื้นที่) ใช้การดำเนินงานส่งเสริมทันตสุขภาพ ภายใต้โครงการโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ ก็คือ

  • การควบคุมอาหารที่มีผลเสียต่อภาวะทันตสุขภาพ
  • กิจกรรมแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
  • การบูรณาการการเรียนรู้
  • การเคลือบหลุ่มร่องฟันในเด็กประถมศึกษาปีที่ 1
  • โครงการพัฒนาเครือข่ายเด็กไทยฟันดี
  • โครงการเด็กไทยไม่กินหวาน
  • โครงการเขตพื้นที่การศึกษาปลอดน้ำอัดลม "สพท.อ่อนหวาน"

ตัวชี้วัดการดำเนินงาน ได้แก่

  • ร้อยละของโรงเรียนประถมศึกษาทุกสังกัดปลอดน้ำอัดลม
  • ร้อยละของโรงเรียนประถมศึกษา จัดกิจกรรมการแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
  • ร้อยละของเด็กประถมศึกษาปีที่ 1 ได้รับการตรวจฟันและได้รับการเคลือบหลุมร่องฟัน ในฟันกรามแท้ซี่ที่ 1
  • และอื่นๆ เช่น ร้อยฃละของเด็กประถมศึกษาปีที่ 1 ได้รับการบริการทางทันตกรรมแบบ complete case การป้องกันฟันผุโดยใช้ฟลูออไรด์ ฯลฯ

การส่งเสริมทันตสุขภาพในผู้สูงอายุ มีเป้าหมายก็คือ

  • ผู้สูงอายุมีฟันแท้ และ/หรือ ฟันเทียมใช้เคี้ยวอาหารได้อย่างเหมาะสม (4 คู่สบในฟันกราม)
  • ผู้สูงอายุมีฟันใช้งานไม่น้อยกว่า 20 ซี่

โดยดำเนินงานส่งเสริมทันตสุขภาพ ใน โครงการฟันเทียมพระราชทานฯ และการพัฒนาชมรมผู้สูงอายุ ได้แก่

  • การจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก
  • โครงการฟันเทียมพระราชทานฯ
  • โครงการบริการทันตกรรมป้องกันตามชุดสิทธิประโยชน์
  • การประกวดสุดยอดฟันดี วัย 80 ปี

มีตัวชี้วัดการดำเนินงาน ก็คือ

  • ผู้สูงอายุทั่วประเทศได้รับการใส่ฟันเทียม 30,000 ราย (ตามเป้าหมายของจังหวัด)
  • มีชมรมผู้สูงอายุด้านการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก 1 อำเภอ 1 ชมรม
  • และอื่นๆ เช่น รากฟันเทียม ผู้สูงอายุได้รับทันตกรรมป้องกัน ฯลฯ

ผู้รับผิดชอบงานระดับเขต ทีมงานของคุณหมอก้อง มีแต่น้องๆ น่ารักๆ ทั้งนั้นเลยค่ะ อันมี

 

  • ทพ.ก้องเกียรติ (หมอก้อง) รับงานหญิงตั้งครรภ์ และเด็กปฐมวัย
  • ทพญ.รุจิดา รับงานเด็กวัยเรียน
  • ทพญ.จันจิรา รับงานผู้สูงอายุ
  • ทพ.ก้องเกียรติ และ ทพญ.กนกพร รับงานการสำรวจ

การสำรวจภาวะทันตสุขภาพ ... ปีนี้ ทีมศูนย์ฯ 8 ร่วมกับจังหวัดตั้งเป้าหมายการสำรวจเพื่อประเมินผลการดำเนินงานตามกลุ่มอายุ เพื่อจุดประสงค์ 2 อย่างก็คือ

  1. เพื่อติดตามสถานการณ์สุขภาพช่องปากตามเป้าหมาย
  2. เพื่อให้จังหวัดทราบผลการดำเนินงาน โครงการส่งเสริมสุขภาพช่องปากและป้องกันโรค

โดยมีตัวชี้วัดตามกลุ่มเป้าหมาย ก็คือ

  1. ร้อยละของเด็กอายุ 3 ปี ปราศจากฟันผุ
  2. ร้อยละ 45 ของเด็กอายุ 12 ปี ปราศจากฟันผุ
  3. ร้อยละ 51 ของผู้สูงอายุ มีฟันแท้ และ/หรือ ฟันเทียม (ฟันปลอม) ที่ใช้เคี้ยวอาหารได้

และตัวชี้วัดเฝ้าระวัง ปีงบประมาณ 2554 ก็คือ

  1. หญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการตรวจช่องปากและคำแนะนำ ร้อยละ 90
  2. ผู้ปกครองเด็กอายุ 9-12 เดือน ได้รับการฝึกแปรงฟันให้เด็ก ร้อยละ 85
  3. เด็กอายุ 1-2 ปี ได้รับการแปรงฟันก่อนนอนทุกวัน ร้อยละ 70
  4. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จัดกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน ทุกวัน ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
  5. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจัดผลไม้เป็นอาหารว่างให้เด็ก 3-5 วัน/สัปดาห์ ร้อยละ 85
  6. โรงเรียนประถมศึกษาจัดกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ร้อยละ 92
  7. โรงเรียนที่มีการจัดการศึกษาระดับประถมทุกสังกัด ปลอดน้ำอัดลม ร้อยละ 85
  8. เด็ก ป.1 ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก และบริการส่งเสริมสุขภาพช่องปากร้อยละ 70
  9. เด็ก ป.1 ได้รับบริการผสมผสานอย่างสมบูรณ์ (C0mprehensive care) ไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 ของเด็ก ป.1 ที่ได้รับการตรวจฟัน
  10. ผู้สูงอายุ 30,000 คน ได้รับบริการใส่ฟันเทียมทั้งปาก หรือเกือบทั้งปาก
  11. ชมรมผู้สูงอายุมีกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพช่องปาก 1 อำเภอ 1 ชมรม
  12. ผู้สูงอายุได้รับบริการ ตามชุดสิทธิประโยชน์ จากหน่วยบริการ 30 จว. 300 หน่วยบริการ
  13. ร้อยละ 52 ของผู้สูงอายุมีฟันใช้เคี้ยวอาหารได้อย่างเหมาะสม (4 คู่สบ)

นี่ละค่ะ ประโยชน์ของข้อมูล ต่อการดำเนินงานตามกิจกรรม ที่จะสามารถวัดประสิทธิภาพของการดำเนินงานได้ ... รอชมผลงานของทีม ศูนย์ฯ 8 กันต่อไปนะคะ

รวมเรื่อง เชิงลึกงานทันตฯ เขต 8