หลังจากคลื่นยักษ์สินามิ ชาวโลกรู้จักชาวมอร์แกนมากขึ้น เวลาต่อมาชาวมอร์แกน หมู่เกาะสุรินทร์ 150 ชีวิตได้รับบัตรประชาชน และสัญชาติไทยเรียบร้อย แลกกับการปักหลักสร้างถิ่นฐานถาวร ไม่ต้องร่อนเร่ ในทะเลอันดามัน
ทางอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ อ.คุระบุรี จ.พังงา เปิดพื้นที่ให้กับ ชาวมอร์แกน ด้วยการสร้างบ้านถาวร ให้จำนวน 40 หลัง และทางกระทรวงมหาดไทย ก็ได้มอบสิทธิ ออกบัตรประชาชนไทย สัญชาติไทยให้ จำนวน 150 ชีวิต สำเร็จ หลังจากรอบแรกพิจารณาเพียง 34 คน และให้ใช้เรือประมงดำรงอาชีพทางทะเล ต่อไป แต่สร้างอาชีพพื้นฐาน กับการทำของทีระลึก เป็นเรือมอร์แกน ขายกับนักท่องเที่ยว และห้ามไม่ให้กลับไปใช้ชีวิต ค้าซาก สิ่งมีชีวิตสัตว์ทะเล โดยเฉพาะพวกเต่า กระ นำกระดองมาทำกำไร หรือ ดำน้ำหาประการังมาขาย
วิถีชีวิตของชางมอร์แกนค่อยๆเปลี่ยนไปจากดั้งเดิมและรับอารยธรรมใหม่เข้ามา
นายปะงาย กล้าทะเล เจ้าของบ้านเลขที่ 48 หมู่เกาะสุรินทร์ ยิ้มพร้อม อธิบายเรื่องของหนังแผ่น หลายเรื่อง
ไม่ว่าไทย และฝรั่ง จีน “ ชอบหนังต่อสู้ ยิง ชกต่อย ไม่รู้จักดารา จำไม่ได้ หน้าขาวๆ เหมือนกันหมด ไม่รู้จะทำอะไร พอทำเรือเสร็จ ก็ว่าง ๆ ดูหนัง ร้องคาราโอเกะ”
เรื่องราวของทะเล กับชาวมอร์แกน ดูจะเป็นสิ่ง เป็นเรื่องเล่า ควบคู่อาหารค่ำของครอบครัวมากกว่า การได้เจออาหารแปลกๆ ได้เจอ นักท่องเที่ยว ได้เจอสิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ อาทิ คาราโอเกะ วีดีโอ หนังแผ่น ขนม คุ๊กกี้ ฮ๊อตดอก กางเกง เสื้อผ้า ทรงทันสมัย
เมื่อไฟฟ้าเข้าไปในหมู่บ้านไฟฟ้าเปิดเรื่องเล่าใหม่ๆ ให้กับคนมอร์แกน ได้เปิดโลกแห่งความรู้ ความเท่าเทียม ซีดี คาราโอเกะ มีบทบาท ในวิถีชีวิตของมอร์แกน เด็กๆ ร้องเพลงชาติไทยได้ พูด ฟัง ภาษาไทยได้ ทำให้ช่องทางการสื่อสารเปิดกว้าง นอกเหนือจากจากออกทะเลหาปลา เพื่อนำมาเป็นอาหารเป็นหลัก
อัตราการเกิดสูงมากที่หมู่บ้าน เด็กสาวอายุเพียง 12 ปี ก็จะท้อง และแต่งงาน สภาพชุมชนที่อาศัยไม่มีกิจกรรมซับซ้อน มากมาย นอกจากออกทะเลหาปลา ไม่มีอะไรก็อยู่บ้าน ครู โจ อธิบายถึงปัญหาของเด็กชาวมอร์แกน
4 ปีผ่านไป เกลียวคลื่น สินามิ ดูจะเลือนหายจากความหวาดกลัว คนไทยใหม่ แอ๊ด กล้าทะเล ในภาพชาวมอร์แกน บ้านเกาะสุรินทร์ พูดถึงสินามิ และข่าวเตือนแผ่นดินไหว ว่า “ไม่รู้ ไม่กลัว ก็อยู่อย่างนี้มา เกิดก็เห็นทะเล ไม่ย้าย ไปก็ไม่รู้จะทำอะไร ผูกพันกับทะเล ไม่กลัว ถ้าตายก็ตายกับทะเล ดีกว่า “
การเปลี่ยนแปลงเรื่องวิถีชีวติที่ต่อไปไม่ต้องร่อนเร่ ในทะเล มีบ้านปักหลักฐานแน่นอน เริ่มใช้ไฟฟ้า เริ่มใช้เงินเป็นสื่อกลาง เริ่มซื้อของอำนวยความสะดวก หนังแผ่น คาราโอเกะ เป็นเรื่องที่ชาวมอร์แกน นำมาเป็นสิ่ง พูดคุยกันขณะร่วมวงรับประทานอาหาร การฝึกฝนงานหัถกรรมด้วยการทำเรือ จิ๋ว ตามแบบฉบับของชาวมอร์ แกน เป็นของที่ระลึกให้กับนักท่องเที่ยว อาชีพใหม่ แทนการทำประมงชายฝั่ง หรือทำกะปิ ปลาเค็ม หรือการ ล่า เต่า กระ มาทำเครื่องประดับ อีกต่อไป
เด็กๆต้องไปเรียนหนังสือ อ่าน เขียน ภาษาไทย การสร้างอารยธรรม วัฒนธรรมใหม่ให้กับชาวมอร์แกน ผ่านไป 3 ปีหลังจากได้โรงเรียนเด็กๆชาวมอร์แกน พูด เขียน ภาษาไทยได้ ครูโจ ครูอาสา ที่นำความรู้ มาพัฒนา สร้างวัฒนธรรมใหม่ๆ ช่วยปรับวิธีชีวิต แต่ปัญหาเด็กวัยรุ่นชาวมอร์แกนก็คือจะรีบแต่งงาน อายุ 12 ปี เด็กหญิง จะมีท้อง และลาออกไปเลี้ยงลูก ทำให้การศึกษาไม่ขยายตัวสักไร
ความสูญเสียของสินามิที่ผ่านไป ที่หมู่บ้านมีคนตายเพียงคนเดียว กับบ้านและเรื่อง ที่ถูกคลื่นสัดพังไป ริ้วรอย สภาพความเสียหาย ถูกลบไปจนหมด วันนี้ ชาวมอร์แกน ได้โรงเรียนให้เด็กๆ เรียน ได้บัตรประชาชนไทย ได้ข้าวสาร อาหาร และอาชีพใหม่ คือทำของที่ระลึกขายกับนักท่องเที่ยว และเป็นแบบถ่ายภาพ วัฒนธรรมเปลี่ยนไปจากคนตายเพียงคนเดียวในหมู่บ้านนี้
เดิมชาวมอร์แกน เป็นชาวประมงเร่ร่อนเดินทางในทะเลอันดามัน อยู่กันเป็นกลุ่มเล็กๆ กระจายไปทั่ว พม่า ไทย มาเลย์ อินโดนีเซีย เดินทางด้วยเรื่อไม้ลำเล็กๆ ทำประมงชายฝั่ง ดำน้ำหาของทะเลมาขาย ไม่ชอบยุ่งกับคนภายนอก นับถือผี แต่ปัจจุบันเริ่มนับถือศาสนา อิสลาม พุทธ และคริสต์ แต่ยังมีประเพณี ที่ปฏฺบัติ กันสืบทอดมาหลายรุ่น อาทิ เดินหาด นอนหาด ลอยทะเล โดยส่วนมากอิงกับการไหว้ผี บรรพบุรุษ ทุกวันนี้ความเจริญเข้ามาชาวมอร์แกนในชุมชนนี้จะถูกกลืนกินโดยวัฒธรรมใหม่ที่ไม่มีวันจะอยู่กับธรรมชาติดั้งเดิมที่บริสุทธิ์อันน่าพิศมัยอีกต่อไป
เป็นบันทึกที่ดีมากคะส่งเสริมสิทธิมนุษยชนที่ร่วมกันอยู่ในโลกและผืนดินไทยแห่งนี้
ขอบคุณนะคะที่เห็นความสำคัญของชาวไทยไร้สัญชาติที่อาศัยอยู่ตามชายขอบทะเลฝั่งอันดามัน
ช่วยกันพิทักษ์รักษาอัญมณีมนุษยชาติเม็ดงามจากธรรมชาติของกลุ่มมนุษย์ชาวเผ่าไทยนี้ให้อยู่คู่ชนชาติไทยตลอดไปนะคะ
สวัสดีค่ะ คุณพิสมัย พอดีได้เข้ามาอ่านบทความดีๆของคุณพิสมัย รู้สึกได้ประโยชน์ ตรงกับจุดประสงค์ของตัวเองมากเลยค่ะ เพราะโบว์เป็นกองบรรณาธิการนิตยสารสุขภาพเล่มหนึ่ง และสนใจที่จะไปทำบทความเรื่องสุขภาพ วิถีชีวิต ความเชื่อวัฒนธรรมในทางการดูแลสุขภาพ สังคมของชาวมอร์แกน โบว์เลยอยากรบกวนถามคุณพิสมัยว่า คุณพิสมัยพอมีข้อมูลการติดต่อชาวมอร์แกน หรือขอ้มูลการเดินทางไปหาชาวมอร์แกนกลุ่มนี้ได้ไหมคะ ยังไงขอบคุณมากนะคะ รบกวนคุณพิสมัยติดต่อโบว์กลับทางอีเมลที่ให้นี้นะคะ
สวัสดีคะคุณโบว์
ขออภัยอย่างสูงนะคะที่ไม่ได้เข้ามาตอบคุณในเวลาที่เหมาะสม
ช่วงที่ผ่านมาจำเป็นต้องเดินทางไปศึกษาดูงานและดูเคสที่ต่างประเทศอยู่ 4 เดือน เพิ่งกลับมาคะ
เลยไม่ทันกับเวลาที่คุณแจ้งมา
หวังว่าเราคงมีโอกาสได้ร่วมงานกันอีกในภายภาคหน้านะคะ